ΠτΔ: Ασφάλεια, Σένγκεν και Κυπριακό στο επίκεντρο της συνεργασίας με την ΕΕ

Στην ομιλία του κατά την επίσκεψη της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στη Λεμεσό, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε τη σημασία της στενής συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.
Ο Πρόεδρος παρουσίασε τις προτεραιότητες της Προεδρίας, που περιλαμβάνουν την ενίσχυση της ασφάλειας και της άμυνας, την προώθηση της ανταγωνιστικότητας και της κοινωνικής συνοχής, την προετοιμασία για ένταξη στη ζώνη Σένγκεν, καθώς και τη στήριξη των προσπαθειών για επίλυση του Κυπριακού και τη στρατηγική συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτούσια η ομιλία
Καλωσορίζω θερμά τη φίλη Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο, μια μόλις βδομάδα μετά την παρουσία της στην τελετή έναρξης της Κυπριακής Προεδρίας. Η σημερινή σας επίσκεψη, μαζί με ολόκληρο το Κολλέγιο των Επιτρόπων, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει ιδιαίτερη ουσιαστική σημασία και επιβεβαιώνει - ανάμεσα σε πολλά άλλα - και την στενή μας συνεργασία τόσο κατά την προετοιμασία όσο και κατά τη διάρκεια της Προεδρίας.
Η Προεδρία μας λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο σύνθετων προκλήσεων, αλλά και αυξημένων – δικαιολογημένων - προσδοκιών από τους Ευρωπαίους πολίτες. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, θα εργαστούμε ως έντιμος διαμεσολαβητής και αξιόπιστος εταίρος, με σαφή προσανατολισμό στα αποτελέσματα και πλήρη επίγνωση της ευθύνης που μας αναλογεί. Είμαι βέβαιος ότι μέσα από την στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως επίσης τους άλλους θεσμούς, θα επιτύχουμε απτά αποτελέσματα προς όφελος της Ένωσης και των πολιτών της, προς την κατεύθυνση της περαιτέρω ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσής μας.
Κατά τη διάρκεια των σημερινών συναντήσεων, είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε διεξοδικά το πρόγραμμα προτεραιοτήτων της Κυπριακής Προεδρίας, παράλληλα – και σε συνδυασμό - με το Πρόγραμμα Εργασιών της Επιτροπής για το 2026. Ως ήταν αναμενόμενο, υπάρχουν ουσιαστικές συγκλίσεις σε πολιτικούς στόχους και σε συγκεκριμένες δράσεις που θα προωθήσουμε από κοινού τους επόμενους μήνες.
Πιο συγκεκριμένα:
Πρώτον, η ενίσχυση της Άμυνας, της Ασφάλειας και της Ετοιμότητας της Ένωσης. Συμφωνήσαμε ότι μια ισχυρή Ευρώπη πρέπει να διαθέτει τα μέσα και τα εργαλεία για να προστατεύει πρωτίστως τους πολίτες της και να διασφαλίζει την Ενεργειακή και Οικονομική της Ασφάλεια. Χαιρετίζω ιδιαίτερα την πρόοδο που σημειώθηκε το 2025 υπό την ηγεσία των Προέδρων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Επιτροπής, με εργαλεία όπως το SAFE, καθώς επίσης για την στρατιωτική κινητικότητα. Κατά την Προεδρία μας θα συνεχίσουμε με αποφασιστικότητα τη σημαντική δουλειά που έγινε, περνώντας πλέον στο στάδιο της υλοποίησης. Η Προεδρία μας θα προωθήσει την έγκριση των σχεδίων των Κρατών-Μελών στο πλαίσιο του SAFE, στη βάση και των σχετικών συστάσεων της Επιτροπής.
Παράλληλα, στο Μεταναστευτικό, θα εργαστούμε ώστε να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή κατά την Προεδρία μας το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, για το οποίο θα πραγματοποιηθεί και άτυπη υπουργική σύνοδος τον Ιούνιο στην Κύπρο. Ταυτόχρονα, ως νησιωτικό Κράτος-Μέλος, σε μια γεωγραφική περιοχή που απειλείται σοβαρά από την κλιματική αλλαγή, θα δώσουμε ιδιαίτερη σημασία τόσο στη Θαλάσσια όσο και στην Υδατική ασφάλεια.
Δεύτερον, η ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ανταγωνιστικότητας. Ενόψει και του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 12 Φεβρουαρίου που θα είναι αφιερωμένο στην Ανταγωνιστικότητα, συμφωνήσαμε για την ανάγκη ενίσχυσης της ενιαίας αγοράς, της ενεργειακής συνδεσιμότητας και της καινοτομίας. Η Προεδρία μας θα συνεργαστεί στενά με την Επιτροπή για την προώθηση πρωτοβουλιών για μείωση της γραφειοκρατίας, απλοποίηση της νομοθεσίας και ουσιαστική στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Τρίτον, συζητήσαμε τον διεθνή ρόλο της Ένωσης και τη σημασία μιας Ευρώπης Ανοικτής στον Κόσμο. Στο πλαίσιο αυτό, χαιρετίζω το πρώτο σημαντικό παραδοτέο στο πρώτο δεκαήμερο της Προεδρίας μας, την έγκριση της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων.
Στο ίδιο πλαίσιο, συζητήσαμε και για την Ανατολική Μεσόγειο, που συμφωνούμε ότι πρόκειται για περιοχή ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας για την Ένωση. Η Κυπριακή Προεδρία θα προωθήσει πρωτοβουλίες που ενισχύουν τον πολιτικό διάλογο και τη συνεργασία με τα Κράτη της περιοχής σε τομείς όπως η Ενέργεια, η Μετανάστευση και η Περιφερειακή Ασφάλεια. Καθοριστική θα είναι η συμβολή της Επιτροπής και στη διευρυμένη συνάντηση του Απριλίου που θα οργανώσουμε στην Κύπρο, με συμμετοχή Ηγετών της περιοχής, για την παρουσίαση των πρώτων συγκεκριμένων έργων στο πλαίσιο του Συμφώνου για τη Μεσόγειο.
Τέταρτον, ανταλλάξαμε απόψεις για την Κοινωνική Συνοχή και την Προστασία των Ευρωπαϊκών Αξιών, δεδομένου του ότι η οικονομική πρόοδος πρέπει να συνοδεύεται από κοινωνική δικαιοσύνη. Η Προεδρία μας θα συνεργαστεί με την Επιτροπή για την προώθηση πολιτικών που προάγουν την ισότητα και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των Ευρωπαίων πολιτών. Και στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η υλοποίηση - μέσω συγκεκριμένων δράσεων - και του Σχεδίου Προσιτής Στέγασης που παρουσίασε πρόσφατα η Επιτροπή και που θα αποτελέσει το επίκεντρο άτυπης υπουργικής συνόδου στην Κύπρο τον Μάιο.
Πέμπτον, συζητήσαμε τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034. Συμφωνήσαμε στην ανάγκη ενός στρατηγικού προϋπολογισμού που αντικατοπτρίζει τις νέες προτεραιότητες όπως η Άμυνα και η Ανταγωνιστικότητα, χωρίς να παραγνωρίζει σημαντικές παραδοσιακές πολιτικές όπως η Συνοχή και η Κοινή Αγροτική Πολιτική. Η Κύπρος θα εργαστεί εντατικά έτσι ώστε να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος και να παραδώσουμε ένα ώριμο διαπραγματευτικό πακέτο στην Ιρλανδική Προεδρία.
Πέραν του προγράμματος προτεραιοτήτων της Κυπριακής Προεδρίας, σήμερα είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε με την Πρόεδρο της Επιτροπής την ετοιμότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας για πλήρη ένταξη στον χώρο Σένγκεν. Ευχαρίστησα την Πρόεδρο για την στήριξη της Επιτροπής και προσβλέπουμε σε περαιτέρω ουσιαστική πρόοδο και επιτυχή κατάληξη εντός του 2026.
Τέλος, ενημέρωσα την Πρόεδρο για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό και τις προσπάθειες επανέναρξης ουσιαστικών συνομιλιών, εντός του πλαισίου των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και, φυσικά, το κεκτημένο, τις αρχές και τις αξίες της Ένωσης. Ανταλλάξαμε επίσης απόψεις σε σχέση με την ουσιαστική εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη μεγάλη αυτή προσπάθεια, σε συνέχεια και του διορισμού του κ. Χαν από την Πρόεδρο της Επιτροπής, που είναι και ξεκάθαρη ένδειξη της σημασίας που αποδίδεται στο Κυπριακό από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κλείνοντας, να εκφράσω εκ νέου θερμές ευχαριστίες στη φίλη Πρόεδρο και σε όλους τους Επιτρόπους για την ουσιαστική στήριξη της Επιτροπής στην Κυπριακή Προεδρία και να εκφράσω τη βεβαιότητα για μια άριστη και παραγωγική συνεργασία.