Στη Βουλή για τον αφθώδη πυρετό η Παναγιώτου – «Θα εξαιρεθούμε από τη διεθνή αγορά, αν δε συμμορφωθούμε»

Ενώπιον της Επιτροπής Γεωργίας της Βουλής βρέθηκε την Τρίτη η υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Μαρία Παναγιώτου, για να δώσει απαντήσεις σε σχέση με τις ενέργειες για τον περιορισμό της εξάπλωσης του αφθώδους πυρετού, ειδικά για τις μαζικές θανατώσεις ζώων και το πλήγμα στην οικονομία. Σε περίπτωση που δεν εφαρμόσουμε τις πρόνοιες της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις θανατώσεις, το οικονομικό κόστος θα είναι μεγάλο, σύμφωνα με την υπουργό Γεωργίας Μαρία Παναγιώτου, όπως η εξαίρεση της Κύπρου από τη διεθή ενιαία αγορά, με επιβολή περιορισμών σε ανθρώπους και προϊόντα. Αυτό απάντησε στο ερώτημα ποιες θα είναι οι συνέπειες για την Κύπρο αν δε συμμορφωθεί σε μία αρνητική απάντηση της Κομισιόν όσον αφορά την παράκαμψη του ενωσιακού νόμου για μαζικές θανατώσεις ζώων.
Στην αναμονή της απάντησης, θανατώνουν μόνο ζώα με έντονα συμπτώματα
Από την πλευρά της, η ανώτερη κτηνιατρική λειτουργός, Σωτηρία Γεωργιάδου είπε: «Αν παρεκκλίνουμε από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, θα είμαστε όλοι παράνομοι, θα βγούμε από την ενιαία αγορά. Στην αναμονή της απάντησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θανατώνουμε τα ζώα που έχουν πολύ έντονα συμπτώματα και υποφέρουν». Στη συνεδρίαση λέχθηκε επισήμως ότι μέχρι στιγμής θανατώθηκαν περίπου 13.500 ζώα.
Επικρίσεις για τη διαχείριση
«Δεν έγινε η καλύτερη διαχείριση από την αρχή, όπως θα έπρεπε να γίνει. Από το πρώτο κρούσμα στα κατεχόμενα ως ΔΗΣΥ ζητήσαμε μέτρα. Βλέπουμε τις αγωνίες των κτηνοτρόφων μας, ο ιός χτύπησε «κέντρο», εκεί που έγιναν μεγάλες επενδύσεις σε κτηνοτροφικές μονάδες εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ έκαστη, με ανθρώπους που έχουν κάνει δάνεια, βλέποντας ως άγνωστο το μέλλον τους», είπε στην τοποθέτησή του ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Χαράλαμπος Πάζαρος. «Θέλουμε να μάθουμε ποια μέτρα επιτήρησης της πράσινης γραμμής λήφθηκαν και αν υπάρχει σκέψη από την κυβέρνηση για το πώς θα διαχειριστούν οι επηρεαζόμενοι τα δάνειά τους, αν μπορεί το κράτος να παγοποιήσει προσωρινά εξόφληση δέσεων. Επίσης υπάρχει διασφάλιση στις ποσότητες εξαγωγών χαλουμιού; Όσον αφορά τις θανατώσεις, πώς θα διαχειριστούμε αυτήν την κατάσταση; Δεν μπορούμε να θανατώσουμε στην πορεία 200 – 300 χιλιάδες ζώα. Θα υπάρξει πλήγαμα στην οικονομία από τη μειωμένη πααγωγή γάλακτος», πρόσθεσε.
«Δυστυχώς τρέχουμε πίσω από τα γεγονότα», είπε ο πρόεδρος της Επιτροπής και βουλυτής του ΑΚΕΛ, Γιαννάκης Γαβριήλ. Στάθηκε ιδιαίτερα στις μαζικές θανατώσεις. «Αν υπάρχει και στην Πάφο κρούσμα, θα θανατώσουμε 500.000 ζώα; Και πώς θα τα αναπληρώσουμε; Και με το να τα θανατώσουμε, η νόσος θα εξαλειφθεί από την Κύπρο ή θα συνεχίσει να υπάρχει στα κατεχόμενα και θα ξαναέρθει;» ρώτησε.
Οι εξαιρέσεις θανατώσεων μόνο για σπάνια είδη - Για τα κοινά ζώα απαιτείται έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Αφού ανέφερε ότι στην προηγούμενη συνεδρία το Υπουργείο, ο κ. Γαβριήλ είπε ότι η Κύπρος είναι υποχρεωμένη με βάση τη νομοθεσία της ΕΕ να εφαρμόσει μαζικές θανατώσεις, ο κ. Γαβριήλ επικαλέστηκε τον ευρωπαϊκό κανονισμό, για να διαφωνήσει με τους χειρισμούς του Υπουργείου. Έκανε λόγο για δυνατότητα παρεκκλήσεως, ώστε η αρμόδια αρχή να δύναται να αποφασίσει να αναστείλει τις θανατώσεις. Άρα ούτε η έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρειάζεται για να παρακαμφθεί η επιλογή των μαζικών θανατώσεων, τόνισε. «Θέλουμε να ξέρουμε με ποιο σκεπτικό η αρμόδια αρχή ξεκίνησε πρώτα τις θανατώσεις, χωρίς πρώτα να πάρει τα απαραίτητα μέτρα», τόνισε.
«Σε αυτό που διάβασε ο κ. Γαβριήλ εμπίπτουν σπάνια είδη ζώων, όπως οι κόκκινες αγελάδες της Κύπρου ή η αίγα Μαχαιρά», ξεκαθάρισε εκπρόσωπος των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών. Όπως εξήησε, για τα υπόλοιπα ζώα απαιτείται εξαίρεση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κάτι το οποίο έχει γίνει και είναι υπό εξέταση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
«Δεν υπάρχει πλάνο»
Τις τελευταίες εβδομάδες φαίνεται ότι δεν υπάρχει πλάνο, είναι σπασμωδικές οι κινήσεις που γίνονται, είπε ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ανδρέας Πασιουρτίδης. Είπε ότι αυθημερόν μεταφέρθηκαν στην Πάφο για εμβολιασμούς, κτηνίατροι που εμβολίαζαν το πρωί στη Λάρνακα. Επίσης εξέφρασε αμφιβολία για το εάν η Κυπριακή Δημοκρατία γνωρίζει την εικόνα του ιού στα κατεχόμενα. Ζήτησε να σταματήσει σήμερα η αμφιταλάντευση ως προς το κατά πόσο πρέπει να γίνονται μαζικές θανατώσεις ή όχι.
Παναγιώτου: Θα εξαιρεθούμε από τη διεθνή αγορά, αν δε συμμορφωθούμε
Σε περίπτωση που δεν εφαρμόσουμε τις πρόνοιες της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις θανατώσεις το κόστος θα είναι μεγάλο, σύμφωνα με την υπουργό Γεωργίας Μαρία Παναγιώτου, όπως η εξαίρεση της Κύπρου από τη διεθνή αγορά , με επιβολή περιορισμών σε ανθρώπους και προϊόντα.
Σύμφωνα με την υπουργό, η αντιμετώπιση του ιού διέπεται από συγκεκριμένα πρωτόκολλα και κανονισμούς σε ενωσιακό επίπεδο. Λόγω της αυξημένης μεταδοτικότητας της νόσου δυστυχως ο κανονισμός δεν επιτρέπει ευελιξίες ούτε λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες των κρατώ μελών, είπε. Ωστόσο καταβάλλονται αυτή τη στιγμή προσπάθειες για παρεκκλήσεις, πρόσθεσε. Εδω είπε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι σε επαφή με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το θέμα. «Ο στόχος μας είναι να περιορίσουμε την εξάπλωση του ιού», τόνισε.
Αναφερόμενη στη στρατηγική που ακολουθά το Υπουργείο, η υπουργός αναφέρθηκε στο αίτημα και την κάθοδο στη νησί των εμπειρογνωμόνων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για να τονίσει ότι η στρατηγική που ακολουθείται βασίζεται στις υποδείξεις τους. Παραγγέλθηκαν επίσης εμβόλια των χοίρων, τα αποία αναμένονται τις επόμενες μέρες, ενώ μετά από δικές της οδηγίες οι τοπικές αρχές ανέλαβαν την κατασκευή σημείων απολύμανσης στις κτηνοτροφικές μονάδες.
«Η πολιτεία βρίσκεται στο πλευρό των κτηνοτρόφων, βιώνουμε μαζί τους τη θλίψη τους», είπε. «Με το πρώτο κρούσμα στα κατεχόμενα, οι Κτηνατρικές Υπηρεσίες ζήτησαν βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή», τόνισε.
«Στόχος μας είναι να περιορίσουμε την εξάπλωση της νόσου, να προστατεύσουμε το ζωικό κεφάλαιο και, ταυτόχρονα, να διασφαλίσουμε ότι οι επηρεαζόμενοι κτηνοτρόφοι δεν θα μείνουν μόνοι απέναντι στις συνέπειες αυτής της κρίσης. Είναι για αυτό που η Κυβέρνηση, παράλληλα με τη διαχείριση της υγειονομικής διάστασης που κάνουν οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες όπως προβλέπεται και από τον Κανονισμό 2020/687, εργάζεται και για τον περιορισμό των επιπτώσεων στον κτηνοτροφικό κόσμο. Έχουμε ήδη προχωρήσει με την πρώτη απόφαση του Υπουργικού που αφορά την απώλεια εισοδήματος, αλλά προχωράμε και στην επόμενη μέρα, με στόχο την επαναδραστηριοποίηση και, όπου χρειαστεί, την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου. Ήδη οι υπηρεσίες εργάζονται για εντοπισμό χωρών ελευθέρων από ασθένειες ώστε να μεταφερθεί ζωικός πληθυσμός. Η διαχείριση γίνεται με συνεχή επιχειρησιακό συντονισμό 16 υπηρεσιών και περισσότερων από 500 λειτουργών σε όλο το 24ωρο, οι οποίοι βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή, σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς», είπε.
Οι εμβολιασμοί
«Εφαρμόζεται πρόγραμμα εμβολιασμών ως ένα από τα εργαλεία περιορισμού της εξάπλωσης της νόσου. Μετά τις επαφές που έκανα προσωπικά στις Βρυξέλλες με την Επιτροπή, καταφέραμε να εξασφαλίσουμε άμεσα σχεδόν 600.000 δόσεις εμβολίων, ενώ πάνω από 238.000 δόσεις έχουν ήδη χορηγηθεί, με προτεραιότητα στις περιοχές με υψηλό επιδημιολογικό φορτίο. Ο εμβολιασμός έχει ήδη ξεκινήσει σε όλη την Κύπρο σε συνεργασία με τον Παγκύπριο Κτηνιατρικό Σύλλογο, τον οποίο και ευχαριστώ, ενώ ενέργειες έχουν γίνει για να συνδράμουν την προσπάθεια και φοιτητές κτηνιατρικής», είπε.
8 ενέργειες
Αναλυτικά, σύμφωνα με την υπουργό, μερικές από τις μέχρι σήμερα ενέργειες που έχουν γίνει είναι:
1. Η άμεση μετάκληση των ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων και την στενή επαφή που έχουμε με την Επιτροπή
2. Η άμεση εξασφάλιση εμβολίων για αιγοπρόβατα και αγελάδες ενώ έχει ήδη παραγγελθεί εμβόλιο και για χοίρους.
3. Η μετά από δικές μου οδηγίες ανάθεση από το Τμήμα Γεωργίας σε τοπικές αρχές την κατασκευή σημείων απολύμανσης, αρχικά σε όλες τις κτηνοτροφικές περιοχές παγκύπρια και στη συνέχεια σε κτηνοτροφικές ζώνες που πληρούσαν συγκεκριμένα κριτήρια. Το μέτρο περιλαμβάνει την άμεση κατασκευή είτε δεξαμενής απολύμανσης τροχών (τροχόλουτρο) είτε αυτοματοποιημένο σύστημα απολύμανσης τροχών. Συνολικά έχουν κατασκευαστεί ή θα ολοκληρωθεί πολύ σύντομα η κατασκευή 99 τροχόλουτρων και 27 αυτοματοποιημένων συστημάτων απολύμανσης. Το συνολικό ποσό θα καλυφτεί από τον προϋπολογισμό του Τμήματος Γεωργίας.
4. Η 24ώρη συνεργασία 16 Υπηρεσιών με επικεφαλής τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες: το Τμήμα Γεωργίας, η Αστυνομία, η Πυροσβεστική Υπηρεσία, η Εθνική Φρουρά, η Πολιτική Άμυνα, η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας, το Τμήμα Δημοσίων Έργων, οι Υγειονομικές Υπηρεσίες για θέματα απολυμάνσεων, το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, το Τμήμα Περιβάλλοντος, το Τμήμα Δασών, το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης, η Επαρχιακή Διοίκηση Λάρνακας, το Τμήμα Κτηματολογίου και οι Βρετανικές Βάσεις, με τη συνολική απασχόληση τουλάχιστον 513 ατόμων ανά 24ωρο.
5. Την εγκατάσταση εικοσιτετράωρων σημείων ελέγχου και απολύμανσης στις Ζώνες Προστασίας και Επιτήρησης και συγκεκριμένα στις Κτηνοτροφικές Μονάδες Περιοχής Αραδίππου, Λιβαδιών, Κελλιών, Τρούλλων, Ορόκλινης. Επιπρόσθετα, έχουν τοποθετηθεί σημεία ελέγχου και απολύμανσης στις περιοχές Αλεθρικού, Κλαυδιών, Αγγλισίδων, Κοφίνου, Καλού Χωριού Λάρνακας, Αθηαίνου ,Αβδελλερού ,Τερσεφάνου και Δρομολαξιά.
6. Στις περιοχές αυτές οι έλεγχοι και απολυμάνσεις περιλαμβάνουν αποκλεισμό της περιοχής (Ορόκλινη, Λειβάδια, Αραδίππου και Δρομολαξιά), στις περιοχές αυτές δεν εισέρχεται κανένας χωρίς άδεια, πραγματοποιούνται ψεκασμοί και μόνο οι απόλυτα αναγκαίες μετακινήσεις με άδεια εισόδου από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες. Για τους ελέγχους αυτούς ετοιμάστηκε και δημοσιεύτηκε στις 26/02/2026 γνωστοποίηση στην Επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας, και στις 5/3/2026 εκδόθηκε και δημοσιεύτηκε Διάταγμα στην Επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας.
7. Την απόφαση της Κυβέρνησης να προχωρήσει σε ανασύσταση του ζωϊκού πληθυσμού μέσω αγοράς ζώων και από άλλες χώρες.
8. Την οικονομική στήριξη των κτηνοτρόφων μέσω απώλειας εισοδήματος. Η απώλεια εισοδήματος θα υπολογιστεί με βάση εξατομικευμένη αξιολόγηση των πραγματικών δεδομένων της κάθε κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης. Στη διαδικασία αυτή λαμβάνεται υπόψη το μικτό κέρδος καθώς και στοιχεία που προκύπτουν από την πιο πρόσφατη φορολογική δήλωση του παραγωγού. Θα γίνεται ανάλογη αναπροσαρμογή ώστε να αντικατοπτρίζεται η σημερινή κατάσταση όσον αφορά τον αριθμό των παραγωγικών ζώων, σε σχέση με τα στοιχεία του έτους της φορολογικής δήλωσης που θα ληφθεί υπόψη. Από το μικτό κέρδος (το οποίο προκύπτει όταν από τα συνολικά έσοδα της εκμετάλλευσης (όπως τα έσοδα από γάλα, κρέας, πώληση ζώων κ.ά.) αφαιρεθούν μόνο οι άμεσες μεταβλητές δαπάνες παραγωγής (όπως οι ζωοτροφές, τα κτηνιατρικά έξοδα, τα έξοδα μηχανημάτων, το νερό, ο ηλεκτρισμός κα), δεν αφαιρούνται δαπάνες όπως εργατικά, κοινωνικές ασφαλίσεις, τόκοι, αποσβέσεις κ.ά. ώστε μέσα από την απώλεια εισοδήματος ο κτηνοτρόφος να μπορεί να είναι συνεπής στις οικονομικές του υποχρεώσεις.
«Η προτεραιότητά μας επαναλαμβάνω είναι να περιορίσουμε αποτελεσματικά τη νόσο, να προστατεύσουμε το ζωικό κεφάλαιο, να στηρίξουμε τους κτηνοτρόφους μας και να διασφαλίσουμε ότι ο πρωτογενής τομέας της χώρας θα συνεχίσει να λειτουργεί με προοπτική», κατέληξε.
«Δε θα εξαλειφθεί ο αφθώδης πυρετός»
Εκπρόσωποι των αγροτικών οργανώσεων αναφέρθηκαν στη συνάντηση της περασμένης Κυριακής με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, χαρακτηρίζοντάς την ως θετική εξέλιξη. Τόνισαν ότι μονόδρομος είναι ο τερματισμός των μαζικών θανατώσεων άμεσα και η εφαρμογή μαζικών εμβολιασμών.
«Πρέπει να επικαλεστούμε την ιδιαιτερότητα στα ζώα μας, τα οποία παράγουν το ιδιαίτερο χαλούμι ΠΟΠ, όταν θα ζητήσουμε την εξαίρεσή μας από τους όρους της ευρωπαϊκή νομοθεσίας», είπε ο Πανίκος Χάμπας της ΕΚΑ. Τόνισε ότι σε περίπτωση που καταρρεύσει ο γεωγικός τομέας, θα καταρρεύσει η οικονομία, εξηγώντας ότι υπάρχει ο κίνδυνος να χαθούν μερικά δισεκατομμύρια ευρώ, κάτι το οποίο, είπε, έχει αντιληφθεί ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης. Επίσης επικαλέστηκε συμβούλους της ΕΚΑ, σύμφωνα με τους οποίους δεν θα εξαλειφθεί ο αφθώδης πυρετός από την Κύπρο, «γιατί η Τουρκία είναι εδώ και επέλεξε τον εμβολιασμό, ενώ οι Τ/κ επιλέγουν να εισάγουν ζωοτροφές από την Τουρκία. Άρα, για τις τελικές αποφάσεις ως προς τις θανατώσεις, πρέπει να ληφθούν υπόψη τα δεδομενα στην Κύπρο και όχι αλλού, όπως η Ολλανδία».
Επικρίσεις για συγκεντρώσεις
«Αν ήμουν κάποιος τρίτος, μετά από όσα άκουσα εδώ, θα νόμιζα ότι όλα λειτούργησαν άψογα από τις κρατικές υπηρεσίες», είπε ο γενικός γραμματέας του Παναγροτικού, Τάσος Γιαπάνης. Ενδεικτικά αναφέρθηκε σε αδυναμίες στις ράμπες απολύμανσης, όταν γνωστοπιήθηκαν τα κρούσματα στα κατεχόμενα. Επίσης επέκρινε την οργάνωση συγκεντώσεων κτηνοτρόφων από ορισμένα κόμματα, παρά τη συμφωνία των αγροτικών οργανώσεων να μη γίνονται, ώστε, μεταξύ άλλων, να αποφεύγεται η διασπορά του ιού. «Η συνάντηση στο Προεδρικό έφερε φως στο τούνελ για να βρεθεί κάποια λύση», είπε επίσης.