Υπουργοί των Βόρειων Χωρών θα συναντηθούν σήμερα στη Δανία για να συζητήσουν την παροχή ισότιμου καθεστώτος στη Γροιλανδία και σε δύο ακόμη αυτόνομες περιοχές, με στόχο να ενισχύσουν τη συνεργασία, μετά τις πιέσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσουν οι ΗΠΑ το νησί της Αρκτικής.
Η σημερινή σύνοδος θα επικεντρωθεί στην αναβάθμιση του Συμφώνου του Ελσίνκι, μιας συνθήκης συνεργασίας που υιοθετήθηκε το 1962 από τη Φινλανδία, τη Σουηδία, τη Δανία, την Ισλανδία και τη Νορβηγία, προκειμένου να δοθούν πλήρη δικαιώματα στις υπό δανέζικη κυριαρχία περιοχές της Γροιλανδίας και των Νησιών Φερόες, όπως και στα φινλανδικά νησιά Όλαντ.
Αυτές οι αυτόνομες περιοχές ζητούσαν εδώ και δεκαετίες να αποκτήσουν ισότιμο καθεστώς στο φόρουμ αυτό των Βόρειων Χωρών, αλλά δεν τους επιτρεπόταν να παρίστανται στις συνεδριάσεις που αφορούσαν την ασφάλεια και άλλα σχετικά ζητήματα, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση της Γροιλανδίας να το μποϊκοτάρει το 2024.
«Η επικαιροποίηση του Συμφώνου του Ελσίνκι θα αποτελέσει ένα ιστορικό βήμα και μια μελλοντική διασφάλιση της συνεργασίας των Βόρειων Χωρών», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο Υπουργός της Δανίας αρμόδιος για τη συνεργασία των Βόρειων Χωρών Μόρτεν Ντάλιν.
Η Γροιλανδία θα συμμετέχει ενεργά στη σύσταση επιτροπής για την επικαιροποίηση του συμφώνου, επεσήμανε από την πλευρά της η Υπουργός Εξωτερικών του νησιού Βίβιαν Μότζφελντ.
«Η διαδικασία αναφορικά με το Σύμφωνο του Ελσίνκι θα είναι αποφασιστική για καθορίσει αν η Γροιλανδία μπορεί να αναγνωριστεί ως ισότιμος εταίρος στη συνεργασία των Βόρειων Χωρών», πρόσθεσε η Μότζφελντ.
Αν και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία των 57.000 κατοίκων του νησιού ελπίζει να αποκτήσει κάποια μέρα την ανεξαρτησία του από τη Δανία, πολλοί προειδοποιούν κατά των βιαστικών κινήσεων λόγω της οικονομικής εξάρτησης της Γροιλανδίας από την Κοπεγχάγη και του γεγονότος ότι κάτι τέτοιο θα την εξέθετε υπερβολικά στις ΗΠΑ.
Ο Πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς- Φρέντερικ Νίλσεν είχε δηλώσει νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι, αν οι Γροιλανδοί αναγκαστούν να επιλέξουν μεταξύ των ΗΠΑ και της Δανίας, θα επιλέξουν τη Δανία.
Οι Βόρειες Χώρες επιδιώκουν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους με τη Γροιλανδία
Οι Βόρειες Χώρες επιδιώκουν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους με τη Γροιλανδία, αναβαθμίζοντας το Σύμφωνο του Ελσίνκι. Η κίνηση αυτή έρχεται μετά από πιέσεις των ΗΠΑ για εξαγορά του νησιού και στο πλαίσιο μιας προσπάθειας να δοθούν πλήρη δικαιώματα στις αυτόνομες περιοχές της Γροιλανδίας, των Νησιών Φερόες και των νησιών Όλαντ. Η Γροιλανδία, η οποία μποϊκόταρε προηγούμενες συνεδριάσεις λόγω έλλειψης ισότιμης συμμετοχής, θα συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία αναθεώρησης του συμφώνου. Η αναθεώρηση του Συμφώνου του Ελσίνκι θεωρείται ιστορική και κρίσιμη για τη μελλοντική συνεργασία των Βόρειων Χωρών. Η Γροιλανδία επιθυμεί να αναγνωριστεί ως ισότιμος εταίρος, ενώ παράλληλα εξετάζει το ενδεχόμενο ανεξαρτησίας από τη Δανία, αν και η οικονομική της εξάρτηση και οι πιθανές επιπτώσεις από μια τέτοια κίνηση προκαλούν ανησυχίες. Η πλειοψηφία των κατοίκων της Γροιλανδίας επιθυμεί την ανεξαρτησία, αλλά υπάρχει φόβος για την οικονομική ευπάθεια που θα προκύψει από τη ρήξη με τη Δανία. Επιπλέον, υπάρχει ανησυχία ότι η ανεξαρτησία θα εκθέσει τη Γροιλανδία σε αυξημένη επιρροή από τις ΗΠΑ. Ο Πρωθυπουργός της Γροιλανδίας έχει δηλώσει ότι σε περίπτωση σύγκρουσης συμφερόντων μεταξύ ΗΠΑ και Δανίας, η Γροιλανδία θα επιλέξει τη Δανία. Η αναθεώρηση του Συμφώνου του Ελσίνκι σηματοδοτεί μια νέα εποχή στη συνεργασία των Βόρειων Χωρών, με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας και την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων, όπως η κλιματική αλλαγή και οι γεωπολιτικές εντάσεις.
