Σύγχρονο πράσινο λιμάνι στο Λατσί με επένδυση €50 εκατ.

Στο στάδιο της αξιολόγησης των περιβαλλοντικών μελετών και ακολούθως της προσφοροδότησης βρίσκεται πλέον το μεγαλεπήβολο έργο της επέκτασης του λιμανιού στο Λατσί, με τον προϋπολογισμό να ανέρχεται στα €52 εκατ. Η Αρχή Λιμένων Κύπρου (ΑΛΚ), ως φορέας υλοποίησης, κατέθεσε ήδη τη Μελέτη Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον (ΜΕΕΠ), στο Τμήμα Περιβάλλοντος το οποίο με τη σειρά του το έθεσε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 7 Φεβρουαρίου 2026.
Το έργο προγραμματίζεται να παραδοθεί σε δύο φάσεις: τον Φεβρουάριο 2028 η φάση Α, που αφορά χώρους ελλιμενισμού σκαφών, ενώ θα ολοκληρωθεί τον Αύγουστο 2028.
Στόχος του έργου είναι η αναβάθμιση της θαλάσσιας και χερσαίας υποδομής στην περιοχή, η οποία αποτελεί βασική πύλη πρόσβασης προς τον Ακάμα, καθώς και σημαντικό σημείο αφετηρίας για σκάφη αναψυχής και παράκτιες κρουαζιέρες.
Ο κεντρικός στόχος της επένδυσης δεν είναι μόνο η ποσοτική αύξηση των θέσεων ελλιμενισμού, αλλά η ποιοτική μετάλλαξη του λιμένα σε «EcoPort». Τα έργα αναβάθμισης του υφιστάμενου λιμένα αποσκοπούν στην μετατροπή του σε ένα σύγχρονο «πράσινο λιμάνι» σύμφωνα τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές και κανονισμούς, ώστε να συμπεριληφθεί στην λίστα των λιμένων «EcoPorts».
Σύμφωνα με τα έγγραφα της μελέτης, το έργο στοχεύει στην πλήρη εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, ενσωματώνοντας «πράσινες» υποδομές, συστήματα διαχείρισης αποβλήτων και αντιρρυπαντικά μέσα τελευταίας τεχνολογίας.
Οι νέες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν σύγχρονες λιμενικές εγκαταστάσεις, πρόσθετους χώρους ελλιμενισμού, επέκταση των πλωτών υποδομών, καθώς και κτηριακές και τεχνικές υποδομές για τη συντήρηση και εξυπηρέτηση σκαφών. Παράλληλα, σχεδιάζονται χώροι για εμπορικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες, καθώς και κατάλληλες κτηριακές εγκαταστάσεις για δημόσιες υπηρεσίες, όπως η Λιμενική και Ναυτική Αστυνομία, το Τελωνείο και το Τμήμα Αλιείας.
Η επέκταση θα προσφέρει χωρητικότητα για επιπλέον 186 σκάφη (αλιευτικά και αναψυχής) με μήκος έως 40 μέτρα.
Συγκεκριμένα, τα νέα σχέδια προνοούν την κατασκευή νέων κρηπιδωμάτων 700 μ. περίπου, νέων πλωτών αποβάθρων μήκους 360 μ. περίπου, 186 επιπλέον θέσεων ελλιμενισμού σκαφών και χερσαίους χώρους για την κατασκευή υποστατικών εμβαδού περίπου 4.500 μ². Επιπλέον, προνοείται η δημιουργία χώρων για τη συντήρηση και επιδιόρθωση σκαφών και ανεφοδιασμό με καύσιμα, και άλλες υπηρεσίες όπως εστιατόρια, ψυχαγωγικές εγκαταστάσεις και γραφεία.
Οι βασικές κατασκευές περιλαμβάνουν νέους κυματοθραύστες, με την κατασκευή προσήνεμου και υπήνεμου μόλου για τη δημιουργία νέας, προστατευμένης λιμενολεκάνης.
Στις χερσαίες υποδομές προνοείται η δημιουργία νέων χώρων και δρόμων πρόσβασης, καθώς και πρόνοια για μελλοντικές κτιριακές εγκαταστάσεις 4.500 τ.μ. που θα στεγάσουν διοικητικές υπηρεσίες του λιμανιού, καταστήματα και χώρους αναψυχής.
Στα υδραυλικά έργα προγραμματίζονται σημαντικές παρεμβάσεις στην εκβολή του ποταμού «Αργάκι του Αγίου Ιωάννη». Στο σημείο εκβολής του ποταμού θα κατασκευαστεί το νέο κρηπίδωμα, οπότε ο ποταμός θα υπογειοποιηθεί σύμφωνα με τα αποτελέσματα της υδρολογικής/ υδραυλικής μελέτης που έχει εκπονηθεί.
Ο σχεδιασμός κλήθηκε να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάπτυξη και την προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς.
Λόγω των βυθισμένων καταλοίπων της ελληνιστικής περιόδου στο δυτικό τμήμα, το Τμήμα Αρχαιοτήτων επέβαλε ζώνη προστασίας 50 μέτρων, όπου απαγορεύεται κάθε κατασκευή με στόχο την προστασία του μνημείου. Πρόκειται για το μοναδικό λιμενικό έργο που συνδέεται με το αρχαίο βασίλειο του Αρσινόης/ Μάριον.
Η μελέτη εντόπισε υποθαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica), αμμοσύρσεις, ύφαλοι, οικότοπος προτεραιότητας της ΕΕ, καθώς και παραλίες ωοτοκίας των χελωνών Caretta caretta και πράσινης χελώνας.
Αναγνωρίζοντας την αναπόφευκτη απώλεια μέρους των θαλάσσιων οικοτόπων, η μελέτη προτείνει πρωτοποριακά αντισταθμιστικά μέτρα. Μεταξύ αυτών, εξετάζεται η επιβολή περιβαλλοντικού τέλους στους χρήστες του λιμένα. Με δεδομένο ότι η επισκεψιμότητα στην περιοχή αγγίζει τις 500.000 άτομα ετησίως, τα έσοδα θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν την αποκατάσταση λιβαδιών Ποσειδωνίας σε άλλες περιοχές ή τοπικά έργα κοινής ωφέλειας στην Πόλη Χρυσοχούς.
Σήμερα το λιμάνι χρησιμοποιείται για την εξυπηρέτηση: α) μικρών ιδιωτικών σκαφών αναψυχής (στην νεότερη ανατολική λιμενολεκάνη) και αλιευτικών σκαφών επαγγελματικών και ερασιτεχνικών (στην παλαιά δυτική λιμενολεκάνη), β) σκαφών της Ναυτικής Αστυνομίας, σκαφών θαλάσσιων αθλημάτων, σκαφών κοντινών ημερήσιων κρουαζιέρων και λοιπών κατηγοριών σκαφών που μπορούν να ελλιμενιστούν υπό την προϋπόθεση αρκούντως μικρού βυθίσματος.
Ο λιμένας Λατσιού κατασκευάστηκε στις αρχές του 1970, αρχικά ως μικρό αλιευτικό καταφύγιο το οποίο αποτελεί σήμερα τη δυτική λιμενολεκάνη του υφιστάμενου λιμένα, με συνολική καταλαμβανόμενη έκταση 150m x 100m (παράλληλα και κάθετα στην ακτογραμμή αντίστοιχα). Λόγω της συνεχώς αυξανόμενης τάσης για ναυτικό τουρισμό, με συνεπακόλουθη την αυξανόμενη ζήτηση χώρου για πρόσδεση σκαφών αναψυχής, η Αρχή Λιμένων Κύπρου προέβη στην επέκταση του λιμανιού με την κατασκευή νέας εξωτερικής λεκάνης, η οποία ολοκληρώθηκε εντός της χρονικής περιόδου 2003‐2005, οπότε και το λιμάνι έλαβε την σημερινή του μορφή.
Το προτεινόμενο έργο αφορά στην αναβάθμιση και επέκταση του υφιστάμενου λιμένα Λατσιού, το οποίο στην παρούσα φάση έχει δυναμικότητα 350 σκαφών και φιλοξενεί αλιευτικά σκάφη, σκάφη αναψυχής, σκάφη της λιμενικής αστυνομίας και μικρά κρουαζιερόπλοια.
Η υφιστάμενη λιμενολεκάνη θα συνεχίσει να χρησιμοποιείται από τα αλιευτικά σκάφη των αλιέων της περιοχής και των σκαφών παροχής τουριστικών υπηρεσιών, ενώ οι θέσεις πρόσδεσης σκαφών στην επέκταση θα προσφέρονται για ιδιωτικά σκάφη αναψυχής.
Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που αναμένεται να ενισχύσει την τοπική οικονομία, αναβαθμίζοντας παράλληλα το τουριστικό προϊόν και τις υπηρεσίες στην παραθαλάσσια περιοχή του Λατσιού.
Έργα που προγραμματίζονται στην ευρύτερη περιοχή
Στην ευρύτερη περιοχή του υπό εξέταση έργου προγραμματίζονται τα ακόλουθα έργα:
• Πρατήριο πετρελαιοειδών για εφοδιασμό σκαφών εντός του λιμανιού στο Λατσί.
• Ανέγερση Τουριστικής Ανάπτυξης – Προσθήκες / μετατροπές και αλλαγή χρήσης από οργανωμένα τουριστικά διαμερίσματά σε ξενοδοχείο κατηγορίας 4 αστέρων (Leonardo Club Latsi), 480 κλινών με δυνατότητα φιλοξενίας 720 ατόμων.
• Κατασκευή/ βελτίωση του παραλιακού δρόμου Πόλεως Χρυσοχούς. Ο δρόμος που θα βελτιωθεί έχει αφετηρία την τοποθεσία «Χαλίμες», κοντά στην κοινοτική παραλία στο Λατσί και τέρμα την τοποθεσία «Κάμπος του Μαυροβουνιού», στο ανατολικό μέρος των διοικητικών ορίων του Δήμου, παρά το ξενοδοχείο Antara Palace.
• Προσθήκη ξενοδοχείου 4* στην υφιστάμενη τουριστική μονάδα Akamanthea στην περιοχή Τρουλιά στον Δήμο Πόλεως Χρυσοχούς. Η εν λόγω προσθήκη θα έχει δυναμικότητα 325 κλίνες, ενώ η δυναμικότητα της υφιστάμενης μονάδας ανέρχεται στις 172 κλίνες.
• Δημιουργία Γραμμικού Πάρκου κατά μήκος της κοίτης του ποταμού Χρυσοχούς. Το μονοπάτι θα ξεκινά από την Κοινότητα Σκούλλη και θα τελειώνει σχεδόν στις εκβολές του ποταμού Χρυσοχού με συνολικό μήκος 11 χιλιόμετρα.
• Δημιουργία παραλιακού πεζόδρομου στο Δήμο Πόλεως Χρυσοχούς, μήκους 3,9 km. Ο πεζόδρομος θα χωροθετείται στο παραλιακό μέτωπο του Δήμου Πόλεως Χρυσοχούς κατά μήκος της ακτογραμμής από τον κατασκηνωτικό χώρο της Πόλης Χρυσοχούς μέχρι την αποβάθρα της περιοχής «Λίμνη».
• Κατασκευή Γηπέδου Ποδοσφαίρου σε χώρο εγκαταλελειμμένου στρατοπέδου.