Πετρέλαιο, Κίνα και «ναρκο-αφήγημα»: Η ανάγνωση της κίνησης Τραμπ στο Καράκας

Μετά την επιχείρηση στο Καράκας και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, το ερώτημα είναι «τι έγινε», αλλά κυρίως «τι ακολουθεί». Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Μιχάλης Κοντός, περιέγραψε στην εκπομπή Alpha Καλημέρα, ένα σκηνικό υψηλής ρευστότητας, με πολλαπλά επίπεδα κινήτρων και αβέβαιη έκβαση.
Το κρίσιμο στοίχημα
Ο κ. Κοντός έθεσε ως κεντρικό διακύβευμα το κατά πόσο η σύλληψη Μαδούρο θα οδηγήσει σε καθεστωτική αλλαγή: είτε μέσω ανάδειξης κυβέρνησης από την αντιπολίτευση (η οποία, όπως σημείωσε, ήταν περιθωριοποιημένη σε ένα αυταρχικό περιβάλλον), είτε μέσω διατήρησης της εξουσίας από στελέχη του υπάρχοντος συστήματος χωρίς τον Μαδούρο. Καθοριστικός παράγοντας, κατά την ανάλυσή του, είναι ο στρατός και το πού θα «κάτσει» η νομιμοφροσύνη του κρατικού μηχανισμού. Παρέπεμψε μάλιστα στο προηγούμενο του 2002, όταν ο Ούγκο Τσάβες συνελήφθη σε πραξικόπημα, αλλά επέστρεψε επειδή οι αντίπαλοί του δεν κατάφεραν να αποσπάσουν τους θεσμούς από το πρόσωπό του—υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και μια θεαματική ενέργεια μπορεί να αποτύχει πολιτικά αν δεν «δέσει» στο εσωτερικό.
Η αμερικανική ατζέντα
Ο καθηγητής μίλησε για μακρά ιστορία αμερικανικών παρεμβάσεων στη Λατινική Αμερική με «κρυφές» στοχεύσεις και συνέδεσε την παρούσα κίνηση με δύο παράλληλες επιδιώξεις: αφενός τα ενεργειακά—με αναφορές στη δημόσια ρητορική Τραμπ για ενίσχυση της εξόρυξης και στο ενδιαφέρον για τα πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας—αφετέρου έναν ευρύτερο στρατηγικό στόχο απομάκρυνσης «εξω-ημισφαιρικών» επιρροών από το δυτικό ημισφαίριο, με αιχμή την Κίνα. Στο πλαίσιο αυτό, εκτίμησε ότι το Καράκας επιλέχθηκε ως «ευάλωτος κρίκος» και ως καθεστώς με έντονη αντιπαλότητα προς τις ΗΠΑ.
Το αφήγημα των ναρκωτικών
Ο κ. Κοντός χαρακτήρισε το ζήτημα των ναρκωτικών ως ένα υπαρκτό πρόβλημα, αλλά και ως μια «εύπεπτη» αιτιολογία που μπορεί να λειτουργήσει νομιμοποιητικά για σκληρές κινήσεις, επισημαίνοντας ότι η ανατροπή ενός καθεστώτος δεν συνεπάγεται αυτόματα εξαφάνιση των κυκλωμάτων. Εκτίμησε επίσης ότι η συγκεκριμένη ενέργεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο «εξαναγκαστικής διπλωματίας» για να πιεστούν και άλλες κυβερνήσεις της περιοχής (όπως σε Κολομβία και Μεξικό) να αλλάξουν στάση απέναντι στα καρτέλ και τις ροές ναρκωτικών, χωρίς αυτό να σημαίνει—όπως σημείωσε—ότι οι ΗΠΑ θα μπουν σε πρακτική διαδοχικών ανατροπών.