Τα πλοκάμια Χαμάς στην Ευρώπη: Δίκτυα χρηματοδότησης και απειλές ασφάλειας

Σημαντικό πλήγμα στα χρηματοδοτικά δίκτυα της Χαμάς στην Ευρώπη κατάφεραν πρόσφατα οι ιταλικές αρχές, με τη σύλληψη επτά ατόμων και την έκδοση διεθνών ενταλμάτων σύλληψης για ακόμη δύο, οι οποίοι φέρονται να διοχέτευαν εκατομμύρια ευρώ προς τη Χαμάς και συνδεδεμένες οργανώσεις.Κεντρικό πρόσωπο της υπόθεσης είναι ο Μοχάμαντ Χανούν, Παλαιστίνιος με καταγωγή από τη Ραμάλα, ο οποίος βρίσκεται εδώ και χρόνια υπό αμερικανικές κυρώσεις και δραστηριοποιείται στην Ιταλία από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Διασυνδέσεις σε όλη την Ευρώπη
Η έρευνα των ιταλικών αρχών, με τη συνδρομή ολλανδικών και άλλων ευρωπαϊκών υπηρεσιών και με καθοριστική υποστήριξη ισραηλινών πληροφοριών, αποκάλυψε ότι η ομάδα του Χανούν αποτελεί μόνο έναν κρίκο σε ένα ευρύτερο πανευρωπαϊκό δίκτυο χρηματοδότησης και πολιτικής κάλυψης της Χαμάς. Σύμφωνα με τις αρχές, ο Χανούν διατηρούσε επαφές σε χώρες όπως η Ολλανδία, η Αυστρία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Από τη «φιλανθρωπία» στη χρηματοδότηση τρομοκρατίας
Σύμφωνα με σχετική πρόσφατη ανάλυση του Jerusalem Institute for Strategy and Security, υπό το πρόσχημα της ενίσχυσης Παλαιστινίων αμάχων, ο Χανούν φέρεται να διαχειριζόταν οργανώσεις-βιτρίνες στην Ιταλία, όπως η Παλαιστινιακή Ένωση Ιταλίας και η «La Cupola d’Oro», μέσω των οποίων κατευθύνονταν πόροι στο στρατιωτικό σκέλος της Χαμάς. Δικαστικά έγγραφα αναφέρουν επίσης διαμεσολαβητές με έδρα την Τουρκία, αναδεικνύοντας τον διεθνή χαρακτήρα των χρηματορροών.
Ένα εδραιωμένο πανευρωπαϊκό οικοσύστημα
Εκθέσεις του European Leadership Network το 2024 περιέγραψαν ένα εκτεταμένο δίκτυο οργανώσεων συνδεδεμένων με τη Χαμάς σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ολλανδία. Κομβικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει η European Palestinians Conference (EPC), η οποία λειτουργεί ως πλατφόρμα συνάντησης στελεχών και υποστηρικτών της Χαμάς στην Ευρώπη, παρά το γεγονός ότι συνδέεται με οργανώσεις που έχουν χαρακτηριστεί παράνομες από το Ισραήλ.
Από τη χρηματοδότηση στις τρομοκρατικές απειλές
Μέχρι τις 7 Οκτωβρίου 2023, η Χαμάς απέφευγε σε μεγάλο βαθμό την εκτέλεση επιθέσεων στην Ευρώπη, επιδιώκοντας να καλλιεργήσει την εικόνα ενός «κινήματος αντίστασης». Ωστόσο, μετά την ημερομηνία αυτή, ευρωπαϊκές αρχές έχουν αποτρέψει σειρά τρομοκρατικών σχεδίων, με κατασχέσεις όπλων και συλλήψεις, συχνά με τη βοήθεια της Μοσάντ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, διαπιστώθηκε συνεργασία με εγκληματικά δίκτυα, κατά το πρότυπο των ιρανικών πρακτικών μέσω πληρεξουσίων.
Περιορισμένη συνεργασία Ευρώπης – Ισραήλ
Παρά το ιστορικό άτυπης συνεργασίας στον τομέα των πληροφοριών, η θεσμική συνεργασία ΕΕ–Ισραήλ παραμένει περιορισμένη. Συμφωνίες με την Europol, όπως εκείνη του 2018, δεν επέτρεψαν πλήρη πρόσβαση σε κρίσιμα συστήματα ανταλλαγής πληροφοριών, ενώ πιο φιλόδοξες πρωτοβουλίες το 2022 μπλοκαρίστηκαν από κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η ανάγκη για θεσμική αντιτρομοκρατική σύμπραξη
Η ιταλική υπόθεση αναδεικνύει τη σημασία της διακρατικής συνεργασίας και της παρακολούθησης οικονομικών και οργανωτικών διασυνδέσεων πέρα από τα εθνικά σύνορα. Με δεδομένα τα περιστατικά σε Γερμανία, Ολλανδία, Δανία και άλλες χώρες, αναλυτές προειδοποιούν ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζει τη Χαμάς αποσπασματικά. Μια θεσμοθετημένη, πανευρωπαϊκή συνεργασία με το Ισραήλ θα μπορούσε να καλύψει κρίσιμα κενά στην ευρωπαϊκή αντιτρομοκρατική αρχιτεκτονική και να ενισχύσει ουσιαστικά την ασφάλεια της ηπείρου.