Οι τράπεζες δεν αναμένουν ότι η ζήτηση δανείων το πρώτο τρίμηνο του 2026 θα ξεπεράσει τα επίπεδα του τελευταίου τριμήνου του 2025, τόσο από επιχειρήσεις όσο και από νοικοκυριά, σύμφωνα με την έρευνα που δημοσίευσε χθες η Κεντρική Τράπεζα.
Να δούμε ξεχωριστά πως συμπεριφέρονται οι επιχειρήσεις και πως τα νοικοκυριά. Η καθαρή ζήτηση δανείων από επιχειρήσεις κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2025 παρέμεινε αμετάβλητη, τόσο για δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όσο και προς μεγάλες επιχειρήσεις.
Η καθαρή ζήτηση για στεγαστικά δάνεια από νοικοκυριά κατέγραψε αύξηση κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2025. Η εξέλιξη αυτή ήταν αναμενόμενη, αφού συνάδει με τις προσδοκίες των τραπεζών που είχαν καταγραφεί στην έρευνα του προηγούμενου τριμήνου.
Σύμφωνα με την έρευνα, η αύξηση αυτή αποδίδεται στο γενικό επίπεδο επιτοκίων, στην αυξημένη εμπιστοσύνη των καταναλωτών και στη βελτίωση των προοπτικών της αγοράς κατοικίας. Η καθαρή ζήτηση καταναλωτικών και λοιπών δανείων από νοικοκυριά επίσης κατέγραψε αύξηση το τέταρτο τρίμηνο του 2025, σε μεγαλύτερο όμως βαθμό σε σχέση με τις προσδοκίες των τραπεζών όπως καταγράφηκαν στην έρευνα του Οκτωβρίου 2025. Οι παράγοντες που επηρέασαν την αύξηση της ζήτησης των εν λόγω δανείων ήταν οι αυξημένες δαπάνες των νοικοκυριών για αγορά διαρκών καταναλωτικών αγαθών και, σε μικρότερο βαθμό, τόσο η αυξημένη εμπιστοσύνη των καταναλωτών όσο και το γενικό επίπεδο επιτοκίων.
Ακόμη ένα σημαντικό στοιχείο από την έρευνα είναι ότι κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 αναμένεται τα κριτήρια χορήγησης δανείων να παραμείνουν αμετάβλητα σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τις δύο κατηγορίες δανείων προς νοικοκυριά.
Κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2025, οι συνολικοί όροι και προϋποθέσεις χορήγησης νέων επιχειρηματικών δανείων (δηλαδή οι όροι και προϋποθέσεις του δανείου που συμφωνούνται κατά τη σύναψη της δανειακής σύμβασης) παρέμειναν αμετάβλητοι για τρίτο συνεχόμενο τρίμηνο. Σύμφωνα με την έρευνα, αυτοί συνέχισαν να παραμένουν στο σύνολό τους αμετάβλητοι, αν και συνεχίζεται να καταγράφεται μείωση τόσο στα επιτόκια για νέα επιχειρηματικά δάνεια όσο και στο περιθώριο των τραπεζών για τα συνήθη νέα επιχειρηματικά Τα κριτήρια χορήγησης καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς νοικοκυριά επίσης παρέμειναν αμετάβλητα, σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, εξέλιξη σύμφωνη με τις προσδοκίες που είχαν διατυπωθεί στην έρευνα Οκτωβρίου 2025. Όπως και για τα στεγαστικά δάνεια, είναι το όγδοο συνεχόμενο τρίμηνο κατά το οποίο τα κριτήρια χορήγησης καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς νοικοκυριά παραμένουν σταθερά. Και σε αυτή την κατηγορία δανείων όλοι οι υποκείμενοι παράγοντες παρέμειναν αμετάβλητοι κατά το υπό αναφορά τρίμηνο.
Σύμφωνα με την έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων της ΕΚΤ, οι τράπεζες της ζώνης του ευρώ ανέφεραν μια απροσδόκητη καθαρή αυστηροποίηση των πιστοδοτικών κριτηρίων (εσωτερικές οδηγίες των τραπεζών ή κριτήρια έγκρισης δανείων) για δάνεια ή πιστωτικές γραμμές προς επιχειρήσεις το τέταρτο τρίμηνο του 2025. Οι τράπεζες ανέφεραν μια μικρή καθαρή χαλάρωση των πιστοδοτικών κριτηρίων για δάνεια προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας ενώ τα πιστοδοτικά κριτήρια για την καταναλωτική πίστη και άλλα δάνεια προς νοικοκυριά έγιναν περαιτέρω αυστηρότερα.
Οι ανησυχίες σχετικά με τις προοπτικές για τις επιχειρήσεις και την ευρύτερη οικονομία, καθώς και η χαμηλότερη ανοχή κινδύνου των τραπεζών, συνέβαλαν σε αυστηρότερα πιστοδοτικά κριτήρια. Οι τράπεζες ανέφεραν μια μικρή καθαρή χαλάρωση των πιστοδοτικών κριτηρίων για τα στεγαστικά δάνεια, την οποία δεν ανέμεναν, και μια περαιτέρω καθαρή αυστηροποίηση των κριτηρίων για την καταναλωτική πίστη, η οποία ήταν πάνω από τις προσδοκίες που είχαν αναφέρει το προηγούμενο τρίμηνο. Για τα στεγαστικά δάνεια, ο ανταγωνισμός είχε χαλαρωτικό αντίκτυπο στα πιστωτικά κριτήρια, ενώ οι αντιλήψεις για τον κίνδυνο είχαν αυστηρότερο αντίκτυπο.
Μια από τα ίδια η ζήτηση δανείων το 2026
Σύμφωνα με έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, οι τράπεζες δεν αναμένουν αύξηση της ζήτησης δανείων το πρώτο τρίμηνο του 2026 σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2025, τόσο από επιχειρήσεις όσο και από νοικοκυριά. Η καθαρή ζήτηση δανείων από επιχειρήσεις παρέμεινε αμετάβλητη, ενώ η ζήτηση για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια αυξήθηκε, αλλά σε μικρότερο βαθμό από τις αρχικές προσδοκίες. Οι παράγοντες που επηρέασαν την αύξηση της ζήτησης καταναλωτικών δανείων ήταν οι αυξημένες δαπάνες των νοικοκυριών για διαρκή καταναλωτικά αγαθά, η αυξημένη εμπιστοσύνη των καταναλωτών και το γενικό επίπεδο επιτοκίων. Τα κριτήρια χορήγησης δανείων αναμένεται να παραμείνουν σταθερά για το επόμενο τρίμηνο. Η έρευνα αναφέρει επίσης μια απροσδόκητη καθαρή αυστηροποίηση των πιστοδοτικών κριτηρίων για δάνεια προς επιχειρήσεις, γεγονός που υποδηλώνει μια πιο επιφυλακτική στάση των τραπεζών. Οι συνολικοί όροι και προϋποθέσεις χορήγησης νέων επιχειρηματικών δανείων παρέμειναν αμετάβλητοι για τρίτο συνεχόμενο τρίμηνο, ενώ συνεχίζεται η μείωση των επιτοκίων και του περιθωρίου κέρδους των τραπεζών.