Πράσινο φως από Συμβούλιο για ενιαία λίστα ασφαλών χωρών και άσυλο στην ΕΕ

Το Συμβούλιο της ΕΕ ενέκρινε επισήμως την πρώτη πανευρωπαϊκή λίστα «ασφαλών χωρών καταγωγής», καθώς και την αναθεώρηση της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας», σε μια κίνηση που αποσκοπεί στην επιτάχυνση και εναρμόνιση των διαδικασιών ασύλου σε όλα τα κράτη-μέλη.
Τα δύο νομοθετήματα αποτελούν βασικά εργαλεία για την εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, της συνολικής ευρωπαϊκής στρατηγικής για αποτελεσματικότερη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ των κρατών-μελών.
Ιωαννίδης: «Συγκεκριμένο βήμα υλοποίησης του Συμφώνου»
Ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, Nicholas A. Ioannides, χαιρέτισε την απόφαση, τονίζοντας ότι πρόκειται για «ένα συγκεκριμένο βήμα προς την υλοποίηση του Συμφώνου».
Όπως ανέφερε, η κοινή λίστα ασφαλών χωρών και η αναθεωρημένη έννοια της ασφαλούς χώρας «θα στηρίξουν ταχύτερες και πιο συνεκτικές διαδικασίες ασύλου» και θα συμβάλουν στην έγκαιρη εφαρμογή του νέου πλαισίου.
Today, the Council formally adopted two regulations to make the EU’s asylum system more efficient and robust:
— Cyprus Presidency of the Council of the EU 2026 (@CY2026EU) February 23, 2026
👉 The first-ever EU-wide list of safe countries of origin
👉 Revised safe third country concept
The measures will begin to apply on 12 June 2026, together with the… pic.twitter.com/seais2HYmn
Ποιες χώρες χαρακτηρίζονται «ασφαλείς»
Η νέα λίστα σε επίπεδο ΕΕ περιλαμβάνει τις εξής χώρες:
-
Μπανγκλαντές
-
Κολομβία
-
Αίγυπτος
-
Ινδία
-
Κόσοβο
-
Μαρόκο
-
Τυνησία
Παράλληλα, ως «ασφαλείς χώρες καταγωγής» θεωρούνται και οι υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες, εκτός εάν:
-
βρίσκονται σε κατάσταση διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης,
-
η ΕΕ έχει επιβάλει περιοριστικά μέτρα λόγω παραβιάσεων θεμελιωδών δικαιωμάτων,
-
το ποσοστό θετικών αποφάσεων ασύλου για υπηκόους τους υπερβαίνει το 20%.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο, η κοινή λίστα θα διασφαλίσει μεγαλύτερη συνέπεια στις αποφάσεις των κρατών-μελών και θα επιτρέψει ταχύτερη εξέταση αιτήσεων διεθνούς προστασίας από πολίτες των εν λόγω χωρών.
Τα κράτη-μέλη διατηρούν πάντως το δικαίωμα να διαμορφώνουν και εθνικές λίστες με επιπρόσθετες χώρες που θεωρούν ασφαλείς.
Τι αλλάζει με την «ασφαλή τρίτη χώρα»
Η αναθεώρηση της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας» δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη να απορρίπτουν αιτήσεις ασύλου ως απαράδεκτες, χωρίς να εξετάζουν την ουσία τους, εφόσον ο αιτητής θα μπορούσε να ζητήσει προστασία σε χώρα εκτός ΕΕ που θεωρείται ασφαλής για τον ίδιο.
Το νέο πλαίσιο διευρύνει και αποσαφηνίζει τα κριτήρια εφαρμογής της έννοιας, επιτρέποντας στα κράτη-μέλη να την εφαρμόζουν:
-
όταν υπάρχει σύνδεση του αιτητή με την ασφαλή τρίτη χώρα (χωρίς πλέον η σύνδεση να είναι υποχρεωτικό κριτήριο),
-
όταν ο αιτητής έχει διέλθει από την εν λόγω χώρα πριν φτάσει στην ΕΕ,
-
όταν υπάρχει σχετική συμφωνία ή διευθέτηση με την ασφαλή χώρα.
Εφαρμογή από τον Ιούνιο 2026
Η νέα λίστα και οι τροποποιήσεις θα τεθούν σε εφαρμογή από τις 12 Ιουνίου 2026, ταυτόχρονα με το υπόλοιπο πακέτο του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, με ορισμένες πρόνοιες να μπορούν να εφαρμοστούν νωρίτερα.
Η θέσπιση κοινής λίστας προβλεπόταν ήδη στον Κανονισμό για τη Διαδικασία Ασύλου, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε κληθεί να επανεξετάσει το υφιστάμενο καθεστώς της «ασφαλούς τρίτης χώρας» για σκοπούς μεγαλύτερης εναρμόνισης σε επίπεδο ΕΕ.
Με τις νέες ρυθμίσεις, η ΕΕ επιχειρεί να επιταχύνει τις διαδικασίες, να περιορίσει τις καταχρηστικές αιτήσεις και να διαμορφώσει ένα πιο ενιαίο σύστημα ασύλου σε όλα τα κράτη-μέλη.