Τεχνητή Νοημοσύνη: 300 δισ. δολάρια χάθηκαν από το λογισμικό

Ένα plugin από την Anthropic έσβησε 285 δισ. δολάρια από το αμερικανικό χρηματιστήριο σε μια μέρα. Η Thomson Reuters υποχώρησε κατά 16%. Οι Salesforce, Adobe και HubSpot έχουν χάσει από 19% έως 39% από τον Ιανουάριο. Η Goldman Sachs υπέστη τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση από τον περασμένο Απρίλιο, με το σοκ των δασμών. Οι επενδυτές αποφεύγουν οτιδήποτε μοιάζει να μπορεί να αντικατασταθεί από έναν πράκτορα τεχνητής νοημοσύνης.
Ο φόβος είναι εύλογος, αλλά η εστίαση λανθασμένη
Εκ πρώτης όψεως ο πανικός είναι λογικός. Το εργαλείο Cowork της Anthropic λάνσαρε plugins ειδικά για τον κλάδο που αυτοματοποιούν τις αξιολογήσεις συμμόρφωσης, τις χρηματοοικονομικές αναλύσεις και τις ροές εργασίας CRM, εργασίες για τις οποίες οι εταιρείες λογισμικού χρεώνουν δισεκατομμύρια μέσω συνδρομών. Όπως μετέδωσε το CNBC, ο δείκτης S&P 500 Software & Services Index έχασε άνω του 4% σε μια συνεδρίαση, ενώ από την αρχή του έτους έχει σημειώσει “βουτιά” 20%. Η Anthropic λάνσαρε το Claude Opus 4.6 και τις “ομάδες πρακτόρων” που συντονίζουν πολλούς εργαζόμενους τεχνητής νοημοσύνης σε ένα μόνο έργο, ενώ η OpenAI λάνσαρε το Frontier, μια πλατφόρμα για την ανάπτυξη “αυτόνομων πρακτόρων”. Οι μετοχές εταιρειών που παρέχουν χρηματοοικονομικά δεδομένα, όπως η FactSet, η S&P Global και η Moody’s, έχουν καταγράψει σημαντικές απώλειες.
Η πίεση για ορισμένες εταιρείες λογισμικού είναι πραγματική. Εάν ένας πράκτορας τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να εκτελέσει το έργο ενός ολόκληρου “πακέτου” λογισμικού, το παλιό μοντέλο συνδρομής ανά θέση εργασίας έχει πρόβλημα. Η αγορά είναι τόσο προσηλωμένη στο να εντοπίσει ποιες εταιρείες θα υποστούν συνέπειες, που αγνοεί ένα πιο σημαντικό ερώτημα: τι κάνει όλους αυτούς τους πράκτορες να λειτουργούν;
Η απάντηση των 700 δισ. δολαρίων
Η λειτουργία εκατομμυρίων πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης όλο το 24ωρο απαιτεί τεράστια υπολογιστική ισχύ. Σε αντίθεση με την εκπαίδευση, η οποία γίνεται μία φορά, ο συμπερασμός είναι διαρκής. Κάθε φορά που ένας πράκτορας εξετάζει ένα συμβόλαιο, γράφει κώδικα ή αναλύει ένα σύνολο δεδομένων, καταναλώνει υπολογιστική ισχύ. Ο CEO της Nvidia, Jensen Huang, δήλωσε στο CNBC ότι τα μοντέλα συλλογισμού επόμενης γενιάς απαιτούν 100 φορές περισσότερη υπολογιστική ισχύ ανά εργασία από τα παλαιότερα μοντέλα. Δεν πρόκειται για σφάλμα στρογγυλοποίησης. Αυτό σημαίνει ότι οι απαιτήσεις σε επίπεδο υποδομών την εποχής των πρακτόρων ξεπερνούν κατά πολύ τις σημερινές ανάγκες της βιομηχανίας.
Οι αριθμοί το επιβεβαιώνουν. Σύμφωνα με το CNBC, η Amazon, η Google, η Microsoft και η Meta προβλέπεται να δαπανήσουν συνολικά περίπου 700 δισ. δολάρια στην τεχνητή νοημοσύνη το 2026, αύξηση της τάξης του 60% από τα ιστορικά επίπεδα του 2025. Αν προσθέσουμε και τα 20 δισ. δολάρια που σχεδιάζει να δαπανήσει η Oracle, το συνολικό ποσό ξεπερνά τα 700 δισ. δολάρια.
Μόνο η Google σχεδιάζει να δαπανήσει 175-185 δισ. δολάρια φέτος. Η πρόβλεψη της Amazon για επενδύσεις ύψους 200 δισ. δολαρίων, που ανακοινώθηκε κατά τη την ενημερωση για τα οικονομικά της αποτελέσματα τον Φεβρουάριο, ξεπερνούσε κατά 50 δισ. δολάρια τις προσδοκίες της Wall Street. Η Meta εκτιμά πως θα επενδύσει από 115 έως 135 δισ. δολάρια. Ο τριμηνιαίος ρυθμός της Microsoft τη φέρνει σε πορεία για δαπάνες ύψους 145 δισ. δολάρια στο έτος, με τη CFO Amy Hood να δηλώνει στους αναλυτές ότι περίπου τα 2/3 διοχετεύονται σε GPU και CPU
Οι φυσικές υποδομές
Η κατάσταση θυμίζει τα καλώδια οπτικών ινών στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Η φούσκα των dot-com τελικά έσκασε και πολλές εταιρείες λογισμικού εξαφανίστηκαν. Ωστόσο, οι φυσικές υποδομές που δημιουργήθηκαν εκείνη την περίοδο, καλώδια, routers, data centers, αποτέλεσαν τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας του διαδικτύου για τις επόμενες δύο δεκαετίες. Η ίδια δυναμική επαναλαμβάνεται και σήμερα.
Ενώ ορισμένες εταιρείες λογισμικού αντιμετωπίζουν υπαρξιακό κίνδυνο από τους πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης, οι εταιρείες που παρέχουν τις φυσικές υποδομές αποκτούν αξία ανεξάρτητα από το ποιο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης ή πράκτορας θα επικρατήσει. Τα τσιπ πρέπει να συνεχίσουν να παράγονται. Τα data centers πρέπει να κατασκευαστούν, να ψυχθούν και να τροφοδοτηθούν με ρεύμα. Τα δίκτυα υψηλής ταχύτητας πρέπει να συνδεθούν. Αυτό είναι το επίπεδο της οικονομίας της τεχνητής νοημοσύνης όπου τα έσοδα αυξάνονται ταχύτερα και όπου η ζήτηση μπορεί να προβλεφθεί πιο εύκολα.
Ο CEO της Futurum, Daniel Newman, είπε μιλώντας στο Fox Business ότι η Nvidia θα μπορούσε να κερδίσει το 40%-50% από τα περίπου 700 δισ. δολάρια που έχουν δεσμευθεί για επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Η εκτίμηση αυτή ταιριάζει με την αποκάλυψη της Microsoft ότι τα 2/3 των επενδύσεών της προορίζονται για τσιπ και επεξεργαστές. Η Broadcom, η οποία προμηθεύει με τσιπ TPU την Google και την Anthropic, έχει μπροστά της μια μεγάλη ευκαιρία για περισσότερα έσοδα. Η Arista Networks, που παρέχει το δίκτυο υψηλής ταχύτητας που συνδέει τα GPU clusters μέσα στα data centers, βρίσκεται σε περίοδο-ορόσημο.
Η τάση της αγοράς να αποφεύγει τις μετοχές λογισμικού μπορεί να αποδειχθεί εν μέρει σωστή. Ορισμένες επιχειρήσεις που βασίζονται σε συνδρομές θα χάσουν την τιμολογιακή τους δύναμη, καθώς οι πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης αντικαθιστούν λειτουργίες που κάποτε δικαιολογούσαν την αδειοδότηση ανά θέση εργασίας. Η μακροπρόθεσμη πίεση σε ορισμένα επιχειρηματικά μοντέλα λογισμικού είναι δομική και όχι προσωρινή.
Οι εταιρείες υποδομών αντιμετωπίζουν μια διαφορετική κατάσταση. Οι πελάτες τους είναι οι εταιρείες με τη μεγαλύτερη κεφαλαιοποίηση στον κόσμο και έχουν δηλώσει πως σχεδιάζουν να δαπανήσουν 700 δισ. δολάρια φέτος. Οι ελεύθερες ταμειακές ροές της Amazon ίσως είναι αρνητικές το 2026, καθώς ο τεχνολογικός κολοσσός θα αυξήσει την παραγωγική του ικανότητα, σύμφωνα με το CNBC, αλλά οι εταιρείες που πωλούν στην Amazon τα τσιπ, τους servers και τον εξοπλισμό δικτύωσης της πληρώνονται ανεξάρτητα από το αν οι επενδύσεις της Amazon στην τεχνητή νοημοσύνη αποδώσουν γρήγορα.
Ο κίνδυνος για αυτή τη θέση είναι προφανής: αν οι hyperscalers μειώσουν τις δαπάνες τους, οι εταιρείες υποδομών θα χάσουν τον κινητήριο μοχλό της ανάπτυξής τους. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, κάθε περίοδος ανακοίνωσης αποτελεσμάτων έχει φέρει υψηλότερες προβλέψεις για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες, και όχι χαμηλότερες. Οι τέσσερις hyperscalers παρήγαγαν 575 δισ. δολάρια σε λειτουργικές ταμειακές ροές το 2025 και διαθέτουν πάνω από 420 δισ. δολάρια σε ταμειακά διαθέσιμα. Οι αναλυτές της Deutsche Bank επισημαίνουν ότι αυτή η ανάπτυξη υποδομών δημιουργεί ένα “σημαντικό προπύργιο” που οι ανταγωνιστές θα δυσκολευτούν να διασπάσουν.
Η εποχή των πρακτόρων δεν έρχεται. Έφτασε την ημέρα που ένα plugin “έσβησε” μετοχές λογισμικού αξίας 285 δισ. δολαρίων. Το ερώτημα για τους επενδυτές δεν είναι ποιο chatbot θα κερδίσει. Είναι ποιος θα χτίσει τις υποδομές.