Στη Κύπρο το φαγητό δεν είναι απλά κάλυψη ανάγκης επιβίωσης. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κουλτούρας, της παράδοσης και της φιλοξενίας που μας χαρακτηρίζει. Σε συγκεκριμένες γιορτές, όπως είναι οι γιορτές του Πάσχα και συγκεκριμένα το τραπέζι του Πάσχα, μετατρέπεται σε σύμβολο αφθονίας και κοινωνικής συνοχής. Το πασχαλινό τραπέζι πρέπει να είναι πλούσιο! Όμως πίσω από τα γεμάτα πιάτα, τα υπερφορτωμένα ψυγεία και αμέτρητα ταψιά, συχνά κρύβεται ένα μη τόσο συχνό θέμα συζήτησης, η σπατάλη τροφίμων.
Το να μας περισσέψει φαγητό στο τέλος της ημέρας είναι ευτυχία, να μας λείψει, μπορεί να θεωρηθεί και ντροπή. Πόσες φορές έχουμε πει ή ακούσει τη φράση ‘Να μεν λείψει τίποτε’. Φράση η οποία εκφράζεται με τις πιο αγνές προθέσεις όμως συχνά δεν στερεί τα αρνητικά αποτελέσματα. Το πασχαλινό τραπέζι κάνει αυτή την αντίθεση πιο έντονη από οποιανδήποτε άλλη φορά μέσα στη χρονιά. Ότι περισσεύματα μας μείνουν συχνά δεν μας κάνει καρδιά να τα ξαναφάμε είτε γιατί θεωρούμε πως πάλιωσαν, ή γιατί απλά κουραστήκαμε να τρώμε.
Και όλο αυτό είναι ειρωνεία. Αυτή η σπατάλη τροφίμων, έρχεται σε μεγάλη αντίθεση με τις παλιές αξίες στον τόπο μας όπου τίποτα δεν πεταγόταν, αντιθέτως ο τρόπος που διαχειριζόμαστε το φαγητό σεβόταν τον κόπο, τον χρόνο και το περιβάλλον. Μπορούμε να πούμε ότι δεν είναι μόνο θέμα οργάνωσης αλλά και θέμα πολιτισμικό. Το πως αντιλαμβανόμαστε την προσφορά, την εικόνα μας προς τους άλλους και το τι πραγματικά σημαίνει γιορτή. Ίσως ήρθε η ώρα να επαναπροσδιορίσουμε τι σημαίνει πλούσιο πασχαλινό τραπέζι. Όχι ως τραπέζι που περισσεύει, αλλά ως τραπέζι που σέβεται.
Η μείωση της σπατάλης τροφίμων δεν σημαίνει φτωχότερο πασχαλινό τραπέζι. Σημαίνει πιο συνειδητό. Μερικές απλές κινήσεις μπορούν να κάνουν τη διαφορά:
Αντί για πολλά πιάτα «για να υπάρχουν», επιλέγουμε λιγότερα αλλά καλά υπολογισμένα. Η φιλοξενία δεν μετριέται σε ταψιά, αλλά σε πρόθεση.
Το πασχαλινό φαγητό μπορεί να μετατραπεί σε γεύμα της Δευτέρας ή της Τρίτης. Όταν το σκεφτόμαστε από πριν, δεν καταλήγει ξεχασμένο στο ψυγείο.
Το να δώσεις φαγητό σε συγγενείς, γείτονες ή άτομα που το χρειάζονται δεν μειώνει το κύρος του τραπεζιού, κάθε άλλο, το ενισχύει.
Το φετινό Πάσχα μπορεί να αποτελέσει αφορμή για αλλαγή. Όχι με λιγότερη αγάπη ή φιλοξενία, αλλά με περισσότερη συνείδηση. Γιατί ο πραγματικός σεβασμός στην παράδοση δεν φαίνεται από το πόσο φαγητό πετάμε, αλλά από το πόσο τιμούμε την αξία του.
Μαρία Ττάκκα
Assistant Manager
K.Parpounas Sustainability Consultants Ltd
Πάσχα στην Κύπρο: Παράδοση, αφθονία και το κρυφό κόστος της σπατάλης τροφίμων
Το Πάσχα στην Κύπρο είναι μια γιορτή βαθιά ριζωμένη στην παράδοση και την αφθονία, με το πασχαλινό τραπέζι να συμβολίζει την κοινωνική συνοχή και τη φιλοξενία. Ωστόσο, πίσω από την εικόνα της αφθονίας, κρύβεται ένα αυξανόμενο πρόβλημα: η σπατάλη τροφίμων. Η νοοτροπία του 'να μην λείψει τίποτα' οδηγεί σε υπερβολική παραγωγή και τελικά σε μεγάλη ποσότητα φαγητού που πετιέται. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τις παλιές αξίες όπου τίποτα δεν πηγαίωνόταν και η διαχείριση των τροφίμων ήταν πιο σεβαστική προς τον κόπο, τον χρόνο και το περιβάλλον. Η σπατάλη τροφίμων δεν είναι μόνο θέμα οργάνωσης, αλλά και πολιτισμικό, συνδεδεμένο με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την προσφορά και την εικόνα μας προς τους άλλους. Η επαναπροσδιορισμός του 'πλούσιου' πασχαλινού τραπεζιού, ως ενός τραπεζιού που σέβεται και δεν σπαταλά, είναι απαραίτητος. Η μείωση της σπατάλης δεν σημαίνει λιγότερο πλούσιο τραπέζι, αλλά πιο συνειδητό. Απλές αλλαγές στις συνήθειές μας μπορούν να κάνουν τη διαφορά, όπως η προετοιμασία μικρότερων ποσοτήτων φαγητού, η αξιοποίηση των περισσευμάτων σε επόμενα γεύματα και η προσφορά φαγητού σε όσους το έχουν ανάγκη. Αυτές οι κινήσεις δεν μειώνουν την αξία της φιλοξενίας, αλλά την ενισχύουν, δείχνοντας σεβασμό προς την παράδοση και την αξία του φαγητού. Το φετινό Πάσχα αποτελεί μια ευκαιρία για αλλαγή, όχι με λιγότερη αγάπη, αλλά με περισσότερη συνείδηση. Ο πραγματικός σεβασμός στην παράδοση δεν έγκειται στην ποσότητα του φαγητού που πετάμε, αλλά στην τιμή που δίνουμε στην αξία του. Η συνειδητή προσέγγιση στο πασχαλινό τραπέζι είναι ένα βήμα προς μια πιο βιώσιμη και σεβαστική κουλτούρα φαγητού.