Πιο κάτω από τον μέσο όρο ο δείκτης IQ στην Κύπρο - Οι εξηγήσεις των ειδικών

Η Κύπρος καταγράφει κατά μέσο όρο δείκτη νοημοσύνης (IQ) γύρω στο 92, σύμφωνα με διεθνείς μελέτες. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν ειδικοί, ο συγκεκριμένος δείκτης δεν μπορεί να αποτυπώσει πλήρως την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης νοημοσύνης.
Το θέμα συζητήθηκε στην εκπομπή Μεσημέρι και Κάτι, όπου φιλοξενήθηκαν ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Frederick, Γιώργος Δημοσθένους, και η πρόεδρος του Τμήματος Ψυχολογίας και Κοινωνικών Επιστημών, Νάταλι Λοϊζίδου.
Η κ. Λοϊζίδου σημείωσε ότι τα δεδομένα που συχνά δημοσιεύονται για τον δείκτη νοημοσύνης βασίζονται σε μελέτες που έχουν δεχθεί επιστημονική κριτική. Όπως εξήγησε, σε πολλές περιπτώσεις τα δείγματα δεν είναι αντιπροσωπευτικά, ενώ η μεθοδολογία που χρησιμοποιείται διαφέρει από χώρα σε χώρα.
«Ο δείκτης νοημοσύνης είναι ένα χρήσιμο ψυχομετρικό εργαλείο που χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες στην ψυχολογία, ωστόσο μετρά μόνο ένα μέρος των ανθρώπινων γνωστικών ικανοτήτων και δεν αποτυπώνει πλήρως την πολυπλοκότητα της νοημοσύνης», ανέφερε.
Σύμφωνα με την ίδια, η ανάπτυξη της νοημοσύνης επηρεάζεται τόσο από κληρονομικούς όσο και από περιβαλλοντικούς παράγοντες, με το περιβάλλον να παίζει συχνά πιο καθοριστικό ρόλο. «Οι εμπειρίες που αποκτά ένα παιδί, οι ευκαιρίες που έχει για να εξασκήσει τις γνωστικές του ικανότητες και η ποιότητα της εκπαίδευσης είναι στοιχεία που επηρεάζουν σημαντικά την ανάπτυξη των δεξιοτήτων του», σημείωσε.
Από την πλευρά του, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Frederick, Γιώργος Δημοσθένους, ανέφερε ότι από τα πρώτα χρόνια της σχολικής ζωής οι εκπαιδευτικοί μπορούν να εντοπίσουν παιδιά με ιδιαίτερες ικανότητες, είτε στον γλωσσικό τομέα είτε στην επίλυση μαθηματικών προβλημάτων.
Τόνισε, ωστόσο, ότι οι έμφυτες ικανότητες από μόνες τους δεν αρκούν. «Έχω δει πολλές περιπτώσεις παιδιών με υψηλές ικανότητες που, αν αυτές δεν καλλιεργηθούν μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα και την προσωπική προσπάθεια, μπορεί στην πορεία να ξεπεραστούν από άλλα παιδιά με χαμηλότερο δείκτη νοημοσύνης αλλά μεγαλύτερη προσπάθεια και εξάσκηση», ανέφερε.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη σημασία των εκπαιδευτικών συστημάτων, με την κ. Λοϊζίδου να επισημαίνει ότι πολλά σύγχρονα μοντέλα εκπαίδευσης δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, όπως η κριτική σκέψη, η δημιουργικότητα και η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, παρά στην αποστήθιση γνώσεων.
«Ο στόχος της εκπαίδευσης σήμερα πρέπει να είναι να μάθουν τα παιδιά πώς να μαθαίνουν, πώς να σκέφτονται κριτικά και πώς να αξιοποιούν τις γνωστικές τους ικανότητες», υπογράμμισε.
Καταλήγοντας, ο κ. Δημοσθένους σημείωσε ότι με ένα καλύτερα δομημένο εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο θα καλλιεργεί συστηματικά τις δεξιότητες των μαθητών, οι επιδόσεις μπορούν να βελτιωθούν σημαντικά. «Δεν έχουμε να ζηλέψουμε τίποτα από άλλους λαούς που εμφανίζονται με υψηλότερους μέσους δείκτες νοημοσύνης», ανέφερε.