Οργανισμός ειρήνης ή παράλληλος ΟΗΕ; Τα ερωτήματα πίσω από το νέο σχήμα Τραμπ

Το μήνυμα ότι «σχεδόν κάθε χώρα θέλει να είναι μέρος του Συμβουλίου Ειρήνης» έστειλε ο Ντόναλντ Τραμπ, κατά την τελετή υπογραφής του Καταστατικού Χάρτη στο Νταβός, παρουσιάζοντας τη δημιουργία του νέου οργάνου ως μια ιστορική πρωτοβουλία που «ετοιμαζόταν εδώ και πολύ καιρό».
Η τελετή ξεκίνησε με την επίσημη παρουσίαση των ιδρυτικών μελών, τα οποία ανέβηκαν στη σκηνή του Νταβός, ωστόσο η εικόνα που διαμορφώθηκε απείχε αισθητά από τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί τις προηγούμενες ημέρες από την αμερικανική πλευρά. Ο αριθμός των συμμετεχόντων ήταν σαφώς μικρότερος από τους περίπου 35 που είχαν προαναγγελθεί, ενώ καμία χώρα της Δυτικής Ευρώπης δεν συμμετείχε.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη σημερινή ημέρα «πολύ συναρπαστική» και δήλωσε ότι αποτελεί τιμή για τον ίδιο να προεδρεύει του Συμβουλίου, εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι «θα λειτουργεί όμορφα». Παράλληλα, επιχείρησε να καθησυχάσει τις επιφυλάξεις, σημειώνοντας ότι το νέο όργανο θα συνεργάζεται και με τα Ηνωμένα Έθνη, χωρίς ωστόσο να δώσει σαφείς απαντήσεις στις ανησυχίες περί δημιουργίας ενός παράλληλου ή ανταγωνιστικού διεθνούς μηχανισμού.
Περιορισμένη συμμετοχή και γεωγραφική ανισορροπία
Η σύνθεση του Συμβουλίου Ειρήνης εμφανίζει έντονη γεωγραφική κλίση προς τη Μέση Ανατολή, τη Νότια Αμερική και την Κεντρική Ασία. Στη σκηνή του Νταβός βρέθηκαν εκπρόσωποι από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Αργεντινή και την Παραγουάη, με τον Τραμπ να τους ευχαριστεί δημοσίως, χαρακτηρίζοντάς τους «στην πλειονότητά τους πολύ δημοφιλείς ηγέτες».
Στο Board of Peace συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, εκπρόσωποι του Μπαχρέιν και του Μαρόκου, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, ο πρόεδρος της Ινδονησίας, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, ο πρωθυπουργός του Κατάρ και ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας. Από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μοναδική παρουσία είναι ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, γεγονός που υπογραμμίζει την επιφυλακτικότητα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων απέναντι στο νέο σχήμα.
Μεγάλες δηλώσεις για ειρήνη και πολέμους
Στην ομιλία του, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι έχει «διευθετήσει οκτώ πολέμους», δηλώνοντας πως ακόμη ένας «οδεύει σύντομα προς το τέλος του». Αναφερόμενος στη Μέση Ανατολή, υποστήριξε ότι «υπάρχει ειρήνη», ενώ για τη Γάζα ανέφερε ότι ο πόλεμος «πλησιάζει πραγματικά στο τέλος του», παραδεχόμενος ωστόσο ότι παραμένουν «μικρές φωτιές που πρέπει να σβήσουν».
Για την Ουκρανία, ο Τραμπ χαρακτήρισε τη σύγκρουση «την πιο δύσκολη» από όσες έχει κληθεί να διαχειριστεί, αποκαλύπτοντας ότι μόνο τον περασμένο μήνα σκοτώθηκαν περίπου 29.000 άνθρωποι, κυρίως στρατιώτες, ενώ έκανε λόγο για «σημαντική πρόοδο» στις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα αμερικανικά πλήγματα κατά των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, εκτιμώντας ότι «εξαφάνισαν» την πυρηνική ικανότητα του Ιράν και προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη «θέλει να μιλήσει και θα μιλήσει».
Παρά τη ρητορική αισιοδοξίας, η απουσία της Δυτικής Ευρώπης και οι έντονες επιφυλάξεις για τον ρόλο και τη σκοπιμότητα του νέου Συμβουλίου Ειρήνης αφήνουν ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα για το κατά πόσο το εγχείρημα μπορεί να εξελιχθεί σε πραγματικό διεθνή πυλώνα ειρήνης ή αν θα παραμείνει ένα ακόμη πολιτικό πυροτέχνημα υψηλής προβολής.