Ταχύτερη λήψη αποφάσεων ΕΕ στον τομέα της άμυνας ζητά η Φον ντερ Λάιεν

Μήνυμα για μια πιο αυτόνομη, πιο αποφασιστική και θεσμικά πιο ευέλικτη Ευρώπη έστειλε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μιλώντας το Σάββατο στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου 2026. Στην ομιλία της σημείωσε την ανάγκη για ταχύτερη λήψη αποφάσεων στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας με τη χρήση ειδικής πλειοψηφίας αντί της παραδοσιακής ομοφωνίας.
Η Πρόεδρος είπε ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ριζικά πιο ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, στον απόηχο της ρωσικής επιθετικότητας κατά της Ουκρανία, αλλά και της αυξανόμενης πίεσης στις δημοκρατίες και στις οικονομίες της.
Όπως είπε, «πρέπει να μπορούμε να αποφασίζουμε πιο γρήγορα, και αυτό μπορεί να σημαίνει να στηριζόμαστε στο αποτέλεσμα της ειδικής πλειοψηφίας αντί της ομοφωνίας. Δε χρειάζεται αλλαγή της Συνθήκης για αυτό, πρέπει να χρησιμοποιούμε αυτή που έχουμε και να είμαστε δημιουργικοί».
Όπως ανέφερε η κ. φον ντερ Λάιεν, η αξιοπιστία της αμοιβαίας άμυνας εξαρτάται άμεσα από την ταχύτητα, την εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών-μελών και τις πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες.
Στην καρδιά της ομιλίας της, κάλεσε τα κράτη-μέλη να ενεργοποιήσουν στην πράξη τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής στην άμυνα της Ένωσης. «Πιστεύω ότι ήρθε η ώρα να τεθεί σε ισχύ η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ευρώπης. Η κοινή άμυνα δεν είναι προαιρετική για την ΕΕ. Είναι υποχρέωση που απορρέει από τη Συνθήκη μας. Είναι συλλογική μας δέσμευση να στηρίζουμε ο ένας τον άλλον σε περιπτώσεις επιθετικότητα» είπε. Η ρήτρα του άρθρου 42(7) δεν αποτελεί πολιτική επιλογή, αλλά νομική και στρατηγική υποχρέωση της Ένωσης, με στόχο να διασφαλιστεί ότι κάθε κράτος-μέλος θα στηρίζεται έμπρακτα σε περίπτωση επίθεσης, συμπλήρωσε.
Αναφερόμενη στη ριζική μεταβολή του ευρωπαϊκού περιβάλλοντος ασφαλείας, η κ. φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι «κάποια όρια έχουν πλέον παραβιαστεί και δεν μπορούν να επανέλθουν στην προηγούμενη κατάσταση». Συμπλήρωσε πως η πολυετής επιθετικότητα της Ρωσία απέναντι στην Ουκρανία και οι συστηματικές απόπειρες αποσταθεροποίησης των δημοκρατιών εντός της Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν ανατρέψει οριστικά τις παλαιές παραδοχές για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Είπε ακόμη ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να βασίζεται σε παλιές ισορροπίες, αλλά οφείλει να αναλάβει πλήρως και χωρίς αυταπάτες την ευθύνη της ίδιας της άμυνάς της.
Παράλληλα, η Πρόεδρος της Κομισιόν έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να θεσμοθετηθούν πιο ευέλικτα σχήματα συνεργασίας στον τομέα της άμυνας, τόσο εντός όσο και εκτός των υφιστάμενων δομών του ΝΑΤΟ.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τη Joint Expeditionary Force, μια δύναμη υπό βρετανική ηγεσία που συγκεντρώνει δέκα ευρωπαϊκές χώρες και λειτουργεί συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ, με αποστολή την αποτροπή και την ενίσχυση της ασφάλειας στον βόρειο και βαλτικό χώρο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον λεγόμενο «Συνασπισμό των Προθύμων», ο οποίος όπως τόνισε, έχει αναλάβει την εκπόνηση ουσιαστικών εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, υπό την πολιτική ηγεσία του Πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ και του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, με έδρα το Παρίσι.
Σύμφωνα με την κ. φον ντερ Λάιεν, το ζητούμενο πλέον είναι να ξεπεραστούν οι αποσπασματικές, ad hoc πρωτοβουλίες και να διαμορφωθεί ένα πιο σταθερό και θεσμικό πλαίσιο συνεργασιών με στενούς εταίρους της Ένωσης, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, η Ισλανδία και ο Καναδάς.
Πηγή: ΚΥΠΕ