Πάλμας: Οι στόχοι του Υπουργείου Άμυνας μέσω SAFE για 2026-2030

Την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της Κυπριακής Δημοκρατίας, την προσαρμογή στα νέα δεδομένα ασφάλειας που διαμορφώνονται από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, την προώθηση κρίσιμων υποδομών και την αξιοποίηση ευρωπαϊκών εργαλείων όπως το πρόγραμμα SAFE, έθεσε ως βασικές προτεραιότητες του Υπουργείου Άμυνας ο Υπουργός Άμυνας Βασίλης Πάλμας, παρουσιάζοντας σε Διάσκεψη Τύπου, τον ετήσιο απολογισμό του έργου του Υπουργείου.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Πάλμας τόσο στις αναβαθμίσεις της Ναυτικής Βάσης «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Μαρί και της Αεροπορικής Βάσης «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο, οι οποίες θα υλοποιηθούν ανεξαρτήτως εξωτερικής χρηματοδότησης καθώς αποτελούν κρίσιμες υποδομές για τον ρόλο της χώρας στην περιοχή. Τόνισε πως οι βάσεις αυτές τελούν υπό τον αποκλειστικό έλεγχο και ιδιοκτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο Υπουργός αναφέρθηκε και στο πόρισμα για την απώλεια 13,6 κιλών εκρηκτικής ύλης από πεδίο βολής, κάνοντας λόγο για «κακή στιγμή» για το Υπουργείο και την Εθνική Φρουρά, επιβεβαιώνοντας ότι έχουν εντοπιστεί ευθύνες, οι οποίες θα αποδοθούν, ενώ οι αστυνομικές έρευνες συνεχίζονται χωρίς να μπορεί να αποκλειστεί οποιοδήποτε ενδεχόμενο.
Ο κ. Πάλμας τοποθέτησε τον απολογισμό του Υπουργείου στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, σημειώνοντας ότι το 2025 αποτέλεσε έτος σημαντικών μετασχηματισμών, με κλιμάκωση συγκρούσεων, ενίσχυση στρατηγικών συμμαχιών και αναδιαμόρφωση του διεθνούς συστήματος ασφάλειας. Όπως ανέφερε, «η παρατεταμένη τουρκική κατοχή στην Κύπρο και οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή έχουν φέρει την Κυπριακή Δημοκρατία αντιμέτωπη με νέες προκλήσεις».
Σύμφωνα με τον κ. Πάλμα, οι στρατηγικές επιδιώξεις του Υπουργείου εδράζονται σε τρεις βασικούς πυλώνες: την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος και της ασφάλειας, την προώθηση καθαρών περιβαλλοντικών πρακτικών και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. «Σε αυτό το πλαίσιο έχουμε θέσει σαφείς στόχους πλήρως ευθυγραμμισμένους με τις προτεραιότητες του προγράμματος διακυβέρνησης του Προέδρου της Δημοκρατίας, με σκοπό την ουσιαστική ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας και αμυντικής θωράκισης της χώρας», είπε.
Αναφερόμενος στα πεπραγμένα, σημείωσε ότι κατά το τρίτο έτος διακυβέρνησης επιτεύχθηκαν σημαντικοί στόχοι, ιδιαίτερα στον τομέα των εξοπλισμών. Μεταξύ άλλων, αυξήθηκαν τα αποθέματα πυρομαχικών, ενισχύθηκαν οι δυνατότητες των χερσαίων και ειδικών δυνάμεων, αναβαθμίστηκαν οι δυνατότητες επιτήρησης και αναγνώρισης, ενώ εκσυγχρονίστηκε και ψηφιοποιήθηκε το σύστημα διοίκησης και ελέγχου των ναυτικών επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη διαχείριση των οικονομικών πόρων, με τον Υπουργό να επισημαίνει ότι το ποσοστό απορρόφησης του προϋπολογισμού για την αμυντική θωράκιση έφτασε το 95%, γεγονός που, όπως ανέφερε, καταδεικνύει την αποτελεσματικότητα στη διαχείριση.
Σε ό,τι αφορά τις υποδομές, και λαμβάνοντας υπόψη το συνεχώς μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον στην περιοχή μας καθώς και τη διακηρυγμένη και ακολουθούμενη αμυντική πολιτική που αφορά στην παροχή διευκολύνσεως σε φίλες χώρες στο πλαίσιο διμερών συνεργασιών και δεσμεύσεων από τη συμμετοχή μας σε ευρωπαϊκά προγράμματα, ο κ. Πάλμας είπε πως «αποφασίστηκε η αναβάθμιση της ναυτικής βάσης Ευάγγελος Φλωράκης στο Μαρί και της αεροπορικής βάσης Ανδρέας Παπανδρέου στην Πάφο».
Στο πεδίο της αμυντικής διπλωματίας, ο κ. Πάλμας χαρακτήρισε τη συνεργασία με την Ελλάδα ως ιδιαίτερα υψηλού επιπέδου, αναφέροντας ενδεικτικά την αποστολή δύο φρεγατών και τεσσάρων μαχητικών αεροσκαφών F16 για ενίσχυση της άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Παράλληλα, έκανε λόγο για ενίσχυση συνεργασιών με χώρες όπως το Ισραήλ, η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Αρμενία, καθώς και για προώθηση νέων συνεργασιών με Σερβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ινδία.
Σημαντική χαρακτήρισε και την αναβάθμιση της συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, μέσω του προγράμματος State Partnership Programme, στο πλαίσιο του οποίου, όπως είπε, «έχουν δρομολογηθεί κοινές ασκήσεις και εκπαιδεύσεις σε ετήσια βάση και έχει θεσμοθετηθεί ετήσιος διάλογος σε θέματα άμυνας και ασφάλειας σε επίπεδο Υπουργείων Άμυνας. Στο πλαίσιο της αναβάθμισης της συνεργασίας μεταξύ των χωρών μας δρομολογούνται οι διαδικασίες για την τοποθέτηση εκπροσώπου του Υπουργείου μας στην πολιτεία του New Jersey το 2026», πρόσθεσε.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο Βασίλης Πάλμας υπογράμμισε τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας σε αποστολές και δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως στη στρατιωτική αποστολή στην Ερυθρά Θάλασσα και στην εκπαίδευση προσωπικού ουκρανικών δυνάμεων, καθώς και σε αποστολές των Ηνωμένων Εθνών, όπως η UNIFIL στον Λίβανο.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο πρόγραμμα SAFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημειώνοντας ότι το εγκριθέν ποσό δανειοδότησης ύψους 1,118 δισ. ευρώ θα αξιοποιηθεί για την κάλυψη κρίσιμων αμυντικών αναγκών. «Το χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία για την κάλυψη των διαπιστωμένων αμυντικών αναγκών μας σε μία κρίσιμη περίοδο για την πατρίδα μας και την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής», είπε και πρόσθεσε πως «το Υπουργείο βρίσκεται σε τροχιά υλοποίησης του επενδυτικού σχεδίου, το οποίο θα ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2030».
Στον τομέα της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, ανέφερε ότι προωθείται η ανάπτυξη κρίσιμων τεχνολογιών και η ενίσχυση της συμμετοχής κυπριακών εταιρειών σε εξοπλιστικά προγράμματα, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η εκπόνηση εθνικής στρατηγικής με ευρωπαϊκή στήριξη.
Αναφερόμενος στην έρευνα και καινοτομία, ο Υπουργός σημείωσε ότι έχουν υλοποιηθεί έργα μέσω του προγράμματος «Αθηνά», ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη νέα έργα με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. «Έχει επίσης στηριχθεί οικονομικά και διοικητικά η συμμετοχή κυπριακών οντοτήτων σε 35 έργα έρευνας και ανάπτυξης του ευρωπαϊκού προγράμματος βιομηχανικής ανάπτυξης στην άμυνα και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας», είπε.
Στον τομέα της έρευνας και διάσωσης, ανέφερε ότι πραγματοποιήθηκαν 78 επιχειρήσεις το 2025 με διάσωση 198 ατόμων, ενώ το Συντονιστικό Κέντρο «Ζήνων» παραμένει σε ετοιμότητα για διαχείριση κρίσεων. «Κατά το 2025 ενεργοποιήθηκε για υποστήριξη ανθρωπιστικής επιχείρησης εκκένωση αμάχων από το Ισραήλ, σε συνέχεια εφαρμογή του σχεδίου Εστία», πρόσθεσε.
Σε ό,τι αφορά την κυβερνοασφάλεια, σημείωσε ότι ολοκληρώθηκαν έλεγχοι ευπάθειας και εκτιμήσεις κινδύνου, στο πλαίσιο ενίσχυσης της προστασίας πληροφοριών.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον θεσμό των Συμβασιούχων Οπλιτών, με τον Υπουργό να σημειώνει ότι προωθήθηκαν σημαντικές μεταρρυθμίσεις, όπως η αύξηση των απολαβών και επιδομάτων, η παράταση της υπηρεσίας μέχρι το 57ο έτος και η δυνατότητα εξέλιξης σε υπαξιωματικούς μέχρι το βαθμό του αρχιλοχία με αξιοκρατικές διαδικασίες.
Επιπλέον, αυξήθηκε το ειδικό μηνιαίο επίδομα από 100 σε 150€ και από 200 σε 250 για όσους εκτελούν συγκεκριμένα καθήκοντα.
Στον τομέα του Πολιτικού Σχεδιασμού Εκτάκτων Αναγκών, προωθήθηκε ο εκσυγχρονισμός του νομοθετικού πλαισίου και η ένταξη νέων υπηρεσιών, με στόχο την ενίσχυση της κρατικής ανθεκτικότητας.
Αναφερόμενος στην περιβαλλοντική πολιτική, ο Υπουργός σημείωσε ότι υλοποιούνται δράσεις για εξοικονόμηση ενέργειας και μείωση εκπομπών, περιλαμβανομένης της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στρατόπεδα, με χρηματοδότηση 19 εκατ. ευρώ.
Στον τομέα της ψηφιακής διακυβέρνησης, προωθήθηκαν νέες ηλεκτρονικές υπηρεσίες για στρατεύσιμους και ΣΥΟΠ, ενώ βρίσκονται σε ανάπτυξη επιπρόσθετες εφαρμογές.
Σε σχέση με τις εμβληματικές δράσεις, ο κ. Πάλμας αναφέρθηκε στην προώθηση των έργων επέκτασης της ναυτικής βάσης στο Μαρί και αναβάθμισης της αεροπορικής βάσης στην Πάφο, με ορίζοντα έναρξης κατασκευαστικών εργασιών το 2027, καθώς και στην ενίσχυση της εφεδρείας μέσω προμήθειας εξοπλισμού.
Στο πλαίσιο της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Κυπριακή Δημοκρατία, ο κ. Πάλμας είπε πως έχουν θέσει ως στόχο τη συμβολή της Κύπρου σε μια Ευρώπη πιο ασφαλή και πιο ικανή να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες προκλήσεις. «Σε αυτό το πλαίσιο έχουμε 4 βασικούς πυλώνες προσανατολισμού: Στήριξη στην Ουκρανία με αταλάντευτη αλληλεγγύη και σεβασμό στη διεθνή τάξη και τις θεμελιώδεις αξίες της Ένωσης, ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος αμυντικής βιομηχανίας, επένδυση στη θαλάσσια ασφάλεια με έμφαση στην προστασία κρίσιμων θαλάσσιων υποδομών και βασικών θαλάσσιων οδών απέναντι σε υβριδικές κυβερνοεπιθέσεις και φυσικές απειλές και ασφάλεια και υποστήριξη ανθρωπιστικών επιχειρήσεων καθώς και επιχειρήσεων εκκένωσης άμαχου πληθυσμού», είπε.
Καταληκτικά, ο Υπουργός Άμυνας διαβεβαίωσε ότι η Κυβέρνηση θα συνεχίσει με κάθε υπευθυνότητα και αποφασιστικότητα την κοινή προσπάθεια «με στόχο τη διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω της αναβάθμισης των δυνατοτήτων της ΕΦ για ενίσχυση της αποτρεπτικής μας ικανότητας».
Απαντώντας σε ερώτηση για τις σύγχρονες μορφές πολέμου, υπογράμμισε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία προσαρμόζει τα εξοπλιστικά της προγράμματα στα νέα δεδομένα, επισημαίνοντας τον αυξανόμενο ρόλο των μη επανδρωμένων συστημάτων (drone) τόσο στις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή όσο και στον πόλεμο στην Ουκρανία.
«Κακή στιγμή» η απώλεια των 13,6 κιλών εκρηκτικής ύλης, θα πληρώσουν το τίμημα αυτοί που ευθύνονται
Εξάλλου, ερωτηθείς για το πόρισμα για την απώλεια των 13,6 κιλών εκρηκτικής ύλης από το πεδίο βολής του Καλού Χωριού, ο κ. Πάλμας είπε ότι «ήταν μία κακή στιγμή για το Υπουργείο Άμυνας και την Εθνική Φρουρά. Δεν μπορούμε να το αποκρύψουμε, ούτε να κάνουμε το άσπρο μαύρο γύρω από αυτή την υπόθεση».
«Έχω εκφράσει κατ’ επανάληψη την απογοήτευση μου για το συγκεκριμένο συμβάν, θεωρώ ότι δεν πρέπει να επαναληφθούν τέτοιου είδους συμβάντα, διότι αδικούμε τον ίδιο μας τον εαυτό με αυτού του είδους τις παραλείψεις», πρόσθεσε.
Ο Υπουργός σημείωσε πως έχει ολοκληρωθεί η εσωτερική έρευνα, η οποία βρίσκεται στα χέρια του, αλλά λόγω των εξελίξεων αυτή την περίοδο, η προτεραιότητα στράφηκε αλλού. «Ασφαλώς και υπάρχουν ευθύνες, δεν το αποκρύψαμε ποτέ αυτό, άλλωστε τα γεγονότα μιλούν από μόνα τους. Και εκείνοι οι οποίοι ευθύνονται δυστυχώς θα πληρώσουν το τίμημα της ευθύνης που τους αναλογεί και για αυτό αρμοδιότητα έχει το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς», είπε.
Την ίδια ώρα, ο Υπουργός τόνισε ότι το σκέλος που αφορά το ποινικό μέρος είναι αρμοδιότητα της αστυνομίας και δεν πέφτει κανένας λόγος στην Εθνική Φρουρά. «Οι έρευνες από πλευράς αστυνομίας συνεχίζονται και ευχόμαστε και ελπίζουμε ότι θα βρεθεί φως στην άκρη του τούνελ για το πού βρίσκονται αυτά τα 13,6 κιλά εκρηκτική ύλης», είπε και σημείωσε πως δεν μπορεί να αποκλειστεί οποιοδήποτε ενδεχόμενο σε σχέση με το αν ήταν κλοπή ή όχι.
Διαβάστε επίσης: Φυλακές: Προσλήψεις, νέα μέτρα και σύγχρονες υποδομές στο πλάνο του Φυτιρή
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ