Πώς η τεχνητή νοημοσύνη διπλασίασε τις περιουσίες τριών δισεκατομμυριούχων

Του John Hyatt
Το 2025 ήταν μια εξαιρετική χρονιά για πολλά hedge funds και εταιρείες ποσοτικής ανάλυσης, και η Applied Quantitative Research με έδρα το Γκρίνουιτς του Κονέκτικατ —γνωστή ως AQR— δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Τα υπό διαχείριση κεφάλαιά της έχουν εκτοξευθεί στα 187 δισ. δολάρια, σημειώνοντας αύξηση της τάξης των 73 δισ. δολαρίων το 2025. Και οι τρεις δισεκατομμυριούχοι ιδρυτές της είδαν την καθαρή τους περιουσία να διπλασιάζεται.
Ο Cliff Asness, διευθύνων σύμβουλος επενδύσεων της AQR και ο μεγαλύτερος μεμονωμένος μέτοχος με μερίδιο 30%, έχει πλέον καθαρή περιουσία αξίας 6,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, γεγονός που τον καθιστά τον 664ο πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο. Οι συνιδρυτές John Liew και David Kabiller είδαν ο καθένας την καθαρή περιουσία του να ξεπερνά τα 2 δισ. δολάρια. Οι τρεις ιδρυτές —δημιούργησαν την AQR το 1998 αφού συνεργάστηκαν στη Goldman Sachs Asset Management— έχουν επενδύσει στα αμοιβαία κεφάλαια της AQR, συνδέοντας την προσωπική τους περιουσία με την απόδοση της εταιρείας.
Πέρυσι, το βασικό αμοιβαίο κεφάλαιο πολλαπλών στρατηγικών Apex της AQR, το οποίο διαθέτει ενεργητικό ύψους 6,7 δισ. δολαρίων, σημείωσε απόδοση 19,4%, ενώ το αμοιβαίο κεφάλαιο long-short Delphi (επίσης με ενεργητικό 6,7 δισ. δολαρίων) σημείωσε απόδοση 16,7%, σύμφωνα με ανώνυμη πηγή με γνώση του θέματος. Κατά μέσο όρο τα τελευταία πέντε χρόνια, τα δύο αμοιβαία κεφάλαια απέδωσαν 16,6% έκαστο σε ετήσια βάση, σύμφωνα με την ίδια πηγή. (Για σκοπούς σύγκρισης, ο δείκτης S&P 500 απέδωσε 14,4% σε ετήσια βάση την ίδια χρονική περίοδο). Μεταξύ των αμοιβαίων κεφαλαίων ανοικτού τύπου της AQR, το Equity Market Neutral Fund με ενεργητικό 3,2 δισ. δολάρια και περίπου 2.000 θέσεις, long και short, σημείωσε κέρδη 26,5% το 2025. Τα τελευταία 5 χρόνια είχε μέση ετήσια απόδοση 19,6% έναντι περίπου 8% που είχαν τα περισσότερα αμοιβαία κεφάλαια της κατηγορίας του.
Εάν η AQR διατηρήσει την πορεία ανάπτυξης του περασμένου έτους, σύντομα θα ξεπεράσει το προηγούμενο ιστορικό υψηλό των 226 δισ. δολαρίων σε ενεργητικό (ρεκόρ από το 2018), ολοκληρώνοντας μια εντυπωσιακή ανάκαμψη, αφού πριν από 4 χρόνια η εταιρεία διαχειριζόταν λιγότερα από 100 δισ. δολάρια, εν μέσω υποαπόδοσης και εκροών πελατών.
Η ανατροπή της πορείας της AQR συνέπεσε με την πλήρη υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης και την επέκταση των τεχνικών μηχανικής μάθησης στους τομείς της έρευνας και των συναλλαγών. Παραδοσιακά η AQR επιδίωκε να χρησιμοποιεί δείκτες επενδύσεων αξίας, όπως ο λόγος τιμής προς λογιστική αξία ή η απόδοση ιδίων κεφαλαίων, για να προσδιορίσει ποιες μετοχές στην αγορά είναι υπερτιμημένες ή υποτιμημένες. Στη συνέχεια, βασιζόταν στην ανθρώπινη παρέμβαση για να αποδώσει συντελεστές βαρύτητας στους διάφορους παράγοντες που χρησιμοποιούσε για την επιλογή των μετοχών. Τώρα, η μηχανική μάθηση βοηθά σε αυτό τον τομέα — ανιχνεύοντας πολύπλοκες αλληλεπιδράσεις μεταξύ παραγόντων, αναπροσαρμόζοντας τις σταθμίσεις τους σε πραγματικό χρόνο, εξάγοντας τεράστια σύνολα δεδομένων για προγνωστικά σήματα. Από πλευρά έρευνας, η Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας (σκεφτείτε το ChatGPT ή το Claude) βοηθά τους αναλυτές να κάνουν αναζήτηση σε τεράστιες ποσότητες δεδομένων για να βελτιώσουν τα μοντέλα τους.
Η AQR, που οι ιδρυτές της Asness και Liew μαθήτευσαν στον νομπελίστα οικονομολόγο Eugene Fama, υποστηρικτή της θεωρίας της αποτελεσματικής αγοράς, μπήκε αργά στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης σε σύγκριση με άλλες εταιρείες του κλάδου, όπως η Renaissance Technologies και η D.E. Shaw. Η AQR προσέλαβε τον πρώτο της υπεύθυνο μηχανικής μάθησης το 2018, ο οποίος παρέμεινε στη θέση αυτή μόλις επτά μήνες. Ο διάδοχός του, όμως, ο Brian Kelly, καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο Yale, έχει πετύχει εντυπωσιακά πράγματα. Τον Δεκέμβριο του 2021, ο Kelly δημοσίευσε μια ακαδημαϊκή εργασία 141 σελίδων (ως συν-συγγραφέας) με τίτλο “The Virtue of Complexity in Return Prediction” (Η αρετή της πολυπλοκότητας στην πρόβλεψη αποδόσεων), η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα πιο εξελιγμένα μοντέλα μηχανικής μάθησης υπερείχαν των απλούστερων μοντέλων στην πρόβλεψη των αποδόσεων των μετοχών και στη δημιουργία επενδυτικών χαρτοφυλακίων. Αρκετοί ακαδημαϊκοί έγραψαν τις δικές τους εργασίες ως απάντηση, αμφισβητώντας τα ευρήματα του Kelly και υποστηρίζοντας ότι η έρευνα βασίστηκε σε ένα υπερβολικά περιορισμένο σύνολο δεδομένων. Η AQR υπερασπίστηκε την εργασία και συνεχίζει να υποστηρίζει τα ευρήματά της.
Πιο πρόσφατα, ο ίδιος ο Asness σημείωσε ότι η AQR έχει “παραδοθεί στις μηχανές” και ότι η τεχνητή νοημοσύνη έρχεται να αντικαταστήσει τη δική του θέση εργασίας. Εν τούτοις από το εσωτερικό της AQR επιμένουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει εξαλείψει τον ανθρώπινο παράγοντα. “Η μηχανική μάθηση και η τεχνητή νοημοσύνη αποδίδουν καρπούς στη διαδικασία μας, αλλά αποτελούν εξέλιξη και όχι επανάσταση σε ό,τι κάνουμε”, επισημαίνει στέλεχος της εταιρείας.
Ειδικότερα, οι επαναστατικές εξελίξεις φαίνεται να συμβαίνουν στον λιγότερο ελκυστικό τομέα της διανομής, όπου η AQR ανταποκρίνεται στην αυξανόμενη ζήτηση από χρηματοοικονομικούς συμβούλους που αναζητούν φορολογικά ευνοϊκά αμοιβαία κεφάλαια για τους πλούσιους πελάτες τους. Αυτή η κατηγορία επενδυτών —και όχι η παραδοσιακή βάση θεσμικών πελατών της AQR, όπως τα συνταξιοδοτικά ταμεία και τα καταπιστεύματα— αποτελεί πλέον τη μεγαλύτερη πηγή εισροών της. Ο CEO της Affiliated Managers Group, η οποία κατέχει μειοψηφικό μερίδιο στην AQR, σχολίασε τον Φεβρουάριο κατά την τηλεδιάσκεψη για τα οικονομικά αποτελέσματα της εταιρείας ότι η πελατειακή βάση συμβούλων της AQR “οδηγεί σε σημαντική οργανική ανάπτυξη” και ότι τα δικά της καθαρά ετήσια έσοδα, ύψους 51 δισ. δολαρίων, “οφείλονταν κυρίως στην AQR”.
Οι λογαριασμοί Flex της AQR —ένα επενδυτικό όχημα long-short για συμβούλους και πελάτες υψηλής καθαρή αξίας— γνωρίζουν ραγδαία ανάπτυξη. Αυτό το είδος χαρτοφυλακίου long-short με φορολογικά πλεονεκτήματα αγοράζει μετοχές που αναμένεται να ανέβουν και στοιχηματίζει εναντίον εκείνων που αναμένεται να πέσουν, με στόχο να αποκομίσει κέρδη και από τα δύο, μειώνοντας παράλληλα τις διακυμάνσεις της αγοράς και περιορίζοντας τις φορολογητέες αποδόσεις, ώστε οι επενδυτές να μπορούν να κρατήσουν περισσότερα χρήματα μετά τη φορολογία. Πριν από έναν χρόνο, το Flex είχε ενεργητικό ύψους 23,2 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του. Εννέα μήνες μετά, είχε σχεδόν διπλασιαστεί το μέγεθός του, στα 45,4 δισ. δολάρια. Το Flex αποτελεί πλέον σχεδόν το 1/4 του συνολικού ενεργητικού της AQR (στο τέλος του 2025).
Σύμφωνα με τον Justin deTray, σύμβουλο της εταιρείας WealthSpire (με ενεργητικό 580 δισ. δολαρίων), το Flex κερδίζει τόσους πολλούς ανεξάρτητους επενδυτικούς συμβούλους επειδή η AQR χρεώνει χαμηλότερες προμήθειες και διαθέτει μεγαλύτερη “γνώση” για τις start ups που προσπαθούν να μπουν στην αγορά. Επιπλέον, υπάρχουν μακροπρόθεσμοι ευνοϊκοί παράγοντες, καθώς οι νεοεμφανιζόμενοι εκατομμυριούχοι του τεχνολογικού κλάδου επιδιώκουν να προστατεύσουν τον πλούτο τους. “Υπάρχουν πολλοί υποψήφιοι πελάτες που διαθέτουν τεράστια αξία σε μετοχές των Magnificient-7 ή των hyperscalers”, τόνισε ο DeTray, αναφερόμενος στη δική του εμπειρία με πελάτες. “Η AQR βρίσκεται σε πολύ καλή θέση για να μπει σε αυτόν τον χώρο.”
Μπορεί η AQR να διατηρήσει την εξαιρετική της πορεία; Η μεταβλητότητα της αγοράς —που ως επί το πλείστον τροφοδοτείται από τον Τραμπ— τείνει να ενισχύει τα hedge funds και τις εταιρείες ποσοτικής ανάλυσης, αλλά το “rebound story” της AQR εξαρτάται πλέον από το αν τα μοντέλα της μπορούν να συνεχίσουν να ξεπερνούν την αγορά και άλλα hedge funds που υιοθετούν πλέον τις δικές τους στρατηγικές ποσοτικής ανάλυσης με χρήση τεχνητής νοημοσύνης.