Τζόζη Χριστοδούλου: Η κυβέρνηση προωθεί προϋπολογισμό με διάσταση φύλου

Η Κύπρος προετοιμάζεται να εισαγάγει την κατάρτιση προϋπολογισμού με διάσταση φύλου σε ολόκληρο τον δημόσιο τομέα, με τη στήριξη νέας νομοθεσίας, μεταρρυθμίσεων πολιτικής και εξειδικευμένης κατάρτισης για κρατικούς αξιωματούχους, δήλωσε την Τετάρτη η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων, Τζόζη Χριστοδούλου.
Μιλώντας σε εκδήλωση του Ιδρύματος WICZ+ στη Λευκωσία με τίτλο «Gender Equality in Budgeting Development: Applying Gender-Responsive Approaches», η Επίτροπος ανέφερε ότι το Υπουργικό Συμβούλιο έχει ήδη εγκρίνει και καταθέσει στη Βουλή το «Νομοσχέδιο για την Ενσωμάτωση της Διάστασης του Φύλου (Gender Mainstreaming) του 2025», το οποίο θα ενσωματώνει την ισότητα των φύλων στη χάραξη πολιτικής και στην προετοιμασία του κρατικού προϋπολογισμού.
Ανέφερε ότι το θέμα αυτό αποτυπώνει την ουσία της σύγχρονης, δημοκρατικής διακυβέρνησης: συστήματα που αντανακλούν τις ανάγκες όλων και προϋπολογισμούς που ενδυναμώνουν όλα τα μέλη της κοινωνίας να συμμετέχουν, να συνεισφέρουν και να ευημερούν.
Σύμφωνα με την Επίτροπο, η προτεινόμενη νομοθεσία θα εισαγάγει την υποχρέωση ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου στην προετοιμασία πολιτικών, δράσεων, νομοθετικών πρωτοβουλιών και του κρατικού προϋπολογισμού, καθώς και στη διαδικασία των δημόσιων συμβάσεων. Εργαλεία που στηρίζουν την προσπάθεια αυτή περιλαμβάνουν τη συλλογή δεδομένων κατανεμημένων κατά φύλο και τις εκτιμήσεις επιπτώσεων ως προς το φύλο, οι οποίες ήδη εφαρμόζονται μέσω της Εθνικής Στρατηγικής για την Ενσωμάτωση της Διάστασης του Φύλου.
Σημείωσε ότι η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου αντικατοπτρίζεται ήδη στις προτάσεις της κυβέρνησης για τη φορολογική μεταρρύθμιση, συμπεριλαμβανομένων μέτρων ελάφρυνσης για τους δύο γονείς με βάση τα εξαρτώμενα παιδιά και ίσης φορολογικής ελάφρυνσης για τις μονογονεϊκές οικογένειες. Τα μέτρα αυτά, είπε, ενθαρρύνουν την πιο ενεργή συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας και ταυτόχρονα συμβάλλουν στη βελτίωση του βιοτικού τους επιπέδου, προσθέτοντας ότι η επικείμενη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού θα στοχεύει επίσης «στη μείωση του συνταξιοδοτικού χάσματος μεταξύ των φύλων στη χώρα μας».
Ανέφερε ακόμη ότι από το 2023 η Κύπρος θέτει τα θεμέλια για την κατάρτιση προϋπολογισμού με διάσταση φύλου μέσω της συμμετοχής της στο έργο Gender Flagship Project της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπό τον συντονισμό της Expertise France. Η τεχνική στήριξη προς το Υπουργείο Οικονομικών και το Γραφείο της Επιτρόπου οδήγησε στη δημιουργία Σχεδίου Δράσης για το Φύλο, το οποίο εφαρμόζεται από τον Σεπτέμβριο του 2025.
Τα προγράμματα κατάρτισης περιλάμβαναν λειτουργούς της Διεύθυνσης Προϋπολογισμού και Δημοσιονομικού Ελέγχου, της Στατιστικής Υπηρεσίας, του Υπουργείου Οικονομικών και του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, με έμφαση στις εκτιμήσεις επιπτώσεων ως προς το φύλο και στη χρήση στατιστικών στοιχείων κατά φύλο στη χάραξη πολιτικής.
Η Επίτροπος ανέφερε ότι η κατάρτιση προϋπολογισμού με διάσταση φύλου αποτελεί σημαντικό τεχνικό εργαλείο και μια μετασχηματιστική προσέγγιση που διασφαλίζει ότι οι οικονομικές αποφάσεις μετατρέπονται σε συγκεκριμένες πολιτικές και αντανακλούν τις πραγματικές συνθήκες ζωής τόσο των γυναικών όσο και των ανδρών.
Πρόσθεσε ότι επισκέψεις μελέτης και διεθνής συνεργασία — μεταξύ άλλων επίσκεψη στο Ελσίνκι για εξέταση της μακρόχρονης πρακτικής της Φινλανδίας στον προϋπολογισμό με διάσταση φύλου — βοήθησαν την Κύπρο να αναπτύξει πρακτικά εργαλεία και μηχανισμούς συντονισμού για την εφαρμογή.
Καθώς το έργο πλησιάζει στην ολοκλήρωσή του, είπε, πραγματοποιούνται στοχευμένες εκπαιδεύσεις στη Λευκωσία, ενώ ολοκληρώνονται κατευθυντήριες γραμμές για τη συλλογή δεδομένων και εισηγήσεις προς το Υπουργείο Οικονομικών για την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στην προετοιμασία του προϋπολογισμού.
Η Επίτροπος σημείωσε ότι «η κυβέρνηση προχωρεί σε συγκεκριμένα βήματα για την προετοιμασία της εφαρμογής προϋπολογισμού με διάσταση φύλου», συμπεριλαμβανομένης της ενσωμάτωσης εκτιμήσεων επιπτώσεων φύλου σε σημαντικές προτάσεις πολιτικής, της βελτίωσης της συλλογής δεδομένων και της δημιουργίας πλαισίων παρακολούθησης.
Ανέφερε ότι όλη αυτή η εργασία θα επιτρέψει την πλήρη εφαρμογή της κατάρτισης προϋπολογισμού με διάσταση φύλου σε ολόκληρο τον δημόσιο τομέα και θα διασφαλίσει ότι θα αποτελέσει κανονικό μέρος της δημοσιονομικής διακυβέρνησης, προσθέτοντας ότι η διαδικασία αυτή θα οδηγήσει στο στάδιο όπου η ισότητα των φύλων θα αποτελεί λειτουργικό, μετρήσιμο και μόνιμο μέρος της δημοσιονομικής διαδικασίας.
Υπογράμμισε τη ευρύτερη σημασία των μεταρρυθμίσεων, σημειώνοντας ότι ο διάλογος πολιτικής μετατρέπεται σε απτή δράση, οι θεσμοί εξοπλίζονται με τα απαραίτητα εργαλεία και η οικονομική λήψη αποφάσεων διαμορφώνεται ώστε να αναγνωρίζει και να στηρίζει καλύτερα τις ανάγκες όλων των μελών της κοινωνίας.