Ολικό λίφτινγκ στις Φυλακές: Ιδού το πού θα ανεγερθεί το νέο Σωφρονιστικό Ίδρυμα Πόσα θα στοιχήσει το έργο

Στον Μαθιάτη θα ανεγερθεί το νέο σωφρονιστικό ίδρυμα, και συγκεκριμένα σε χώρο έκτασης 1.300.000 τ.μ., ο οποίος έχει ήδη δεσμευθεί γι’ αυτόν τον σκοπό, ανέφερε τη Δευτέρα ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, Κώστας Φυτιρής, σημειώνοντας ότι το έργο θα στοιχίσει €300 εκατ. και ότι υπάρχει πρόνοια για 1500 κλίνες.
Παράλληλα, ανέφερε ότι δρομολογούνται οι διαδικασίες για πρόσληψη 90 δεσμοφυλάκων και την επιλογή νέου Διευθυντή των Κεντρικών Φυλακών, προσθέτοντας ότι έχουν υποβληθεί 37 αιτήσεις για την εν λόγω θέση.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης μιλούσε ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οποία εξέτασε αυτεπάγγελτα τις συνθήκες κράτησης στις Κεντρικές Φυλακές και τη διασφάλιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων των κρατουμένων.
Διαβάστε επίσης: Συνωστισμός για την θέση του Διευθυντή των Φυλακών – «Ξεφυλλίζουν» βιογραφικά, αλλά «πονοκεφαλιάζουν» για δεσμοφύλακες
Κατά την έναρξη της συνεδρίασης της Επιτροπής, ο Πρόεδρός της, Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Κουκουμάς, ανέφερε ότι οι Κεντρικές Φυλακές «έχουν καταστεί το επιτελείο του εγκλήματος». «Είδαμε από προηγούμενους Υπουργούς την προσπάθεια εξωραϊσμού της κατάστασης», είπε, προσθέτοντας ότι ο νυν Υπουργός «αναγνωρίζει την κατάσταση».
Παράλληλα, ο κ. Κουκουμάς ρώτησε τον Υπουργό αναφορικά με την προκήρυξη νέων θέσεων σωφρονιστικών υπαλλήλων και την εκπαίδευση των υφισταμένων υπαλλήλων, την προκήρυξη θέσης Διευθυντή των Κεντρικών Φυλακών, το σύστημα εντοπισμού κινητών τηλεφώνων και τον υπερπληθυσμό των Κεντρικών Φυλακών.
Η Βουλεύτρια Λευκωσίας, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, ανέφερε ότι υπάρχουν πολλές αιτήσεις για τη θέση Διευθυντή των Κεντρικών Φυλακών, ενώ ρώτησε τον Κώστα Φυτιρή αν είναι αισιόδοξος ότι θα εξευρεθεί το κατάλληλο άτομο για τη θέση.
Η Βουλεύτρια του ΔΗΣΥ, Ρίτα Σούπερμαν, είπε ότι αναμένει τις απαντήσεις του Υπουργού Δικαιοσύνης στα ερωτήματα που έχουν τεθεί.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χρίστος Σενέκης, χαιρέτισε τη θέση του Υπουργού Δικαιοσύνης για την ανάγκη μετατροπής των Κεντρικών Φυλακών σε σωφρονιστικό ίδρυμα και την ιδέα του Υπουργού για ανέγερση νέου σωφρονιστικού ιδρύματος.
Η ανεξάρτητη Βουλεύτρια, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, επεσήμανε ότι όλα τα προβλήματα των Φυλακών σχετίζονται με τη διεύθυνση και τη διοίκηση των Φυλακών.
Στην τοποθέτησή του ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, Κώστας Φυτιρής, ανέφερε ότι το σωφρονιστικό σύστημα έχει προβλήματα και ότι το προσωπικό των Κεντρικών Φυλακών «εξουθενώνεται». Σημείωσε, ακόμη, ότι η έλλειψη προσωπικού προκαλεί προβλήματα στη λειτουργία των Κεντρικών Φυλακών, προσθέτοντας ότι οι εγκαταστάσεις των Φυλακών δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες συνθήκες.
Την ίδια ώρα, ο κ. Φυτιρής ανέφερε ότι υπάρχουν 37 αιτήσεις για τη θέση Διευθυντή Κεντρικών Φυλακών, διευκρινίζοντας ότι η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας (ΕΔΥ) θα διαλέξει τον καλύτερο υποψήφιο. Η επιλογή του καλύτερου υποψηφίου «δεν εξαρτάται από μένα», είπε, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα επιλεγεί ο καταλληλότερος που θα διαχειριστεί τα ζητήματα.
Απαντώντας σε ερώτηση της Βουλεύτριας Λευκωσίας, Ειρήνης Χαραλαμπίδου, ο Υπουργός Δικαιοσύνης εξέφρασε τη διαφωνία του με την πρόσληψη του Διευθυντή Κεντρικών Φυλακών μέσω της ΕΔΥ. Ανέφερε, ακόμη, ότι το Υπουργείο επεξεργάζεται νομοσχέδιο για την συγκρότηση ειδικού σώματος 90 σωφρονιστικών υπαλλήλων, προσθέτοντας ότι το νομοσχέδιο θα είναι έτοιμο μετά το άνοιγμα της Βουλής. Τον Απρίλιο θα διεξαχθούν εξετάσεις για πρόσληψη νέων δεσμοφυλάκων, οι οποίοι θα περάσουν από τρίμηνο πρόγραμμα εκπαίδευσης, τόνισε, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι μέχρι τον Σεπτέμβριο θα δημιουργηθεί σχολή σωφρονιστικών υπαλλήλων και δεσμοφυλάκων.
Αναφερόμενος στον υπερπληθυσμό των Κεντρικών Φυλακών, ο Κώστας Φυτιρής τον χαρακτήρισε «σοβαρότατο ζήτημα», επισημαίνοντας ότι τώρα οι Κεντρικές Φυλακές έχουν 1175 κρατουμένους, αριθμός που, όπως είπε, αντιστοιχεί «στα προ Χριστουγέννων επίπεδα».
Εν συνεχεία, είπε ότι απελάθηκαν 1450 κρατούμενοι τους τελευταίους 2,5 μήνες, προσθέτοντας ότι γίνονται σκέψεις για απέλαση όσων κρατουμένων με ελαφρές ποινές εκτίνουν το 50% της ποινής τους αντί του 2/3 όπως ισχύει σήμερα.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης πρόσθεσε ότι τον Απρίλιο θα παραδοθούν οι πτέρυγες ανηλίκων στη Μεννόγεια, σημειώνοντας ότι στις Λίμνες θα μεταφερθούν οι παράτυποι μετανάστες.
Αναφερόμενος στο νέο σωφρονιστικό ίδρυμα, είπε ότι αυτό θα ανεγερθεί στην περιοχή του Μαθιάτη, σε απομονωμένο χώρο μεγάλης έκτασης, υπογραμμίζοντας ότι η κοινότητα έχει αποδεχθεί τους σχεδιασμούς. Το έργο θα στοιχίζει €300 εκατ., ανέφερε, επισημαίνοντας ότι προβλέπονται 1500 κλίνες.
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι οι υπόδικοι δεν θα μεταφερθούν στο νέο κτήριο, αλλά θα παραμείνουν στο υφιστάμενο κτήριο των Κεντρικών Φυλακών για να είναι κοντά στα δικαστήρια.
Επιπρόσθετα, ανέφερε ότι το Υπουργείο θα έχει 50 νέα βραχιολάκια για καταδίκους μέχρι το τέλος Μαρτίου, προσθέτοντας ότι τώρα έχει 30.
Απαντώντας σε ερώτηση της Αλεξάνδρας Ατταλίδου για το θέμα της διοίκησης του προσωπικού, ο Κώστας Φυτιρής είπε ότι οι Κεντρικές Φυλακές παραμένουν ακέφαλες για 4 χρόνια. Την ίδια ώρα, εξέφρασε τον προβληματισμό του για τις αναρρωτικές άδειες. «Η αναρρωτική άδεια δεν είναι δικαίωμα, δεν μπορεί να δίνεται τηλεφωνικά», υπέδειξε.
Απαντώντας στον Κώστα Φυτιρή, η Ειρήνη Χαραλαμπίδου ανέφερε ότι πολλοί καταφεύγουν στις αναρρωτικές άδειες γιατί δεν μπορούν να διαχειριστούν τις καταστάσεις στις Κεντρικές Φυλακές.
Εν συνεχεία, ο Κώστας Φυτιρής ανέφερε ότι «θέλουμε να εμψυχώσουμε το προσωπικό» των Κεντρικών Φυλακών, «να ανακυκλώνεται το προσωπικό στις πτέρυγες» καθώς και «να μοριοδοτούνται οι υπάλληλοι που εργάζονται στις δύσκολες πτέρυγες για σκοπούς προαγωγής».
Ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Κουκουμάς, υπέβαλε ερώτημα για την περίπτωση διεμφυλικού (τρανς) κρατούμενου.
Απαντώντας στον κ. Κουκουμά, ο Άριστος Τσιάρτας, εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ανέφερε ότι το Υπουργείο έστειλε επιστολή ζητώντας να ληφθεί υπόψιν το θέμα του αυτοπροσδιορισμού του ατόμου.
Απαντώντας στο ίδιο ερώτημα, η Μαρία Σιαηλή, Αναπληρώτρια Διευθύντρια του Τμήματος Φυλακών, ανέφερε ότι τώρα υπάρχουν 2 τρανς άτομα στις Κεντρικές Φυλακές, τα οποία βρίσκονται σε πτέρυγα με λίγους κρατουμένους, προσθέτοντας ότι αναμένεται και τρίτο άτομο. Την ίδια ώρα, ανέφερε ότι υπάρχει σχεδιασμός για δημιουργία χώρου ειδικά για τρανς άτομα.
Αναφερόμενος στο σύστημα διακοπής του τηλεφωνικού σήματος στον χώρο των Κεντρικών Φυλακών (blocking), ο Κώστας Φυτιρής ανέφερε ότι το εν λόγω σύστημα δεν διακόπτει το τηλεφωνικό σήμα στις γύρω περιοχές.
Η Μαρία Σιαηλή σημείωσε ότι υπάρχει ξεκάθαρο σύστημα ελέγχου για το οποίο είναι υπεύθυνη η Ομάδα Ασφαλείας του Τμήματος Φυλακών.
Απαντώντας σε σχόλιο των Γιώργου Κουκουμά και Αλεξάνδρας Ατταλίδου ότι ενώπιόν τους έχουν καταγγελίες πως το σύστημα blocking δεν λειτουργεί για όλους, η κ. Σιαηλή ανέφερε ότι καθημερινά κατάσχονται κινητά και ναρκωτικά. Γίνεται μεγάλη προσπάθεια για να περιοριστεί στον μέγιστο βαθμό το πρόβλημα, συμπλήρωσε.
Από την πλευρά του, ο Ανδρέας Χατζηπάκκος, Πρόεδρος του Συμβουλίου Φυλακών, ανέφερε ότι έγιναν 8866 έλεγχοι για ναρκωτικά από το προσωπικό των Κεντρικών Φυλακών, με το ποσοστό θετικότητας να ανέρχεται στο 7,82%. Υπάρχει αυξητική τάση στη θετικότητα των κρατουμένων στα ναρκωτικά, υπογράμμισε.
Την ίδια ώρα, σημείωσε ότι πρέπει να υπάρχει εναλλαγή δεσμοφυλάκων μεταξύ των πτερύγων, ενώ τόνισε ότι απαιτείται η δημιουργία μονάδας εσωτερικού ελέγχου, που να μην υπάγεται στη διοίκηση του σωφρονιστικού ιδρύματος.
Η Βουλεύτρια Λευκωσίας, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, διερωτήθηκε «πόσο δύσκολο είναι να ελεγχθεί εξονυχιστικά ένας κλειστός χώρος;», προσθέτοντας ότι «συζητάμε αυτό το θέμα εδώ και 10 χρόνια».
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Μαλτέζος, Αντιπρόεδρος Α΄ του Κλαδικού Συμβουλίου Δεσμοφυλάκων της Συντεχνίας Ισότητα, ανέφερε ότι «ασπαζόμαστε τη θέση του Υπουργείου» και ότι «θέλουμε ριζικές αλλαγές».
Πρέπει να αλλάξει το οργανόγραμμα, σημείωσε, τονίζοντας ότι «δεν μπορούμε να λειτουργούμε εν έτει 2026 όπως πριν από 50-60 χρόνια». Παράλληλα, είπε ότι πρέπει να υπάρξει εντατική διαβούλευση με τους εκπροσώπους των δεσμοφυλάκων για τα εργασιακά ζητήματα. Ανέφερε, επίσης, ότι υπάρχει ένας δεσμοφύλακας για 120 κρατουμένους από τη 01:00 μέχρι τις 07:00.
Η Αλεξία Κουντούρη, εκ μέρους του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου (ΠΔΣ), ανέφερε ότι «μας απασχολούν οι χώροι κράτησης ανηλίκων». Είχαμε ζητήσει να επισκεφθούμε τους χώρους, είπε, προσθέτοντας ότι εκκρεμεί η απάντηση από τον προηγούμενο Υπουργό. Την ίδια ώρα, εξέφρασε ικανοποίηση για το χρονοδιάγραμμα παράδοσης των πτερύγων στη Μεννόγεια.
Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας ανέφερε ότι υπάρχει εισήγηση για αυθημερόν παραπομπή σε ιατροσυμβούλιο όσων αιτούνται αναρρωτική άδεια. Παράλληλα, είπε ότι θα συσταθεί επιτροπή που θα μελετήσει τα θέματα που άπτονται της στελέχωσης των υπηρεσιών υγείας στις Κεντρικές Φυλακές.
Η εκπρόσωπος των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας ανέφερε ότι είναι δύσκολες και ακατάλληλες οι συνθήκες στις Κεντρικές Φυλακές.
Ο εκπρόσωπος του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως υποστήριξε ότι η Μεννόγεια είναι κατάλληλος χώρος για ανηλίκους. Είπε, ακόμη, ότι το Γραφείο διενεργεί απροειδοποίητες επισκέψεις στο Τμήμα Φυλακών για να διερευνήσει παράπονα.
Παράλληλα, επεσήμανε ότι το Γραφείο διερευνά παράπονο που αφορά σε τρανς άτομο που κρατείται στις Φυλακές, σημειώνοντας ότι «έχουμε επισκεφθεί απροειδοποίητα τις Φυλακές για το συγκεκριμένο θέμα».
Ο Στέφανος Ευαγγελίδης, Γραμματέας της Accept Cyprus, ρώτησε για τη διαδικασία που ακολουθεί το Τμήμα Φυλακών για τους τρανς κρατουμένους.
Απαντώντας στον Στέφανο Ευαγγελίδη, η Μαρία Σιαηλή, Αναπληρώτρια Διευθύντρια του Τμήματος Φυλακών, αναφέρθηκε στις διευκολύνσεις που παρέχονται στα τρανς άτομα που κρατούνται στις Κεντρικές Φυλακές.
Η Βουλεύτρια του ΔΗΣΥ, Ρίτα Σούπερμαν, επεσήμανε ότι χρειάζεται σχεδιασμός που να διασφαλίζει τη λειτουργία του υφιστάμενου μηχανισμού μέχρι να ανεγερθεί το νέο σωφρονιστικό ίδρυμα. «Πώς θα διασφαλίσετε ότι ο νέος Διευθυντής των Φυλακών θα πατάξει τα προβλήματα;», ρώτησε, απευθυνόμενη προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης.
Η ανεξάρτητη Βουλεύτρια, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, είπε ότι έλαβε παράπονο για κακώς κείμενα στις Φυλακές, προσθέτοντας ότι έστειλε σχετική επιστολή στον Υπουργό και αναμένει την απάντησή του.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, Κώστας Φυτιρής, ανέφερε ότι έχει δεσμευθεί τεμάχιο έκτασης 1.300.000 τ.μ. για να ανεγερθεί το νέο σωφρονιστικό ίδρυμα. Επιπλέον, σημείωσε ότι «ζητήσαμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να πάρουμε μια πτέρυγα στις Λίμνες για να τη χρησιμοποιήσουμε προσωρινά για 160 κρατουμένους», για την αντιμετώπιση του υπερπληθυσμού.
Απαντώντας στον εκπρόσωπο του Υπουργείου Υγείας, ανέφερε ότι συστάθηκε επιτροπή από τα Υπουργεία Υγείας και Δικαιοσύνης και το Τμήμα Φυλακών για την επίλυση των προβλημάτων στις Κεντρικές Φυλακές.
Απαντώντας στην Αλεξάνδρα Ατταλίδου, ο Κώστας Φυτιρής είπε ότι θα διερευνηθεί το παράπονο. Ακόμη, ανέφερε ότι ο νέος Διευθυντής των Κεντρικών Φυλακών θα λάβει τη στήριξη του Υπουργείου.
Στο τέλος της συνεδρίασης της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ο Πρόεδρός της, Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Κουκουμάς, ζήτησε από το Συμβούλιο Φυλακών να καταθέσει στοιχεία για τους ελέγχους που διενεργούνται στις Κεντρικές Φυλακές για ναρκωτικά.
Δηλώσεις μετά τη συνεδρίαση
Η Βουλεύτρια του ΔΗΣΥ, Ρίτα Σούπερμαν, χαιρέτισε τις εξαγγελίες του Υπουργού Δικαιοσύνης για το νέο σωφρονιστικό κτήριο, τις προσλήψεις και την εκπαίδευση των δεσμοφυλάκων, σημειώνοντας ότι «πρόκειται για θετικά βήματα που θα ενισχύσουν τη λειτουργία των Κεντρικών Φυλακών στο μέλλον».
«Όμως, η σημερινή πραγματικότητα παραμένει σοβαρή: τα ναρκωτικά, τα κινητά, τα επεισόδια βίας και η δράση οργανωμένων δικτύων πίσω από τα κάγκελα δεν περιμένουν τέσσερα χρόνια για να αντιμετωπιστούν», τόνισε.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ Χρίστος Σενέκης, δήλωσε ότι στηρίζει την προσπάθεια του Υπουργού Δικαιοσύνης για ουσιαστικό εκσυγχρονισμό του σχεδίου υπηρεσίας του νέου Διευθυντή του Σωφρονιστικού Ιδρύματος.
«Ως Δημοκρατικό Κόμμα επαναβεβαιώνουμε την πρόθεσή μας να στηρίξουμε μέχρι τέλους την ολιστική προσέγγιση του κ. Φυτιρή, ώστε η πατρίδα μας να αποκτήσει ένα σύγχρονο σωφρονιστικό ίδρυμα που να υπηρετεί ένα υψηλό επίπεδο ασφάλειας στην κοινωνία, αλλά και τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των κρατουμένων», επεσήμανε.
Η Βουλεύτρια Λευκωσίας, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, δήλωσε ότι «είναι μεγάλη πρόκληση το θέμα των κεντρικών φυλακών για οποιονδήποτε Υπουργό», σημειώνοντας ότι θεωρεί «ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση το γεγονός ότι, ενώ είναι υπεύθυνος για τις Κεντρικές Φυλακές, δεν έχει άποψη για το άτομο που θα αναλάβει να τις διευθύνει».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «οι δεσμοφύλακες έχουν επικίνδυνα καθήκοντα και πρέπει να προστατεύονται και να λειτουργούν με ομαδοποιημένο τρόπο».
Η ανεξάρτητη Βουλεύτρια, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, δήλωσε ότι θα πρέπει να αλλάξει τελείως ο τρόπος με τον οποίο διοικούνται οι Φυλακές.
«Στις Φυλακές θα πρέπει να γίνει εκκαθάριση, αναδιάρθρωση και να λυθούν τα προβλήματα τα οποία επιτρέπουν σε κάποιους κατάδικους να είναι εκείνοι η πραγματική διεύθυνση των Φυλακών», κατέληξε.