Προοπτικές – προκλήσεις για το 2026: Η κυπριακή οικονομία σε καμπή

Πρόεδρος Ομοσπονδίας Εργοδοτών & Βιομηχάνων
Το 2026 βρίσκει την κυπριακή οικονομία μπροστά σε μια σειρά από κρίσιμες αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν και που θα καθορίσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη της επόμενης δεκαετίας. Η σταθερότητα και η ανθεκτικότητα που επέδειξε η χώρα τα προηγούμενα χρόνια αποτελούν θετική βάση, αλλά όχι εγγύηση για το μέλλον. Σε οικονομικό επίπεδο, η χώρα βρίσκεται μπροστά σε σημαντικές προκλήσεις, αλλά και σε ευκαιρίες που δεν εμφανίζονται συχνά. Σε πολιτικό επίπεδο, η Κύπρος αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, μια ιστορική αποστολή που φέρνει τη χώρα στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ατζέντας και απαιτεί συντονισμό, αξιοπιστία και ικανότητα διαχείρισης σύνθετων θεμάτων. Σε αυτό το περιβάλλον, ο ρόλος της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ) καθίσταται ακόμη πιο κρίσιμος, καθώς με συνεχείς και τεκμηριωμένες παρεμβάσεις πρέπει να συνεχίσει να προτείνει λύσεις, να αναδεικνύει κινδύνους και να προωθεί μεταρρυθμίσεις που στηρίζουν την επιχειρηματικότητα και την ανάπτυξη.
Η κυπριακή οικονομία διατηρεί ανοδική πορεία, παρά τις γεωπολιτικές αβεβαιότητες και τις πιέσεις που δέχεται ολόκληρη η Ευρώπη. Η ΟΕΒ επισημαίνει ότι καμία σημερινή επιτυχία δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη για το μέλλον. Η χώρα χρειάζεται ένα επιχειρηματικό περιβάλλον που προσφέρει προβλεψιμότητα, ευελιξία και λειτουργικότητα, προϋποθέσεις απαραίτητες για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας. Η Κύπρος μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως περιφερειακού επιχειρηματικού κέντρου μόνο εάν προχωρήσει σε στοχευμένες μεταρρυθμίσεις.
Η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού εξακολουθεί να αποτελεί τη σοβαρότερη δομική πρόκληση. Η ΟΕΒ έχει τονίσει ότι οι ελλείψεις προσωπικού δεν είναι συγκυριακό πρόβλημα αλλά χρόνια στρέβλωση που πλήττει όλους τους κλάδους. Πρέπει να διασφαλιστεί ότι η παραγωγική βάση της χώρας θα έχει διαρκώς στη διάθεσή της το ανθρώπινο κεφάλαιο που χρειάζεται. Στα ενεργειακά, η ΟΕΒ έχει καταθέσει πλήθος προτάσεων για μείωση του κόστους και επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, με τρόπο που δεν θα υπονομεύεται η ανταγωνιστικότητα. Έχει ζητηθεί επίσπευση των έργων αποθήκευσης, απλοποίηση αδειοδοτήσεων, ενίσχυση των ενεργειακών κοινοτήτων και προώθηση πραγματικού ανταγωνισμού στην αγορά. Το υψηλό ενεργειακό κόστος πλήττει δυσανάλογα τη βιομηχανία, τις εξαγωγικές επιχειρήσεις και τον τουρισμό. Στο μέτωπο της φορολογικής μεταρρύθμισης, η σημαντική προεργασία που έγινε από την Κυβέρνηση και χαιρετίστηκε με ικανοποίηση από τις παραγωγικές δυνάμεις βρίσκεται στα χέρια της Βουλής, η οποία εργάζεται συστηματικά ώστε να ψηφιστεί έγκαιρα το σχετικό νομοθετικό πακέτο.
Στον ψηφιακό μετασχηματισμό, η ΟΕΒ πρωτοστάτησε στην προώθηση πολιτικών για υιοθέτηση τεχνητής νοημοσύνης και αυτοματισμών από τις επιχειρήσεις. Στις εισηγήσεις περιλαμβάνεται η ετοιμασία εθνικού προγράμματος αναβάθμισης ψηφιακών δεξιοτήτων, η ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας και η επιτάχυνση της ψηφιοποίησης της δημόσιας διοίκησης, με την επισήμανση ότι οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να λειτουργούν σε περιβάλλον όπου το κράτος κινείται με ρυθμούς προηγούμενων δεκαετιών. Η βελτίωση του κρατικού μηχανισμού και η επιτάχυνση στην απονομή της δικαιοσύνης αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία για την οικονομική ανάπτυξη.
Κεντρικά ζητήματα του 2026 αποτελούν η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού και ο Εθνικός Κατώτατος Μισθός. Η πρώτη ουσιαστική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος μετά το 1980 βρίσκεται υπό επεξεργασία. Προβλήματα που έρχονται από το παρελθόν, όπως η ανισότητα στο ύψος της σύνταξης που λαμβάνει ένας εργαζόμενος του δημόσιου και ένας του ιδιωτικού τομέα με τον ίδιο μισθό και ίδιες συνεισφορές, πρέπει να απαλειφθούν. Η μεταρρύθμιση οφείλει να διασφαλίζει την ισότητα μεταξύ των εργαζομένων και ταυτόχρονα να είναι ρεαλιστική ως προς τις δυνατότητες της οικονομίας να ανταποκριθεί χωρίς κλυδωνισμούς, αξιοποιώντας τα σύγχρονα εργαλεία που προσφέρει η επιστήμη και η διεθνής εμπειρία. Η δημογραφική πραγματικότητα επιβάλλει μακροχρόνια βιώσιμες αποφάσεις και μέτρα ενθάρρυνσης του δεύτερου και τρίτου πυλώνα με φορολογικά και άλλα κίνητρα.
Για τον Εθνικό Κατώτατο Μισθό, η ΟΕΒ υποστηρίζει ότι κάθε αναθεώρηση πρέπει να βασίζεται σε στοιχεία παραγωγικότητας και πραγματικών δυνατοτήτων της αγοράς. Η ανά διετία επαναξιολόγησή του απαιτεί ορθολογισμό και μακροοικονομική λογική στις αποφάσεις. Οποιεσδήποτε ρυθμίσεις θα πρέπει να διασφαλίζουν αφενός την επάρκεια του μισθού εισαγωγής στην αγορά εργασίας και αφετέρου τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, αποφεύγοντας στρεβλώσεις που πλήττουν την ανταγωνιστικότητα. Σε αυτά τα κρίσιμα ζητήματα της οικονομίας πρέπει να κυριαρχούν λογικές προσεγγίσεις που διασφαλίζουν τη μακροοικονομική σταθερότητα της χώρας.
Μέσα σε αυτό το ευρύ φάσμα προκλήσεων, η ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από την Κύπρο αποτελεί μοναδική ευκαιρία για την επιχειρηματική κοινότητα. Η ΟΕΒ έχει τονίσει ότι η Κύπρος οφείλει να αξιοποιήσει την Προεδρία για να προβάλει τις δυνατότητές της, να ενισχύσει τις σχέσεις με ευρωπαϊκά δίκτυα επιχειρήσεων, να αναδείξει ζητήματα ανταγωνιστικότητας, ενέργειας, ψηφιακής μετάβασης και εργατικού δυναμικού, αλλά και να καθιερωθεί ως ισχυρός συνομιλητής στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα οικονομικής πολιτικής. Η επιτυχία της Προεδρίας θα εξαρτηθεί και από τον βαθμό ενεργού συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα, ο οποίος μπορεί να συμβάλει στην προώθηση της κυπριακής οικονομίας και στη στήριξη της ευρωπαϊκής ατζέντας της χώρας με τεχνογνωσία και αξιοπιστία.
Εν κατακλείδι, το 2026 μπορεί να αποτελέσει έτος μεταρρυθμίσεων, επιτάχυνσης και ευρωπαϊκής ανάδειξης της Κύπρου, μέσα από την αποτελεσματική συνεργασία κράτους και επιχειρηματικού κόσμου. Η ΟΕΒ, με τη συνέπεια και τη θεσμική σοβαρότητα που τη χαρακτηρίζει, θα συνεχίσει να προωθεί ένα οικονομικό περιβάλλον που ενθαρρύνει την ανάπτυξη, ενισχύει την εξωστρέφεια και προστατεύει τη βιωσιμότητα της παραγωγικής βάσης της χώρας. Η Κύπρος διαθέτει όλες τις δυνατότητες να μετατρέψει το 2026 σε έτος προόδου και η ΟΕΒ δηλώνει έτοιμη να στηρίξει αυτή την πορεία, προωθώντας πολιτικές που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της οικονομίας και στις προσδοκίες του επιχειρηματικού κόσμου και της κοινωνίας.