Τέλος στην ευρωπαϊκή διαδικασία επί παραβάσει για τα «χρυσά διαβατήρια» - Η Κομισιόν κλείνει τον φάκελο της Κύπρου

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τερμάτισε τη διαδικασία επί παραβάσει που είχε κινήσει κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας για το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα, γνωστό ως το πρόγραμμα «χρυσών διαβατηρίων», κλείνοντας έναν φάκελο που τα τελευταία χρόνια βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης ευρωπαϊκής και πολιτικής αντιπαράθεσης.
Σε επίσημη ενημέρωση προς τη Λευκωσία, η Κομισιόν γνωστοποίησε ότι θεωρεί πως η Κύπρος έχει πλέον συμμορφωθεί με το ενωσιακό δίκαιο, μετά τον τερματισμό του προγράμματος το 2020 και τα πρόσθετα μέτρα που υιοθετήθηκαν στη συνέχεια. Η απόφαση έρχεται ύστερα από σειρά ενεργειών της κυπριακής πλευράς, περιλαμβανομένων νομοθετικών αλλαγών, ερευνών και αποστερήσεων υπηκοοτήτων, στη βάση των πορισμάτων της Ερευνητικής Επιτροπής Νικολάτου και άλλων διαδικασιών ελέγχου.
Σύμφωνα με τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας, η εξέλιξη χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα θετική για την Κύπρο, καθώς σηματοδοτεί το κλείσιμο μιας πολύχρονης νομικής εκκρεμότητας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή διαδραμάτισαν οι διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι επαφές που είχαν τα τελευταία χρόνια οι επικεφαλής της Νομικής Υπηρεσίας με τους αρμόδιους Ευρωπαίους Επιτρόπους στις Βρυξέλλες.
Αυτούσια η ανακοίνωση της Νομικής Υπηρεσίας:
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημέρωσε επίσημα σήμερα την Κυπριακή Δημοκρατία ότι έχει τερματίσει τη διαδικασία επί παραβάσει που ξεκίνησε κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας σε σχέση με τη χορήγηση ιθαγένειας σε ξένους επενδυτές μέσω του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος (ΚΕΠ). Προηγήθηκε ο άμεσος τερματισμός του Προγράμματος από την Κυβέρνηση το 2020, καθώς και σειρά ενεργειών από την εκτελεστική εξουσία και τη Νομική Υπηρεσία για συμμόρφωση της Δημοκρατίας με το δίκαιο της ΕΕ, αφού, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε, η χορήγηση της κυπριακής ιθαγένειας μέσω του ΚΕΠ παραβίαζε το ενωσιακό δίκαιο.
Η Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας χειρίστηκε από την πρώτη στιγμή το νομικό αυτό θέμα. Σύμφωνα και με τις υποδείξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για διενέργεια «δικαστικού τύπου» εξέτασης όλων των ζητημάτων που προκύπτουν από το ΚΕΠ, διορίστηκε από τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας τον Σεπτέμβριο 2020 η Ερευνητική Επιτροπή Νικολάτου, όπου στη βάση των ευρημάτων της όπως και των ευρημάτων της Επιτροπής Καλογήρου, το Υπουργικό Συμβούλιο προχώρησε σε αποστερήσεις υπηκοοτήτων.
Πρόσθετα, τον Οκτώβριο 2021 και τον Μάιο 2023, ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας και ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, ζήτησαν και είχαν συναντήσεις σε Βρυξέλλες και Κύπρο με τον τότε Ευρωπαίο Επίτροπο αρμόδιο για θέματα Δικαιοσύνης κ. Didier Reynders για ενημέρωση της Επιτροπής σε σχέση με τα μέτρα που έλαβε η Δημοκρατία. Ανασκόπηση των μέτρων έγινε και σε νέα συνάντηση που οι επικεφαλής ζήτησαν και είχαν τον Ιούνιο 2025, στις Βρυξέλλες, με τον νέο αρμόδιο Επίτροπο της ΕΕ κ. Michael McGrath.
Παρόλο που η Δημοκρατία προχώρησε στον άμεσο τερματισμό του ΚΕΠ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε πρόσθετα τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας. Με πρωτοβουλία της Νομικής Υπηρεσίας, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Εσωτερικών, ετοιμάστηκε ένα κοινά αποδεκτό κείμενο για τροποποίηση της εθνικής νομοθεσίας, με συνεργασία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με σκοπό τον τερματισμό της διαδικασίας επί παραβάσει. Το κείμενο του νομοσχεδίου εγκρίθηκε αμέσως από το Υπουργικό Συμβούλιο και το νομοσχέδιο ψηφίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων εντός τριών μηνών από την ημερομηνία κατάθεσής του.
Η Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας χαιρετίζει με ιδιαίτερη ικανοποίηση την εξέλιξη και την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τερματισμό της διαδικασίας επί παραβάσει κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας, που αποτελεί πολύ θετική εξέλιξη για την Κύπρο.