Μύλος η υπόθεση του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης: Νομοσχέδιο για μεταφορά των αρμοδιοτήτων του και αύξηση των δικαιούχων φοιτητών – Υπό εξέταση και δύο προτάσεις νόμου

Παραμένει το πρόβλημα με τη ρύθμιση του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, που διαχειρίζεται η εκάστοτε σύζυγος του Προέδρου της Δημοκρατίας, για τον οποίο κατατέθηκε νομοσχέδιο στη Νομική Υπηρεσία, αφού παράλληλα εξετάζονται στην Επιτροπή Θεσμών της Βουλής και δύο προτάσεις νόμου. Η συζήτηση για τον Φορέα έγινε υπό τη σκιά της μεμψιμοιρίας ότι δεν κατατέθηκε λίστα με τους δωρητές και τις δωρεές τους, παρά τα επαναλαμβανόμενα αιτήματα της Βουλής. Τόσο οι δύο προτάσεις νόμου, όσο και το νομοσχέδιο θα κατατεθούν ταυτόχρονα για ψήφιση στην Ολομέλεια, κάτι που δεν υπολογίζεται να πραγματοποιηθεί πριν από τα μέσα Μαρτίου.
Σε σχέση με τις τρεις ρυθμίσεις για τον Φορέα, διευκρινίστηκε πως:
>> Το νομοσχέδιο προβλέπει κατάργηση του Φορέα και μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στην Υπηρεσία Υποτροφιών και Επιδομάτων του υπουργείου Οικονομικών, μαζί με αύξηση του αριθμού των δικαιούχων φοιτητών.
>> Η πρόταση νόμου, την οποία υπογράφουν η ομάδα του ΑΚΕΛ και οι βουλευτές Αλεξάνδρα Ατταλίδου και Κυριάκος Χατζηγιάννης, προβλέπει την κατάργηση του Φορέα και μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου (ΙΚΥΚ).
>> Η άλλη πρόταση νόμου, την οποία υπογράφουν οι βουλευτές Νίκος Γεωργίου και Κωστής Ευσταθίου, προβλέπει τη διατήρηση του Φορέα αλλά με τροποποιήσεις. Ανάμεσα σε αυτές προνοείται όριο €50.000 σε ιδιωτικές χρηματικές εισφορές από το ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο ανά έτος. Επίσης, ότι πρόεδρος της Επιτροπής θα αναλαμβάνει πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και ήθους, αντί της συζύγου του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ότι θα τηρείται μητρώο σε σχέση με τους πόρους του Φορέα και ότι θα αναρτώνται δημοσίως όλες οι εισφορές άνω των €500.
Από πλευράς του, ο επικεφαλής της διεύθυνσης προϋπολογισμού και δημοσιονομικού ελέγχου του υπουργείου Οικονομικών, Μάριος Χατζηδαμιανού, ανέφερε ότι κατατέθηκε νομοσχέδιο για νομοτεχνικό έλεγχο στη Νομική Υπηρεσία, το οποίο ρυθμίζει τον Φορέα Κοινωνικής Στήριξης και μεταφέρει τις αρμοδιότητές του στην Υπηρεσία Υποτροφιών και Επιδομάτων του υπουργείου Οικονομικών.
Επιπλέον, είπε, περιλαμβάνει πρόταση για αύξηση των δικαιούχων των επιδομάτων, με ενίσχυση του ταμείου της τάξεως των €10 εκατ. ώστε να καλύπτει περισσότερους φοιτητές.
Διευκρινίστηκε, δε, ότι ολοκληρώθηκαν οι υποχρεώσεις του φορέα για την τρέχουσα ακαδημαϊκή χρονιά.
Οι προτάσεις νόμου
Σε ότι αφορά στην εξέταση των δύο προτάσεων νόμου, εκφράστηκαν ορισμένες επιφυλάξεις.
Η πρώτη πρόταση νόμου, αναφέρεται στην κατάργηση του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών, την οποία συνυπογράφουν η ομάδα του ΑΚΕΛ, ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Κυριάκος Χατζηγιάννης και η ανεξάρτητη βουλεύτρια, Αλεξάνδρα Ατταλίδου.
Συγκεκριμένα στην πρόταση αναφέρεται ότι σκοπός είναι «η κατάργηση του περί του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης Νόμου και η μεταφορά των αρμοδιοτήτων και των περιουσιακών του στοιχείων του εν λόγω φορέα στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου».
Η πρόταση αποσκοπεί στη ρύθμιση της διάθεσης της περιουσίας του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, ώστε αυτή να περιέλθει στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου, το οποίο θα μπορεί να αξιοποιήσει την εν λόγω περιουσία για την κοινωνική στήριξη των νέων μέσω της εκπαίδευσης, ενισχύοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο το κοινωνικό αποτύπωμα της περιουσίας του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης και εξυπηρετώντας παράλληλα το δημόσιο συμφέρον.
Η διάλυση του Φορέα, καταλήγει η πρόταση, θα συμβάλει στην αποφυγή διοικητικών επικαλύψεων, στη χρηστή διοίκηση, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη βέλτιστη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων.
Ωστόσο η πρόταση αυτή προκαλεί προβληματισμούς για το πώς θα γίνει η μετάβαση από τον Φορέα Κοινωνικής Στήριξης στο ΙΚΥΚ.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Επιτροπής Δημήτρης Δημητρίου σημείωσε πως υπάρχει κίνδυνος να μείνουν εκτεθειμένοι τα επόμενα χρόνια οι φοιτητές που εγκρίθηκαν κατά το ακαδημαϊκό έτος 2025 – 2026.
Προβληματισμός εκφράστηκε από τον Ζαχαρία Κουλία, ο οποίος σημείωσε ότι το ΙΚΥΚ δίνει υποτροφίες με βάση την επίδοση και όχι τα κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια. «Δεν μπορούμε, συνεπώς, να φορτώσουμε το ΙΚΥΚ», είπε.
Ο Γιώργος Λουκαΐδης, σημείωσε πως και στο παρελθόν το ΙΚΥΚ είχε ανάλογα προγράμματα.
Στη δεύτερη πρόταση νόμου, την οποία συνυπογράφουν ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Νίκος Γεωργίου και ανεξάρτητος βουλευτής Κωστής Ευσταθίου, προβλέπεται η τροποποίηση του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης.
Σε αυτή αναφέρεται πως:
>> Ο Φορέας θα δύναται να αποδέχεται ιδιωτικές χρηματικές εισφορές, νοουμένου ότι το συνολικό ποσό εισφορών ετησίως από το ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν θα υπερβαίνει το ποσό των €50.000.
>> Ως πρόεδρος της Επιτροπής θα καθορίζεται πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και ήθους, αντί να είναι η Πρώτη Κυρία της Δημοκρατίας.
>> Ο Φορέας θα τηρεί μητρώο σε σχέση με τους πόρους του, στο οποίο θα καταχωρίζονται τα στοιχεία των δωρητών, το ύψος του καταβληθέντος ποσού και η ημερομηνία καταβολής του.
>> Η Επιτροπή Διαχείρισης του Φορέα πρέπει να αναρτά στην επίσημη ιστοσελίδα του κατάλογο σε σχέση με τους πόρους του Ειδικού Ταμείου, στον οποίο περιλαμβάνονται τα φυσικά και νομικά πρόσωπα των δωρητών κατά το τρέχον έτος που κατέβαλαν στο εν λόγω Ταμείο ποσά τα οποία υπερβαίνουν τα €500, καθώς και το συνολικό καταβληθέν υπό εκάστου φυσικού ή νομικού προσώπου ποσού, αφού πρώτα εξασφαλιστεί εγγράφως η ρητή συγκατάθεση του δωρητή ως προς τη δημοσιοποίηση.
>> Σε περίπτωση που ο δωρητής ως φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν δώσει εκ των προτέρων τη γραπτή συγκατάθεσή του για δημοσιοποίηση του ονόματός του, του ποσού και της ημερομηνίας καταβολής, τότε ο Φορέας δεν θα αποδέχεται την εισφορά.
Ωστόσο, για την εν λόγω πρόταση εκφράστηκε έντονος προβληματισμός από πλευράς Επιτρόπου Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα σε σχέση με την ανάρτηση των δωρεών εταιρειών και φυσικών προσώπων.
Σημειώθηκε, παράλληλα πως είναι μικρό το ποσό των €500 για να δημοσιεύονται τα στοιχεία του δωρητή. Με τους βουλευτές να ανταπαντούν πως θα ζητείται η εκ των προτέρων συγκατάθεση των δωρητών, για να μην υπάρχει παραβίαση του GTPR.
Πάντως, τους προβληματισμούς της Επιτρόπου ενίσχυσε και η Νομική Υπηρεσία, αναφέροντας πως υπάρχει και σχετική απόφαση από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ).