Πρόβλημα στο FIR Αθηνών: Γιατί συνέβη το μπλακ άουτ – Τι συνέβη με τις επικοινωνίες και οι υποδομές της ΥΠΑ

Οι πολλές καθυστερήσεις στις πτήσεις από και προς τα ελληνικά αεροδρόμια που υπήρξαν χθες, Κυριακή (4/1/2026) αποτελούν μεν παρελθόν αλλά το «πρωτοφανές περιστατικό», όπως το χαρακτήρισε η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), δημιούργησε αρκετούς προβληματισμούς.
Η ΥΠΑ ανακοίνωσε πως βρίσκεται σε φάση διερεύνησης του συγκεκριμένου τεχνικού ζητήματος, αλλά τα ερωτήματα που υπάρχουν είναι αρκετά, καθώς για πρώτη φορά δημιουργήθηκε ταυτόχρονα πρόβλημα υπό τη μορφή «θορύβου» σε πολλαπλές συχνότητες.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, ζητήματα «θορύβου» παρουσιάζονται μεν αλλά συνήθως αφορούν ένα από τα κέντρα εκπομπών που χρησιμοποιούν για τις επικοινωνίες του FIR Αθηνών με τα αεροσκάφη που περνούν από τον ελληνικό εναέριο χώρο, ή αποτελούν γενικώς μεμονωμένα περιστατικά, τα οποία έχουν αντιμετωπιστεί επιτυχώς στο παρελθόν.
«Ουρές» επιβατών
Αξίζει να σημειωθεί ότι τις πρώτες ώρες που εμφανίστηκε το ζήτημα, υπήρξαν προβληματισμοί κατά πόσον τα προβλήματα αυτά θα μπορούσαν να οφείλονται σε κάποιας μορφής προηγμένη ψηφιακή «επίθεση» αλλά το σενάριο αυτό γρήγορα απορρίφθηκε.
Στην ανακοίνωση της η ΥΠΑ έκανε λόγω ότι οι αρχικές ενδείξεις είναι πως ο εν λόγω «θόρυβος» προήλθε από τηλεπικοινωνιακές υποδομές επηρεάζοντας τις επικοινωνίες εντός του FIR Αθηνών. Η ΥΠΑ χρησιμοποιεί κυκλώματα από τον ΟΤΕ με τον τελευταία, όμως, να επισημαίνει σε χθεσινές ανακοινώσεις του ότι τα κυκλώματα διασύνδεσης που παρέχει στην υπηρεσία είναι πλήρως λειτουργικά.
Κλειστό για ώρες το FIR Αθηνών
Σημειωτέον πως η ΥΠΑ διαθέτει και δικές της τηλεπικοινωνιακές υποδομές και εξοπλισμό, ο οποίος, όμως, χαρακτηρίζεται από πολλούς ειδικούς ως «παλαιάς» τεχνολογίας.
Βλάβη στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές και στον εξοπλισμό
Η επικρατούσα εκτίμηση μεταξύ των ειδικών είναι πως το τεχνικό ζήτημα προήλθε πιθανότατα από κάποια βλάβη που υπήρξε στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές και τον εξοπλισμό που χρησιμοποιεί η ΥΠΑ. Ενδεχομένως, το μέγεθος της βλάβης να διευρύνθηκε λόγω ενός συνδυασμού παραγόντων που είχαν ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί αυτό το «πρωτοφανές περιστατικό» που επηρέασε σε τέτοιο βαθμό τις συχνότητες ώστε να δημιουργηθεί αυτή η τεράστια αναστάτωση.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στην ανακοίνωση της η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας (Ε.Ε.Ε.Κ.Ε) κάνει λόγο για απαρχαιωμένα, ευάλωτα και ανεπαρκώς συντηρούμενα συστήματα επικοινωνιών και επισημαίνει ότι «η σημερινή κατάσταση δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά, είναι προαναγγελθείσα». Οι ελεγκτές ζητούν, μάλιστα, την άμεση αναβάθμιση του εξοπλισμού.
Επίσης, αξίζει να επισημανθεί ότι στην ανακοίνωση του υπουργείου Υποδομών & Μεταφορών αναφέρεται ότι βρίσκεται σε εφαρμογή σχέδιο δράσης με σκοπό την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων αεροναυτιλίας σε συνεννόηση με τους εμπλεκόμενους ευρωπαϊκούς φορείς (DG MOVE, EASA και EUROCONTROL).
Το σχέδιο, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028, περιλαμβάνει 364 δράσεις, οργανωμένες σε επτά βασικούς πυλώνες, οι οποίοι μεταξύ άλλων αφορούν ανάπτυξη υπηρεσιών Data Link, αναβάθμιση του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας (TopSky ATC One), εφαρμογή πλοήγησης βάσει απόδοσης (PBN), ανάπτυξη ραντάρ Mode S, και εφαρμογή του Κανονισμού CP1 και βελτιώσεις στον τομέα της διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας.