Ρωτήσαμε και μάθαμε τι λένε οι υπηρεσίες του Ευρωκοινοβουλίου για τις δικαιολογίες Φειδία

Τι επιτρέπεται να πληρώνεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και γιατί το «μισά – μισά» του Φειδία Παναγιώτου σκοντάφτει στους κανονισμούς και αποτελεί παραδοχή παρανομίας
Η Cyprus Times, θέλοντας να ξεκαθαρίσει το θολό τοπίο που έχει δημιουργηθεί γύρω από τις καταγγελίες και γύρω από το βίντεο απάντηση του Φειδία Παναγιώτου, επικοινώνησε με πηγές στην Νομική Υπηρεσία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Ρωτήσαμε πολύ συγκεκριμένα πράγματα και οι πηγές μας, απάντησαν επίσης συγκεκριμένα, διευκρινίζοντας πως θεσμικά, όλα αυτά εξετάζονται από την EPPO (Ευρωπαϊκή Εισαγγελία) και την OLAF (Οργανισμός της ΕΕ για την Καταπολέμηση της Απάτης).
Οι απαντήσεις δόθηκαν υπό καθεστώς ανωνυμίας για προφανείς λόγους, και είναι άκρως ενδιαφέρουσες.
Οι πηγές είσπραξης χρημάτων
Για να μη μπερδεύουμε μήλα με πορτοκάλια, ο κάθε ευρωβουλευτής έχει διαφορετικές πηγές πόρων, με διαφορετικούς κανόνες.
• Υπάρχει ο μισθός. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δημοσιεύει ως μικτό μισθό €11.255,26 και καθαρό €8.772,70 . Αυτά είναι δημοσιευμένα εδώ και χρόνια, αλλά ο Φειδίας Παναγιώτου επιχείρησε να τα παρουσιάσει ως «αποκάλυψη» που κρύβουν δήθεν οι άλλοι.
• Υπάρχει το επίδομα γενικών εξόδων, το General Expenditure Allowance, που το ίδιο το Κοινοβούλιο το περιγράφει ως κάλυψη εξόδων γραφείου, εξοπλισμού, εκπροσώπησης και διοικητικών δαπανών, που ανέρχεται σε €4.950 τον μήνα.
• Υπάρχει και η ημερήσια αποζημίωση παρουσίας, €350, ανά ημέρα κοινοβουλευτικής δραστηριότητας, που πληρώνεται με υπογραφή σε παρουσιολόγιο, και μειώνεται στο μισό αν ο ευρωβουλευτής δεν συμμετέχει τουλάχιστον στις μισές ονομαστικές ψηφοφορίες στις ημέρες ψηφοφοριών.
• Υπάρχει ο προϋπολογισμός για προσωπικό. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο λέει ρητά ότι το ανώτατο ποσό που «τίθεται στη διάθεση» κάθε ευρωβουλευτή για δαπάνες προσωπικού είναι €30.769 τον μήνα, αλλά δεν καταβάλλεται στον ίδιο. Είναι προϋπολογισμός που χρησιμοποιείται για μισθούς, αμοιβές και εισφορές, μέσω των προβλεπόμενων διαδικασιών.
Αυτές οι «λεπτομέρειες», αποτελούν και την ουσία της υπόθεσης, που οδηγούν σε έρευνα για την τήρηση των κανονισμών και πουθενά δεν υπάρχει πρόνοια του τύπου, «πληρώνουμε μισά – μισά»
Το γραφείο «ρεφενέ»
Το επίδομα γενικών εξόδων επιτρέπεται να καλύπτει το ενοίκιο του γραφείου στην Κύπρο και τα έξοδα λειτουργείας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προβλέπει μάλιστα ειδικό λογαριασμό αποκλειστικά για αυτό το επίδομα, στον οποίο δεν πρέπει να μπαίνουν άλλα χρήματα, και επιφορτίζει τον ευρωβουλευτή με την αποκλειστική ευθύνη χρήσης του.
Αν ένας ευρωβουλευτής λέει «το μισό γραφείο το χρησιμοποιώ για προσωπικές ή κομματικές» δουλειές, τότε το θέμα δεν είναι ότι βάζει και δικά του χρήματα, είναι ότι το κομμάτι που πληρώνεται από κοινοβουλευτικό επίδομα πρέπει να αφορά ευρωκοινοβουλευτική χρήση και μόνο. Αυτό θα μπορούσε να οδηγεί σε τεκμηριωμένο επιμερισμό χρήσης και κόστους και όχι σε μια γενική και αόριστη δικαιολογία για τις «καλές προθέσεις» του Φειδία.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δίνει τη Γενική Αποζημίωση Δαπανών (GEA), των €4.950 το μήνα, και την Αποζημίωση Κοινοβουλευτικής Βοήθειας που ξεπερνά τις €29.000, με τους πόρους αυτούς, όπως ανέφεραν οι πηγές μας «να διέπονται από την αρχή της αποκλειστικότητας». Σύμφωνα με το Άρθρο 33 του Εκτελεστικού Μέτρου του Καθεστώτος των Ευρωβουλευτών, οι δαπάνες πρέπει να αφορούν «αποκλειστικά την άσκηση της κοινοβουλευτικής δραστηριότητας».
Αν ένα ακίνητο χρησιμοποιείται έστω και μερικώς για εμπορικούς σκοπούς (παραγωγή βίντεο για έσοδα) ή κομματικούς σκοπούς (έδρα κόμματος), η χρήση του επιδόματος είναι παράνομη. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν δέχεται να επιδοτεί την επιχειρηματική δραστηριότητα κανενός ευρωβουλευτή.
Υπάρχει όμως και κάτι άλλο. Αν το γραφείο λειτουργεί για λόγους κομματικής δραστηριότητας, τότε ακόμη κι αν πληρώνεται το μισό, ο χώρος παραμένει μικτός και αυτό είναι αποτελεί κόκκινη σημαία για του ελεγκτικούς θεσμούς της ΕΕ.
«Μισά – μισά» για υπαλλήλους δεν υπάρχουν
Σε ότι αφορά το υποστηρικτικό προσωπικό οι κανόνες είναι πολύ πιο αυστηροί. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ξεκαθαρίζει ότι ο ευρωβουλευτής δεν παίρνει στα χέρια του το σχετικό κονδύλι, αλλά το έχει «στη διάθεσή» του για να καλύπτει μισθούς και σχετικές δαπάνες μέσω των διαδικασιών του Κοινοβουλίου.
Στους κανονισμούς υπάρχει μια φράση κλειδί, που συνοψίζει τη φιλοσοφία χορήγησης αυτού του κονδυλίου και αφορά την αποκλειστικότητα. Οι διαπιστευμένοι κοινοβουλευτικοί συνεργάτες του ευρωβουλευτή, είναι υπάλληλοι της ΕΕ. Απαγορεύεται ρητά να εργάζονται για το κόμμα του ευρωβουλευτή ή για τις ιδιωτικές του εταιρείες κατά τη διάρκεια της εργοδότησης τους. Ο ισχυρισμός ότι «τους πληρώνω το μισό μισθό εγώ» αποτελεί ομολογία έμμεσης παράνομης χρηματοδότησης του κόμματος ή της ιδιωτικής εταιρείας μέσω των ταμείων της ΕΕ.
Σε αυτή την περίπτωση ο ισχυρισμός του Φειδία Παναγιώτου γυρίζει μπούμερανγκ. Από τη στιγμή που παραδέχεται ότι αξιοποιεί τους συνεργάτες και για προσωπικές ή κομματικές δουλειές, τότε το πρόβλημα δεν είναι πόσο πληρώνει ο ίδιος από την τσέπη του, αλλά το ότι χρησιμοποιεί κοινοβουλευτικούς βοηθούς για κάτι που δεν αποτελεί εργασία του Ευρωκοινοβουλίου.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει δείξει, ειδικά τα τελευταία χρόνια, ότι τέτοιες πρακτικές τις θεωρεί απάτη. Πρόσφατα, σύμφωνα με δημοσίευμα της Le Monde, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αρνήθηκε να εγκρίνει πληρωμή τοπικού βοηθού ευρωβουλευτή, που ήταν ταυτόχρονα επικεφαλής προσωπικού πολιτικού κόμματος, ακριβώς επειδή δεν μπορούσε να διαχωριστεί καθαρά ο κομματικός ρόλος από την κοινοβουλευτική εργασία.
Ο Ευρωβουλευτής δεν είναι τράπεζα
Άλλος ισχυρισμός του Φειδία με την επίκληση δήθεν καθυστερήσεων πληρωμών, είναι ότι δίνει αυτός χρήματα από την τσέπη του και μετά του τα επιστρέφουν.
Όπως αναφέρουν οι πηγές μας στις Βρυξέλλες, «ακόμη κι αν δεχτούμε ότι μπορεί να υπάρξουν διοικητικές καθυστερήσεις (που δεν υπάρχουν) σε διαδικασίες, η πρακτική του ‘δίνω από την τσέπη μου και μου τα στέλνουν πίσω’ είναι σήμα κινδύνου για απάτη, πρώτον γιατί περιπλέκει τις διαδρομές χρήματος κάτι που δεν αποτελεί αθώα εικόνα και δεύτερον γιατί δημιουργεί σχέση εξάρτησης. Ο βοηθός που περιμένει χρήματα από το «προσωπικό ταμείο» του ευρωβουλευτή του, δεν λειτουργεί σε ελεύθερο εργασιακό περιβάλλον. Για να αποφεύγονται τέτοιου είδους περίεργες μεταφορές χρημάτων τα χρήματα για το προσωπικό δεν δίνονται στον ευρωβουλευτή ως ρευστό, αλλά εμβάζονται είτε απευθείας στους συνεργάτες ή μέσω του εγκεκριμένου λογιστή του ευρωβουλευτή». Η OLAF έχει διερευνήσει δεκάδες υποθέσεις όπου ευρωβουλευτές υποχρέωναν συνεργάτες τους να τους επιστρέφουν μέρος του μισθού τους με τη δικαιολογία της «κάλυψης εξόδων». Το γεγονός ότι ο Φειδίας Παναγιώτου το παρουσιάζει ως «διευκόλυνση» δεν αλλάζει την ουσία καθώς δημιουργεί μια θολή ροή χρημάτων, η οποία είναι παράνομη. Πώς μπορεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να γνωρίζει αν η «επιστροφή» αφορά δάνειο ή αν είναι προϊόν εκβιασμού ή απάτης;
Η ημερήσια αποζημίωση
Το επίδομα των €350 την ημέρα δίνεται για έξοδα διαβίωσης κατά τις περιόδους κοινοβουλευτικής δραστηριότητας, με υπογραφή του ευρωβουλευτή σε παρουσιολόγιο. Τυπικά, δεν είναι επίδομα ξενοδοχείου και αν κάποιος αποφασίσει να κοιμηθεί στο γραφείο του στις Βρυξέλλες ή στο Στρασβούργο, δεν αλλάζει αυτομάτως το δικαίωμα του στην είσπραξη της αποζημίωσης, αφού ο κανόνας δεν τον υποχρεώνει να παρουσιάσει «απόδειξη ύπνου». Το ζήτημα όμως είναι πολιτικό και ηθικό. Τα κτήρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν είναι ξενοδοχεία και η διαμονή σε αυτά παραβιάζει τους κανόνες πυρασφάλειας και ασφάλειας του κτηρίου. Από την άλλη, ο ευρωβουλευτής εισπράττει ένα επίδομα για να μείνει σε ξενοδοχείο ή σε κάποιο κατάλυμα, αλλά μένει δωρεάν σε έναν χώρο που ήδη πληρώνουν οι Ευρωπαίοι πολίτες. Αυτή η «διπλή χρήση» δημοσίων πόρων για προσωπική εξοικονόμηση χρήματων, θεωρείται από την Επιτροπή Δεοντολογίας ως απάτη επί των αποζημιώσεων. Η είσπραξη των €350 ενώ κοιμάται στον καναπές του γραφείου του δεν είναι «αντισυστημική» πολιτική, αλλά εκμετάλλευση ενός προνομίου.
Η εργοδότηση συγγενών
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι σαφές πως οι ευρωβουλευτές δεν μπορούν να εργοδοτούν στενούς συγγενείς ως βοηθούς.
Από το 2009, μετά από σειρά σκανδάλων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επέβαλε καθολική απαγόρευση στην πρόσληψη συγγενών α’ βαθμού (συζύγων, γονέων, παιδιών, αδελφών).
Ο κανονισμός δεν απαγορεύει μόνο την πληρωμή συγγενών από τα ταμεία της ΕΕ· απαγορεύει τη χρησιμοποίηση συγγενών στην κοινοβουλευτική εργασία. Το να έχει η αδελφή του πρόσβαση στα γραφεία, στις πληροφορίες, στις επαφές και στο θεσμικό κύρος του ευρωβουλευτή, ενώ τυπικά «δεν εργάζεται για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο», αποτελεί παραβίαση των κανονισμών. Ο νεποτισμός παραμένει νεποτισμός, ακόμα και αν το τιμολόγιο πληρωμής εκδίδεται από τον ίδιο τον ευρωβουλευτή. Όπως αναφέρουν οι πηγές μας «είναι μια προσπάθεια δημιουργίας σκιώδους προσωπικού, μακριά από τον έλεγχο των θεσμών».
OLAF και EPPO
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) έχει ήδη δείξει ότι δεν διστάζει να ερευνήσει ακόμα και τους πιο ισχυρούς, όπως είδαμε στο Qatargate και στην υπόθεση Καϊλή σχετικά με τις πληρωμές βοηθών της). Οι δημόσιες ομολογίες του Φειδία Παναγιώτου στο βίντεο του, αποτελούν το «αποδεικτικό υλικό» για τις έρευνες.
Ο Φειδίας Παναγιώτου φαίνεται να πιστεύει ότι η «διαφάνεια» είναι μια πράξη επίδειξης στο TikTok. Όταν λες «είμαι ειλικρινής και σας λέω ότι παρανομώ» έστω και αν δεν το παραδέχομαι, δεν παύεις να παρανομείς, αλλά απλώς διευκολύνεις το έργο του εισαγγελέα.
Ο Φειδίας Παναγιώτου δεν αποδομεί το σύστημα, αλλά αποδομεί τη δική του αξιοπιστία. Οι κανόνες για τα χρήματα των Ευρωβουλευτών δεν είναι «γραφειοκρατικά εμπόδια», αλλά ασφαλιστικές δικλείδες για να μην μετατραπεί η ευρωπαϊκή δημοκρατία σε ένα απέραντο influencer studio πληρωμένο από τους φόρους των πολιτών.