Είναι παράξενο, αλλά κάθε φορά που μια είδηση κάνει λόγο για τον «πόλεμο στη Γάζα», πιάνω τον εαυτό μου να καταφεύγει στο λεξικό. «Πόλεμος: Η ένοπλη σύρραξη ανάμεσα σε κράτη ή μεταξύ ομάδων εντός του ίδιου κράτους».
Ποιοι ήταν οι αντιμαχόμενοι στην περίπτωση της Παλαιστίνης; Από τη μια, ένας από τους πιο τεχνολογικά προηγμένους στρατούς του κόσμου, ο ισραηλινός. Ως εδώ καλά, ο ορισμός μοιάζει ακριβής. Από την άλλη, όμως;
Ποια ήταν η απέναντι πλευρά που συμμετείχε στην ένοπλη σύρραξη; Η Χαμάς; Ή οι άμαχοι, που σύμφωνα με τον ΟΗΕ αποτελούν σχεδόν το 70% των νεκρών; Ένα λαός που δεν είναι κράτος, που δεν έχει οργανωμένο στρατό, ενιαία ηγεσία, ένας πληθυσμός εγκλωβισμένος σε μια λωρίδα γης; Κι όμως! Αυτή την ασύμμετρη πραγματικότητα παρουσίαζαν Μέσα, πολιτικοί, αναλυτές και ακαδημαϊκοί ως «πόλεμο».
Τις τελευταίες εβδομάδες ζούμε τον πόλεμο στην πιο κυριολεκτική του μορφή. Μια σύγκρουση που απλώνεται σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, με πρωταγωνιστές τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και από την άλλη το Ιράν, έναν από τους πιο καθοριστικούς στρατιωτικούς παράγοντες στην περιοχή.
Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι εκτοπίζονται, πόλεις μετατρέπονται σε σκηνικά καταστροφής. Σειρήνες ουρλιάζουν, οικονομίες κλονίζονται, πρεσβείες εκκενώνονται.
Οι κάμερες είναι στραμμένες στη Μέση Ανατολή, ο πλανήτης παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα. Δημοσιογράφοι από τα μεγαλύτερα διεθνή δίκτυα καταφθάνουν για να καλύψουν τις εξελίξεις.
Κάθε φορά που τα Μέσα μεταδίδουν νέα από τον πόλεμο στο Ιράν, ο νους μου πάει και πάλι στη Γάζα. Τον επιφανειακό τρόπο με τον οποίο οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι παρουσίαζαν τον «πόλεμο». Αποστασιοποιημένοι, αποσπασματικοί, για τον τόπο όπου δημοσιογράφοι σκοτώνονταν προσπαθώντας να μεταφέρουν την αντικειμενική εικόνα.
Και εδώ, μόλις 360 χιλιόμετρα μακριά από τις ακτές της Γάζας, χρειάστηκε να δούμε φωτεινά ίχνη στον ουρανό, για να νιώσουμε πρώτη φορά ότι κάτι τρομακτικό, ίσως, και να συμβαίνει τριγύρω. Και να μας κυριεύσει η ανησυχία πως ένα από αυτά τα αντικείμενα θα μπορούσε να καταλήξει στο νησί μας.
Μέχρι που τελικά ένα drone, πράγματι, έπεσε. Και νιώσαμε τι πάει να πει φόβος. Το βράδυ που μείναμε άγρυπνοι, για το αύριο που δεν ξέραμε πώς θα ξημερώσει. Μια πρόσκαιρη ανασφάλεια που δεν πλησιάζει τον τρόμο που έζησαν και ζουν εκατομμύρια ανθρώπων στη Γάζα.
Που ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές και χερσαίες επιχειρήσεις σκοτώνουν ακόμα αμάχους, παιδιά, με την ανθρωπιστική κρίση να βαθαίνει. Χωρίς προστασία από καμία γειτονική χώρα. Χωρίς τις φρεγάτες, τα αντιαεροπορικά, τα υποβρύχια και τα αντιτορπιλικά που περιπολούν σήμερα την Κύπρο και που κάνουν κάποιους, κάπως, να νιώθουν ασφαλείς, προστατευμένοι.
Η Γάζα, από την άλλη, το μόνο που έλαβε ήταν αντιφατικές δηλώσεις ηγετών, που μιλούσαν για ανθρωπισμό την ώρα που εξόπλιζαν τον εισβολέα ή πραγματοποιούσαν επίσημες επισκέψεις, με εγκάρδιες χειραψίες με τον γενοκτόνο. Υποσχέσεις για μια βοήθεια που δεν έφτασε ποτέ.
Και την προσμονή ενός στόλου αλληλεγγύης που θα έσπαγε τον αποκλεισμό, μέχρι που ένα ακόμη γειτονικό κράτος τάχθηκε και αυτό στο πλευρό του δράστη.
Αλλά, ποιος νοιάζεται σήμερα για τη Γάζα; Αυτός ο «πόλεμος», για τη Δύση, έχει τελειώσει. Ο αξιόπιστος πλανητάρχης, εξάλλου, το επιβεβαίωσε από το βάθρο.
Το βάθρο ενός συμβουλίου που ονομάστηκε «ειρήνης».
Ελεύθερα, 22.03.2026
«Πόλεμος» και «ειρήνη»
Το άρθρο θέτει ερωτήματα σχετικά με τη χρήση του όρου «πόλεμος» για την περιγραφή των συγκρούσεων στη Γάζα και τη Μέση Ανατολή. Ο συγγραφέας αμφισβητεί αν η σύγκρουση στη Γάζα μπορεί να χαρακτηριστεί ως «πόλεμος» δεδομένης της τεράστιας ασυμμετρίας δυνάμεων μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, καθώς και του μεγάλου αριθμού αμάχων θυμάτων. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η χρήση του όρου «πόλεμος» μπορεί να είναι παραπλανητική και να υποβαθμίζει την πραγματικότητα της κατάστασης στη Γάζα, όπου ένας ολόκληρος πληθυσμός βρίσκεται σε απελπιστική κατάσταση. Παράλληλα, αναφέρεται στην κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή με τη συμμετοχή των ΗΠΑ, του Ισραήλ και του Ιράν. Η προσωπική εμπειρία του συγγραφέα, με την πτώση ενός drone στην Κύπρο, τον κάνει να συνειδητοποιήσει την απειλή που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι σε εμπόλεμες ζώνες, όπως η Γάζα. Επισημαίνει την αντίθεση μεταξύ της ασφάλειας που απολαμβάνουν στην Κύπρο και της τραγωδίας που βιώνουν οι άμαχοι στη Γάζα. Ο συγγραφέας καταλήγει με μια κριτική στάση απέναντι στην υποκρισία της διεθνούς κοινότητας, η οποία παρέχει βοήθεια και υποσχέσεις, ενώ ταυτόχρονα εξοπλίζει τους επιτιθέμενους. Καλεί για την αποστολή βοήθειας και την παύση των εχθροπραξιών, τονίζοντας την ανάγκη για ειρήνη και ασφάλεια στην περιοχή.