Πρόταση Θεοπέμπτου για σκύλους συνοδούς: Ενστάσεις και προβληματισμοί

Πρόταση για θεσμική αναγνώριση των σκύλων συνοδών, με σκοπό τη διασφάλιση της ανεξάρτητης διαβίωσης των ΑμεΑ, κατέθεσε ο Βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, και συζήτησε τη Δευτέρα η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με αρκετά Υπουργεία και υπηρεσίες να εκφράζουν συμφωνία, ενώ και τα μέλη της Επιτροπής εξήραν την πρωτοβουλία για κάλυψη του νομοθετικού κενού, αφού, όπως αναφέρθηκε, αντίστοιχες νομοθεσίες υπάρχουν σε τουλάχιστον 20 κράτη-μέλη της ΕΕ.
Δεν έλειψαν, όμως, οι ενστάσεις και οι παρατηρήσεις, ιδίως αναφορικά με τον καθορισμό αρμόδιας αρχής για την εκπαίδευση σκύλων και πιστοποίηση, αλλά και με το διοικητικό κόστος που θα προκύψει για το κράτος.
Συγκεκριμένα, ο Διευθυντής των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, Χριστόδουλος Πίπης, σημείωσε πως σε ό,τι αφορά τον περί Σκύλων Νόμο, αρμόδια αρχή είναι το Υπουργείο Εσωτερικών και οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης, προσθέτοντας ότι, κατ’ αντιστοιχία, ούτε για τους σκύλους συνοδούς θα έχουν αρμοδιότητες οι κτηνιατρικές υπηρεσίες.
Πάντως, οι εκπρόσωποι της Ένωσης Δήμων και της Ένωσης Κοινοτήτων, εξέφρασαν ικανοποίηση για την κατάθεση της πρότασης αυτής, ώστε να ρυθμιστούν ζητήματα που δεν εμπίπτουν στον περί Σκύλων Νόμο. Υποστήριξαν, δε, τη λειτουργία μίας ενιαίας αρχής για την πιστοποίηση εκπαιδευτών σκύλων συνοδών και την ανάθεση αρμοδιοτήτων σε επιμέρους αρχές τοπικής αυτοδιοίκηση, ώστε να υπάρχει ομοιομορφία στη διαχείριση.
Εξάλλου, και η Διευθύντρια της Σχολής Τυφλών, εξέφρασε την άποψη ότι θα πρέπει η αρμόδια αρχή να είναι σε θέση να αξιολογεί και εκπαιδευτές των σκύλων συνοδών, καθώς και τις συνθήκες διαβίωσή τους, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν επαρκές και κατάλληλο προσωπικό για να αναλάβουν κάτι τέτοιο.
Από πλευράς της Νομικής Υπηρεσίας, ο δικηγόρος της Δημοκρατίας Αλέξης Αντωνιάδης, υπογράμμισε ότι, πριν προχωρήσει η πρόταση νόμου, θα πρέπει να διασαφηνιστεί το ζήτημα της αρμόδιας αρχής, σημειώνοντας ότι θα πρέπει να επιλεγεί μία υπηρεσία που θα έχει και την ικανότητα να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του νόμου.
Ο κ. Αντωνιάδης αναφέρθηκε, επίσης, στο κόστος που θα προκύψει από την εφαρμογή των προνοιών του νόμου για το κράτος, σημειώνοντας ότι η αύξησή του διοικητικού κόστους μπορεί να εγείρει ζήτημα αντισυνταγματικότητας του νόμου. Απαντώντας ο κ. Θεοπέμπτου, σημείωσε ότι το κράτος θα έπρεπε να είχε φροντίσει για να καλυφθεί το νομοθετικό αυτό κενό και ότι, εφόσον επιχειρείται η κάλυψή του με πρόταση νόμο, θα πρέπει να βοηθήσει η Κυβέρνηση για να καλυφθούν οι ανάγκες.
Στην κατεύθυνση αυτή υπερθεμάτισε και η Πρόεδρος της Επιτροπής και Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα αυτό θα έπρεπε να είχε ήδη ρυθμιστεί από πλευράς Κυβέρνησης και ότι το ελάχιστον που θα πρέπει να κάνει είναι να στηρίξει την πρωτοβουλία αυτή. Έφερε, δε, ως παράδειγμα την καλή συνεργασία που είχε η ίδια με το Υπουργείο Εσωτερικών για την προώθηση της πρότασης νόμου για την πιστοποίηση των εξειδικευμένων εθελοντών.
Τέλος, ο κ. Αντωνιάδης αναφέρθηκε σε μία σειρά από ζητήματα που άπτονται της ασφάλειας, ζητώντας να εξεταστούν αυτά με περισσότερη λεπτομέρεια. Σημείωσε πως υπάρχει αστική ευθύνη με την είσοδο ενός ζώου σε κάποιο χώρο ή μεταφορικό μέσο, καθώς και ζήτημα ιδιωτικής ασφάλισης από πλευράς του προσώπου που συνοδεύει το ζώο. Η κ. Χαραλαμπίδου, η οποία έθεσε ζήτημα και για την ασφάλιση του ίδιου του ζώου, σημείωσε ότι στο πλαίσιο της διαβούλευσης που θα ακολουθήσει στην Επιτροπή, θα πρέπει να ζητηθούν και οι απόψεις των ασφαλιστικών υπηρεσιών.
Ζήτημα ευζωίας και διαβίωσης των σκύλων έθεσε, εξάλλου, η Λειτουργός Ιατρικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας, Στάλω Παναγίδου, σημειώνοντας ότι σε αντίστοιχες νομοθεσίες στο εξωτερικό προβλέπεται η διάρκεια της απασχόλησης των σκύλων συνοδών, οι συνθήκες διαβίωσής τους και απόσυρσής τους από το έργο τους αυτό. Σημείωσε, ακόμα, ότι θα πρέπει να διευκρινιστεί η κατηγορία των σκύλων συνοδών για κάθε ξεχωριστή περίπτωση αναπηρίας, ώστε να καλύπτει η νομοθεσία όλες τις περιπτώσεις.
Πάντως, παρά τη συμφωνία που εξέφρασε εκ μέρους του Υπουργείου Μεταφορών η Αναπληρώτρια Διευθύντρια του Τμήματος Οδικών Μεταφορών, Ελένη Πίπη, διατύπωσε και κάποιους προβληματισμούς σε σχέση με περιορισμούς που μπορεί να υπάρχουν κατά την είσοδο σκύλων συνοδών σε τουριστικά λεωφορεία ή ταξί, προτείνοντας να εξεταστεί το ενδεχόμενο για πρόνοια τοποθέτησης φίμωτρου σε αυτές τις περιπτώσεις, κάτι με το οποίο εξέφρασε διαφωνία και η Πρόεδρος της Επιτροπής, καθώς και εκπρόσωποι φορέων ΑμεΑ.
Εκ μέρους της ΚΥΣΟΑ, η Πάολα Φραντζή, εκφράζοντας ικανοποίηση για την πρωτοβουλία που ανέλαβε ο κ. Θεοπέμπτου, πρόσθεσε ότι ο ορισμός της αναπηρίας που περιλαμβάνεται στον νόμο, θα πρέπει να βασιστεί στον ορισμό που περιλαμβάνει και η σχετική Σύμβαση του ΟΗΕ. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε, ακολούθως, στο υψηλό το κόστος που απαιτεί η εκπαίδευση σκύλων συνοδών, σημειώνοντας ότι αυτό καθιστά απαγορευτική την απόκτησή τους για την μεγάλη πλειοψηφία των ΑμεΑ, ενώ πρότεινε ότι θα πρέπει να θεσμοθετηθεί κρατική χρηματοδότηση για την κάλυψη του κόστους αυτού. Υπογράμμισε, δε, τη σημασία της θέσπισης νομοθεσιών που θα συμβάλλουν στη διασφάλιση της ανεξάρτητης διαβίωσης των ΑμεΑ.
Ικανοποίηση, εξέφρασε, για την πρόταση νόμου και ο Πρόεδρος της Παγκύπριας Οργάνωσης Τυφλών, Χριστάκης Νικολαΐδης, αναφέροντας ότι τουλάχιστον 20 κράτη μέλη της ΕΕ έχουν αντίστοιχη ρύθμιση. Ο Ανδρέας Φωτιάδης, Ταμίας του Παγκύπριου Συνδέσμου Ευημερίας Τυφλών, εξέφρασε προβληματισμό για το κατά πόσο το κοινωνικό σύνολο θα αποδεχθεί μία τέτοια νομοθεσία, καθώς και για το κόστος της φροντίδας και της υγείας ενός σκύλου συνοδού, που θα πρέπει καταβάλλεται.
Επιφυλάξεις για τη θέσπιση υποχρεωτικής εισόδου σκύλων συνοδών σε χώρους αναψυχής εξέφρασε, τέλος, ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Ιδιοκτητών Κέντρων Αναψυχής (ΠΑΣΙΚΑ), Φάνος Λεβέντης, σημειώνοντας ότι η θέση του Συνδέσμου θα εξαρτηθεί και από την εκτίμηση που υπάρχει σε σχέση με τον αριθμό σκύλων οδηγών στην Κύπρο. Εισηγήθηκε, δε, να τεθούν συγκεκριμένα κριτήρια για τους χώρους που θα μπορούν και θα προτίθενται να φιλοξενήσουν σκύλους οδηγούς, ώστε να το κάνουν προαιρετικά και να δημιουργήσουμε τις ανάλογες υποδομές, οι οποίες, όπως είπε, θα έχουν κάποιο κόστος.
Απαντώντας στις παρατηρήσεις του κ. Λεβέντη, η κ. Φραντζή από την ΚΥΣΟΑ σημείωσε ότι είναι ανεπίτρεπτο να θεσπιστεί προαιρετικά μία ρύθμιση που αποσκοπεί στην ανεξάρτητη διαβίωση των ΑμεΑ. «Έχουμε όλοι δικαίωμα στην ελεύθερη πρόσβαση», υπογράμμισε.
Σε δηλώσεις της μετά τη συνεδρίαση, η Πρόεδρος της Επιτροπής και Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, σημείωσε ότι, όπως διαφάνηκε κατά την πρώτη συνεδρίαση για την πρόταση νόμου, θα χρειαστεί κάποιο χρονικό διάστημα περαιτέρω διαβουλεύσεων, με έμφαση και στο θέμα της ασφάλισης, που τέθηκε από τη Νομική Υπηρεσία.
Υπογράμμισε, πάντως, πως, όταν γίνεται μια προσπάθεια για εκσυγχρονισμό της κοινωνίας, θα πρέπει όλοι να εστιάζουν στον πώς θα επιτευχθεί ο στόχος και όχι μόνο στις αλλαγές που θα χρειαστεί να κάνει η κάθε πλευρά για να συμβεί αυτό. «Σίγουρα δεν θα είναι κάτι εύκολο, αλλά θεωρώ ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό για πάρα πολλούς συμπολίτες μας», είπε.
Ο εισηγητής της πρότασης νόμου και Βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση εξέφρασε την απογοήτευσή του για την απροθυμία που, όπως είπε, εκφράστηκε από της Κτηνιατρικές Υπηρεσίες για την ανάληψη αρμοδιοτήτων, αλλά και για τις επισημάνσεις του Δικηγόρου της Δημοκρατίας για ενδεχόμενο αντισυνταγματικότητας, λόγω αύξησης κόστους. Κάλεσε, δε, την Κυβέρνηση να αναλάβει την ευθύνη για να προχωρήσει η ρύθμιση αυτή, επισημαίνοντας ότι στο εξωτερικό ισχύει ήδη από χρόνια.
Εξάλλου, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου για το εάν θα επιδιώξει συνάντηση με κάποιες υπηρεσίες, έπειτα και από παρότρυνση της Προέδρου της Επιτροπής, ο κ. Θεοπέμπτου είπε ότι θα επιδιώξει να έχει συνάντηση με την Υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Μαρία Παναγιώτου, για το θέμα των αρμοδιοτήτων των κτηνιατρικών υπηρεσιών.