Ταλιμπάν: Νέος νόμος επιτρέπει τους ξυλοδαρμούς, αρκεί να μην «σπας τα κόκκαλα» της συζύγου σου

Νόμιμοι για τους Ταλιμπάν είναι οι ξυλοδαρμοί των συζύγων τους, με βάση νέα νομοθεσία, αρκεί να μην τους «σπάνε κόκαλα ή τους αφήνουν ανοιχτές πληγές».
Η εφημερίδα Telegraph απέκτησε το 60σέλιδο ποινικό κώδικα – υπογεγραμμένο από τον Χιμπάτουλα Ακούντζαντα, τον ανώτατο ηγέτη των Ταλιμπάν, και διανεμημένο στα δικαστήρια σε ολόκληρο το Αφγανιστάν.
Σύμφωνα με τον νόμο, η ενδοοικογενειακή βία ως «τα’ ζιρ» – δηλαδή διακριτική τιμωρία – και όχι ως ποινικό αδίκημα.
Ένας σύζυγος μπορεί να χτυπά ελεύθερα τη γυναίκα και τα παιδιά του, υπό την προϋπόθεση ότι η βία δεν προκαλεί ορατά κατάγματα οστών ή ανοιχτές πληγές.
Μάλιστα, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου μπορεί να αποδειχθεί σοβαρός τραυματισμός, η μέγιστη ποινή είναι 15 ημέρες φυλάκιση.
Στην πράξη ο νόμος έχει συνταχθεί έτσι ώστε να διασφαλίζει ότι το όριο αυτό δεν θα επιτυγχάνεται σχεδόν ποτέ.
Μία σχεδόν αδύνατη δικαίωση
Για να υποβάλει καταγγελία, μια γυναίκα πρέπει να παρουσιάσει τα τραύματά της αυτοπροσώπως σε έναν άνδρα δικαστή, παραμένοντας πλήρως καλυμμένη και συνοδευόμενη από έναν άνδρα κηδεμόνα.
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων ενδοοικογενειακής βίας, αυτός ο κηδεμόνας είναι ο σύζυγος που διέπραξε τον ξυλοδαρμό.
Δεν υπάρχει καμία διάταξη στον κώδικα που να απαγορεύει τη σωματική, ψυχολογική ή σεξουαλική βία κατά των γυναικών.
Για όσες προσπαθούν να διαφύγουν, ο νόμος θέτει μια άλλη παγίδα.
Το άρθρο 34 ορίζει ότι μια γυναίκα που πηγαίνει στο σπίτι των γονιών της χωρίς την άδεια του συζύγου της – ακόμη και για να ξεφύγει από τη βία – αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης έως και τριών μηνών. Τα μέλη της οικογένειας που την φιλοξενούν αντιμετωπίζουν την ίδια ποινή.
Βία, σεξουαλική κακοποίηση θεσμοθετημένη σκλαβιά
Ο κώδικας καταργεί το νομικό πλαίσιο που είχε θεσπιστεί από την προηγούμενη κυβέρνηση του Αφγανιστάν, συμπεριλαμβανομένου ενός νόμου του 2009 που ποινικοποιούσε τους αναγκαστικούς γάμους, τον βιασμό και τη βία λόγω φύλου και επέβαλε ποινές φυλάκισης από τρεις μήνες έως ένα έτος για ενδοοικογενειακή βία.
Οι Ταλιμπάν έχουν επίσης αποφασίσει ότι η συζήτηση του ποινικού κώδικα αποτελεί από μόνη της ποινικό αδίκημα.
Η Ναρζές, πρώην φοιτήτρια πανεπιστημίου στη δυτική Χεράτ, δήλωσε στην εφημερίδα The Telegraph: «Ο κόσμος πάντα μας έδειχνε την άδικη πλευρά του. Δεν νιώθω ότι ζω, και αυτό το συναίσθημα το μοιράζονται όλοι όσοι γνωρίζω».
Πρόσθεσε: «Η ζωή μας μοιάζει περισσότερο με μια συνεχή αντίσταση ενάντια σε όλα όσα υπάρχουν εκεί έξω. Κανείς δεν μας βλέπει. Κανείς δεν νοιάζεται για εμάς.
«Αυτός ο νέος νόμος δεν είναι απλώς ένας νόμος – μετατρέπει τα σώματά μας σε πεδίο ελέγχου τους. Κανείς δεν θα δει τον πόνο μας εκτός αν σπάσουν τα κόκαλά μας. Νομιμοποιούν τον φόβο. Ζούμε
Ποινικοποίηση κάθε έκφρασης
Το άρθρο 59 ποινικοποιεί τον χορό – την εκτέλεση και την παρακολούθησή του – χωρίς να παρέχει κανένα νομικό ορισμό του τι συνιστά χορός.
«Τα αγόρια και τα κορίτσια που χορεύουν, όσο και όσοι παίζουν μουσική για αυτά, ή οι άνθρωποι που παρακολουθούν (παρακολουθούν) την παράσταση, είναι όλοι εγκληματίες. Ο δικαστής θα καταδικάσει τον καθένα από αυτούς σε δύο μήνες φυλάκιση».
Ο νέος νόμος ποινικοποιεί επίσης τη σκέψη. Η κριτική οποιασδήποτε πράξης που απαγορεύεται από την ηγεσία των Ταλιμπάν αποτελεί από μόνη της ποινικό αδίκημα, συμπεριλαμβανομένης της κριτικής της απαγόρευσης της εκπαίδευσης των κοριτσιών, την οποία τα δικαστήρια των Ταλιμπάν χαρακτηρίζουν πλέον ως νόμιμο περιορισμό.
Σύμφωνα με το άρθρο 23, η προσβολή ηγετών των Ταλιμπάν επισύρει 20 μαστιγώματα και έξι μήνες φυλάκιση.
Κάθε Αφγανός που γίνεται μάρτυρας δραστηριότητας της αντιπολίτευσης και δεν την αναφέρει στις αρχές των Ταλιμπάν αντιμετωπίζει δύο χρόνια φυλάκιση.
Σε κανένα σημείο του νομικού εγγράφου δεν αναφέρεται το δικαίωμα σε δικηγόρο.
Ασυδοσία και ατιμωρησία
Ολόκληρο το οικοδόμημα της δίκαιης δίκης έχει καταργηθεί και αντικατασταθεί από τη διακριτική ευχέρεια των δικαστών των Ταλιμπάν, οι οποίοι λειτουργούν χωρίς εποπτεία, χωρίς δυνατότητα έφεσης και τώρα με τη δύναμη ενός υπογεγραμμένου, διανεμημένου και θεσπισμένου νόμου.
Οι δάσκαλοι έχουν το δικαίωμα να χτυπούν τα παιδιά που έχουν υπό την επίβλεψή τους, με μόνο τις πιο ακραίες βλάβες – σπασμένα κόκαλα, σκισμένο δέρμα, βαριές μελανιές – να ορίζονται ως υπερβολικές.
Άλλες μορφές σωματικής βίας, κάθε μορφή ψυχολογικής βίας, κάθε μορφή σεξουαλικής βίας κατά των παιδιών δεν απαγορεύονται.
Το άρθρο 9 χωρίζει την αφγανική κοινωνία σε τέσσερα επίσημα επίπεδα: θρησκευτικοί λόγιοι, ελίτ, μεσαία τάξη, κατώτερη τάξη.
Το ίδιο έγκλημα που διαπράττεται από έναν μελετητή τιμωρείται με συμβουλή. Αν διαπραχθεί από έναν ελίτ, τιμωρείται με κλήση στο δικαστήριο. Αν διαπραχθεί από έναν Αφγανό της μεσαίας τάξης, η τιμωρία είναι φυλάκιση. Και αν διαπραχθεί από έναν Αφγανό της εργατικής τάξης, το αποτέλεσμα είναι φυλάκιση και σωματική τιμωρία.
Το άρθρο 17 ποινικοποιεί την «εμπαιγμό» των ισλαμικών αποφάσεων με δύο χρόνια φυλάκιση, χωρίς να ορίζει τι σημαίνει εμπαιγμός, αφήνοντας τους δικαστές να αποφασίζουν αυθαίρετα.
Πώς να προστατέψεις τι γυναίκες… άμα δεν υπάρχουν;
Από την επιστροφή τους στην εξουσία τον Αύγουστο του 2021, οι Ταλιμπάν έχουν συστηματικά περιορίσει τα δικαιώματα των γυναικών στο Αφγανιστάν.
Οι περιορισμοί επηρεάζουν την καθημερινή τους ζωή, από την απαγόρευση να εμφανίζονται δημόσια ή να οδηγούν αυτοκίνητο, μέχρι την απαγόρευση συνομιλιών με άνδρες και τον περιορισμό του τρόπου ντυσίματός τους.
Οι γυναίκες έχουν ήδη λάβει εντολή να καλύπτουν το πρόσωπό τους «για να αποφύγουν τον πειρασμό και να μην προκαλούν άλλους» και να απέχουν από το να μιλούν παρουσία άγνωστων ανδρών που δεν είναι σύζυγοι ή στενοί συγγενείς τους.
Οι Αφγανές γυναίκες έχουν επίσης λάβει εντολή να μην μιλούν δυνατά μέσα στα σπίτια τους, για να μην ακούγεται η φωνή τους έξω.
Οι γυναίκες που παραβαίνουν τους νέους κανόνες θα συλλαμβάνονται και θα στέλνονται στη φυλακή, σύμφωνα με τους Ταλιμπάν.
Τον Ιούλιο του 2024, μια έκθεση των Ηνωμένων Εθνών ανέφερε ότι το υπουργείο για την προώθηση της αρετής και την πρόληψη της αμαρτίας συνέβαλε στη δημιουργία ενός κλίματος φόβου και εκφοβισμού μεταξύ των Αφγανών μέσω των διαταγμάτων του και των μεθόδων που χρησιμοποίησε για την επιβολή τους.
Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες, υπάρχουν όλο και περισσότερα σημάδια διαφωνίας εντός των τάξεων των Ταλιμπάν, καθώς προσπαθούν να μετατραπούν από αντάρτικη δύναμη σε λειτουργική κυβέρνηση.