Προεδρία εν μέσω κρίσης με Τραμπ: Η ΚΔ καλείται να γεφυρώσει ξανά τις σχέσεις ΕΕ – ΗΠΑ

ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ/ΑΠΟΣΤΟΛΗ
Με την Ευρωπαϊκή Ένωση να βρίσκεται ενώπιον μίας από τις μεγαλύτερες κρίσεις στην ιστορία της, ξεκινά η κυπριακή Προεδρία. Το ζήτημα της Γροιλανδίας, καθώς και η επιβολή δασμών εκ μέρους του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, έχουν προκαλέσει έντονη αναστάτωση στους κόλπους της Ένωσης.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συνέρχονται αύριο σε έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, προκειμένου να εξετάσουν τρόπους αντίδρασης στις πολιτικές Τραμπ.
Παρότι η γενική πεποίθηση που επικρατεί είναι ότι θα πρέπει να υπάρξει αντίδραση στις απειλές του Αμερικανού Προέδρου, την ίδια ώρα καταγράφεται έντονος προβληματισμός για τον κίνδυνο κλιμάκωσης στις σχέσεις των δύο πλευρών, με απρόβλεπτες συνέπειες.
Προβληματισμός υπάρχει και ως προς το κατά πόσο θα καταστεί εφικτή η επίτευξη συμφωνίας, καθώς οποιαδήποτε απόφαση απαιτεί ομοφωνία.
Κατά τη διάρκεια της έκτακτης συνεδρίασης της COREPER, την περασμένη Κυριακή, για αξιολόγηση της κατάστασης μετά τη γνωστοποίηση Τραμπ περί επιβολής δασμών, διαφάνηκε διάσταση απόψεων ως προς τον τρόπο αντίδρασης.
Κάποιες χώρες δεν τοποθετήθηκαν, με αποτέλεσμα οι θέσεις τους να παραμένουν άγνωστες. Ως εκ τούτου, ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που δεν θα καταφέρει να καταλήξει σε κοινή απόφαση θα αποτελούσε ένδειξη αδυναμίας της ΕΕ έναντι της πολιτικής Τραμπ.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος βρέθηκε χθες στο Στρασβούργο, όπου παρουσίασε τις προτεραιότητες της κυπριακής Προεδρίας, είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με την Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, με την οποία συζήτησε το θέμα.
Οι απειλές Τραμπ και ο τρόπος αντίδρασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης κυριάρχησαν και στις τοποθετήσεις των ευρωβουλευτών κατά τη χθεσινή παρουσία του Προέδρου Χριστοδουλίδη.
Η κυπριακή Προεδρία καλείται να διαχειριστεί το ζήτημα, δίνοντας έμφαση στην προσπάθεια διάνοιξης διαύλου επικοινωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ντόναλντ Τραμπ. Ρόλο διαμεσολαβητή έχει αναλάβει η Πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, η οποία διατηρεί στενές σχέσεις με τον Αμερικανό Πρόεδρο.
Προς το παρόν, πάντως, δεν διαφαίνεται διέξοδος στην κρίση που έχει προκύψει, τόσο σε σχέση με τη Γροιλανδία όσο και με την επιβολή δασμών στα ευρωπαϊκά προϊόντα.
Υπό τη σκιά της κρίσης και της αβεβαιότητας που επικρατεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης παρουσίασε χθες ενώπιον των ευρωβουλευτών τους πέντε πυλώνες προτεραιοτήτων της κυπριακής Προεδρίας:
– Αυτονομία μέσω της Ασφάλειας, της Άμυνας και της Ετοιμότητας
– Αυτονομία μέσω της Ανταγωνιστικότητας
– Μια Ένωση ανοικτή προς τον κόσμο
– Μια Ένωση Αξιών για όλους
– Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο
Το Κυπριακό και η συνεχιζόμενη κατοχή της Κύπρου αποτέλεσαν κεντρικά σημεία αναφοράς στη χθεσινή ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Πέραν της αρχικής του τοποθέτησης, ο Νίκος Χριστοδουλίδης επανέλαβε και στη δευτερολογία του τη σημασία της απελευθέρωσης και της επανένωσης της Κύπρου, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση περνά μέσα από τον τερματισμό της κατοχής και την επανένωση της χώρας.
Απαντώντας στις παρεμβάσεις ευρωβουλευτών, ο Πρόεδρος αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στο Κυπριακό, τη μετανάστευση, τη Μέση Ανατολή, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, το Σένγκεν και τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση περνά μέσα από τον τερματισμό της κατοχής, την απελευθέρωση και την επανένωση της Κύπρου, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του ΟΗΕ, για λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, σύμφωνης με τη νομοθεσία, τις αρχές και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης», τόνισε.
Αναφερόμενος στις συζητήσεις που διεξάγονται τα τελευταία χρόνια για την Ουκρανία και πιο πρόσφατα για τη Γροιλανδία, σημείωσε ότι «δεν υπάρχει άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ που να γνωρίζει καλύτερα τι σημαίνουν εισβολή, κατοχή, αγνοούμενοι και πρόσφυγες».
Πρόσθεσε ότι η Κυπριακή Προεδρία γνωρίζει από πρώτο χέρι αυτές τις ανησυχίες και διατηρεί ξεκάθαρη θέση υπέρ του σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας.
Σε ό,τι αφορά τη μετανάστευση, ο Πρόεδρος ανέφερε ότι υπάρχουν εφαρμόσιμες λύσεις, επισημαίνοντας ότι τα τελευταία χρόνια οι αφίξεις στην Κύπρο έχουν μειωθεί πέραν του 80%, ενώ οι επιστροφές έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 60%.
Αναφερόμενος στο Σένγκεν, είπε ότι αποτελεί στρατηγικό στόχο για την Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς θα ενισχύσει την ασφάλεια και θα επιβεβαιώσει περαιτέρω τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας.
Όπως σημείωσε, έχουν ολοκληρωθεί όλοι οι τεχνικοί έλεγχοι, με τις πρώτες ενδείξεις να καταγράφουν πλήρη συμμόρφωση, ενώ αναμένεται η τελική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Για τη διεύρυνση της Ένωσης, υπογράμμισε ότι η ΕΕ οφείλει να είναι έτοιμη να ανταποκρίνεται όταν οι υποψήφιες χώρες εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, διαφορετικά, όπως είπε, χάνεται ένα κρίσιμο γεωπολιτικό εργαλείο.
Σε σχέση με τη Μέση Ανατολή, ανέφερε ότι κάθε Προεδρία αφήνει το δικό της αποτύπωμα και ότι στις προτεραιότητες της Κύπρου περιλαμβάνεται η ενίσχυση της παρουσίας και του ρόλου της ΕΕ στην ευρύτερη περιοχή.
Υπενθύμισε ότι, έπειτα από πρωτοβουλίες της Κύπρου, πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο η πρώτη Σύνοδος ΕΕ–Αιγύπτου, ενώ πριν από δύο εβδομάδες ακολούθησε η πρώτη Σύνοδος ΕΕ–Ιορδανίας.
Κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας, πρόσθεσε, θα ανακοινωθούν, στο πλαίσιο του Συμφώνου για τη Μεσόγειο, συγκεκριμένες πολιτικές και μέτρα της ΕΕ που αφορούν την ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Απαντώντας σε παρεμβάσεις για το κράτος δικαίου, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την καταπολέμηση της διαφθοράς, ο Πρόεδρος δήλωσε περήφανος για τα αποτελέσματα της Κύπρου, παραπέμποντας στις σχετικές εκθέσεις της Moneyval, της GRECO και άλλων διεθνών οργανισμών. Όπως σημείωσε, τα αποτελέσματα αυτά αποτελούν βασικό λόγο για την προσέλκυση σημαντικών και ποιοτικών ξένων επενδύσεων στη χώρα.
Ισχυρά μηνύματα από Μέτσολα -Τζιτζικώστα
Η Κύπρος μπορεί να συνεχίσει να υπολογίζει στη στήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δήλωσε η Πρόεδρος του Σώματος Ρομπέρτα Μέτσολα, καλωσορίζοντας στην ολομέλεια, στο Στρασβούργο, τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, ενόψει της παρουσίασης του προγράμματος της κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.
«Σε αυτή την αίθουσα, δεν μιλάμε για ένα κυπριακό πρόβλημα, αλλά για ένα κοινό ευρωπαϊκό ζήτημα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα είναι πάντα στο πλευρό σας για ένα ενιαίο κυρίαρχο ευρωπαϊκό κράτος, μια δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία σύμφωνα με τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών και ριζωμένη στις κοινές μας αξίες και το δίκαιο της ΕΕ», υπογράμμισε η κ. Μέτσολα.
Σημείωσε ότι η Κύπρος αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια «κρίσιμη στιγμή» για την Ευρώπη και για τον κόσμο.
«Ένα πράγμα που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι ότι οι επόμενοι έξι μήνες δεν θα είναι εύκολοι, αλλά είμαστε ευγνώμονες που σας έχουμε στο τιμόνι όσο η Ευρώπη θα αντιμετωπίζει ό,τι διαδραματίζεται», είπε.
Η συνολική, δίκαιη και διαρκής επίλυση του κυπριακού ζητήματος παραμένει απόλυτη προτεραιότητα της ΕΕ και της παρούσας Επιτροπής, δήλωσε ο Απόστολος Τζιτζικώστας, Ευρωπαίος Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, στην εναρκτήρια ομιλία του.
Εξέφρασε επίσης την πεποίθησή του ότι η κυπριακή Προεδρία θα είναι «μεγάλη επιτυχία για την Ευρώπη και όλους τους Ευρωπαίους».
Το σύνθημα της κυπριακής Προεδρίας για την προώθηση μιας αυτόνομης Ένωσης, ανοιχτής στον κόσμο, συνάδει απόλυτα με τις φιλοδοξίες της παρούσας Επιτροπής, δήλωσε ο κ. Τζιτζικώστας, προσθέτοντας ότι αυτή η κατευθυντήρια αρχή είναι πιο επίκαιρη από ποτέ, καθώς βρισκόμαστε σε μια περίοδο βαθύ μετασχηματισμού της διεθνούς τάξης.
«Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι το 2026 υπάρχει ένα κράτος-μέλος της ΕΕ που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό κατοχή. Μια συνολική, δίκαιη και διαρκής λύση για την Κύπρο παραμένει απόλυτη προτεραιότητα της ΕΕ και της παρούσας Επιτροπής», τόνισε.