Ο εκδότης Jimmy Lai και ο συγγραφέας Mo Yan

Μεγάλη ανησυχία έχει προκαλέσει σε οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη, στη Βρετανία και στις ΗΠΑ η προχθεσινή καταδίκη από Δικαστήριο του Χονγκ Κονγκ –ελεγχόμενο, βέβαια, από το κινεζικό καθεστώς– του επιχειρηματία, πρώην μεγαλοεκδότη και διεθνώς γνωστού υποστηρικτή της δημοκρατίας Jimmy Lai σε 20 χρόνια φυλάκιση.
Ο 78χρονος Κινέζος αντικαθεστωτικός κάτοχος βρετανικού διαβατηρίου, που βρίσκεται φυλακισμένος και σε απομόνωση από το 2020, κρίθηκε ένοχος για «αθέμιτη σύμπραξη με δυνάμεις του εξωτερικού και διέγερση σε εξέγερση μέσω του Τύπου». Ήταν ιδρυτής της εφημερίδας «Apple Daily» το 1995 στο Χονγκ Κονγκ (φωτογραφία), την οποία έκλεισε το κυβερνών κομμουνιστικό κόμμα το 2021. Η καταδίκη βασίστηκε στον «νόμο περί εθνικής ασφάλειας» που επιβλήθηκε από την Κίνα μετά τις μαζικές διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας το 2019.
Η Διεθνής Αμνηστία χαρακτήρισε την ποινή «επίθεση εναντίον της ελευθερίας της έκφρασης», ενώ το Human Rights Watch έκανε λόγο για «θανατική ποινή στην πράξη» δεδομένης της ηλικίας του Jimmy Lai. Η οργάνωση Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα τόνισε ότι η δίκη αυτή συνιστά «ετυμηγορία για το μέλλον της ελευθερίας του Τύπου» στο Χονγκ Κονγκ και η Committee to Protect Journalists χαρακτήρισε τη διαδικασία «μασκαράτα από την αρχή μέχρι το τέλος».Είμαι πραγματικά περίεργος πώς –και αν– θα τοποθετηθούν δημόσια απέναντι σε αυτό το κρατικό έγκλημα οι διανοούμενοι της Κίνας, χωρίς να παραγνωρίζω το γεγονός ότι γράφουν μέσα σε συνθήκες λογοκρισίας και συμβιβάζονται με το τυραννικό καθεστώς που καταπιέζει τους ίδιους και εκατομμύρια συμπολίτες τους για πολλές δεκαετίες.
Μου έρχεται τώρα στο μυαλό ο Κινέζος συγγραφέας, Mo Yan, βραβευμένος με το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2012, που παρά τις κατά καιρούς συγκρούσεις του με τους λογοκριτές του κομμουνιστικού κόμματος, γράφει και δημοσιεύει ελεύθερα αφού το καθεστώς μπορεί να μην τον «αγαπά», αλλά τον ανέχεται. Ο Mo Yan αντίθετα από τον Jimmy Lai δεν έχει απευθύνει ποτέ απευθείας κριτική στις συχνά απάνθρωπες μεθοδεύσεις, στην ολοκληρωτική νοοτροπία και στην πολιτική τρομοκρατία που το καθεστώς ασκεί στους πολίτες. Όμως, αν κάποιος δει πιο προσεκτικά τη δουλειά του, θα διαπιστώσει πιθανόν αυτό που επεσήμανε και ο μόνιμος γραμματέας της Σουηδικής Ακαδημίας, Peter Englung,στην εκδήλωση απονομής του Νόμπελ, ότι σίγουρα υπάρχει πολιτική διάσταση στα βιβλία του και ότι «ο Mo Yan μπορεί να μην είναι πολιτικός διαφωνών, αλλά είναι επικριτής του συστήματος μέσα από το σύστημα». Όπως σχολίασα τότε, το να μπορείς ατιμώρητα να χαστουκίζεις τους δημίους του λαού σου και αυτοί να σε …χειροκροτούν, είναι από μόνο του ένα ταλέντο που άξιζε πραγματικά ένα Νόμπελ!