Μαρινέλλα: Ένα ανεπανάληπτο καλλιτεχνικό φαινόμενο – H άσβεστη επιθυμία της και η εξομολόγηση για το πώς θέλει να τη θυμούνται

«Να είναι απόλυτο σκοτάδι, να πέσει πάνω μου ένα φως, κι εγώ να τραγουδάω…»: Αυτή ήταν πάντα η μεγάλη, η άσβεστη επιθυμία της Μαρινέλλας. Κι αυτό ακριβώς έκανε για 68 ολόκληρα χρόνια, από την πρώτη στιγμή πού πάτησε στη σκηνή, μέχρι την τελευταία, τη συγκλονιστική εκείνη βραδιά της 25ης Σεπτεμβρίου του 2024, όταν ξεπρόβαλλε από την πλαϊνή είσοδο του κατασκότεινου Ηρωδείου, έπεσε πάνω της ο προβολέας κι εκείνη άρχισε να τραγουδά, ακαπέλα, με απίστευτη ερμηνευτική και συναισθηματική δύναμη, «Καμιά φορά λέω ν’ αλλάξω ουρανό μα δεν υπάρχουν δρόμοι»…
Μπορεί να άφησε την τελευταία της πνοή το απόγευμα του Σαββάτου 28/3, περιτριγυρισμένη από την αγάπη της οικογένειάς της, το γκραν φινάλε της όμως το έκανε εκείνη τη βραδιά, δυναμικό, πληθωρικό, συγκινητικό, εκκωφαντικό, όπως τής έπρεπε.
Αφού είχε χαρίσει πρώτα στο κοινό λίγα λεπτά μιας υπέροχης ερμηνείας, έστρεψε την πλάτη της, με το λευκό μακρύ κιμονό της ν΄ανεμίζει ελαφρά πίσω, έδωσε τα χέρια στους δύο μαυροντυμένους άνδρες που την συνόδευαν, κι άρχισε να ανεβαίνει, αργά και σταθερά, ένα- ένα, τα φωτεινά σκαλιά που οδηγούσαν προς τη σκηνή, σε ένα εξαιρετικά σκηνοθετημένο αλλά και καρμικά προφητικό πέρασμα στην αιωνιότητα. Με αυτόν τον απόλυτα θεατρικό και συγκλονιστικό τρόπο αποχαιρέτησε το κοινό της η μεγαλύτερη σταρ του τραγουδιού που γέννησε ποτέ αυτός το τόπος.
«Δεν θέλω μετά θάνατον τιμές»
Προφανώς και δεν μπορούσε να φανταστεί πως εκείνα τα μοιραία λεπτά αποτελούσαν το κύκνειο καλλιτεχνικό άσμα της. Και να το ήξερε, όμως, δεν θα έκανε κάτι διαφορετικό για λόγους υστεροφημίας. «Εμένα δεν με ενδιαφέρουν οι τίτλοι. Όπως θέλει ο καθένας μπορεί να με θυμάται. Ούτε έχω τη φιλοδοξία να με θυμάται ο κόσμος μετά από χρόνια. Ας μη με θυμάται… Μου αρέσει που με θυμούνται τώρα, όσο βρίσκομαι στη ζωή. Μετά θάνατον τι να το κάνω;… Δεν θέλω ούτε επικήδειους ούτε μετά θάνατον τιμές, τα θεωρώ γελοία και υποκριτικά όλα αυτά» μού είχε πει το 2016, κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης. Και το εννοούσε.
Δεν της άρεσαν τα μεγάλα λόγια της Μαρινέλλας, κι ας ήταν το δικό της άστρο τεράστιο και λαμπρό. Όσο εντυπωσιακή και άπιαστη έμοιαζε να είναι στη σκηνή τόσο απλή, επικοινωνιακή κι ευθύς ήταν στην καθημερινή της ζωή.
Τη σπουδαία καριέρα της όμως και την πλούσια σε εμπειρίες, κινηματογραφική θαρρείς ζωή της τις περπάτησε φορώντας παντελόνια, όπως μού έλεγε χαρακτηριστικά στην ίδια εκείνη συνέντευξη: «Διέθετα πάντα ένα αντριλίκι στις σχέσεις μου, στις φιλικές και τις επαγγελματικές. Εγώ δεν χρειάζεται να υπογράψω χαρτί για να κλείσω μια συμφωνία. Ο λόγος μου είναι συμβόλαιο. Όταν λέω «όχι» είναι «όχι» κι’ όταν λέω «ναι» είναι «ναι». Δεν έχω «ίσως» εγώ. Και πίστεψέ με λέω πολύ περισσότερες φορές «όχι». Και δεν χρειάζεται να είσαι άντρας για να έχεις αντριλίκι. Το αντριλίκι βρίσκεται μέσα στην καρδιά του ανθρώπου.
Εκτός από αυτή τη μπέσα όμως, η Μαρινέλλα διέθετε και πολύ ταλέντο, μεγάλη αγάπη γι΄αυτό που έκανε και υψηλή ευφυΐα. Ο συνδυασμός όλων των παραπάνω, στις σωστές δόσεις, ήταν εκείνος που την έκανε ένα διαχρονικό φαινόμενο, που καμιά ομότεχνή της δεν κατάφερε ποτέ να αντιγράψει ούτε κατά διάνοια.
Και κάτι ακόμη πολύ σημαντικό. Το σεβόταν απόλυτα το κοινό της όταν βρισκόταν στη σκηνή, στις αποφάσεις της όμως τα «θέλω» της ήταν εκείνα που μετρούσαν κι όχι αυτά που λέει ο κόσμος: «Τραγουδούσα πάντα γιατί μου άρεσε και συνεχίζω να τραγουδάω γιατί μου αρέσει. Εάν δεν με βοηθούσε πια η φωνή μου, θα είχα καθίσει σπίτι μου προ πολλού. Αφού όμως η φωνή μου αντέχει και μου αρέσει και αγαπάω αυτό που κάνω, δεν βρίσκω τον λόγο γιατί να σταματήσω. Κι’ ας λένε κάποιοι «Ακόμη τραγουδάει η Μαρινέλλα;…» Γιατί να κάτσω σπίτι μου δηλαδή; Όταν βρίσκομαι πάνω στη σκηνή νιώθω ότι δεν έχω ηλικία. Γενικά δεν έχω καμία διαμάχη με τον χρόνο, δεν με ενδιαφέρουν οι ηλικίες. Και ειδικά για τον καλλιτέχνη, όταν είναι καλός σε αυτό που κάνει, πιστεύω ότι δεν έχει ηλικία…»
Η απόλυτη μεταμόρφωση πάνω στη σκηνή
Κι ήταν έτσι ακριβώς όπως τα έλεγε. Ήταν απίστευτη η μεταμόρφωσή της όταν ανέβαινε στη σκηνή. Λίγο μόλις καιρό πριν τη μοιραία εκείνη βραδιά του Ηρωδείου, τον Ιούλιο του 2024, είχα την τύχη να βρεθώ στη συναυλία που έδωσε στο προαύλιο χώρο της Ιεράς Μονής Τοπλού, η οποία βρίσκεται λίγο έξω από την Σητεία. Δύσκολη η διαδρομή για να φθάσει κανείς εκεί, με ανηφόρα και πολλές στροφές.
Η ίδια λοιπόν εξομολογήθηκε στον κόσμο που είχε πάει για να την ακούσει πως ταλαιπωρήθηκε στο δρόμο: «Τελειώσαν οι στροφές;” ρωτούσα. “Οχι”, μου έλεγαν, “έχει λίγες ακόμα”. Λέω, “παιδιά, το στομάχι μου πάει κι έρχεται. Μέχρι που να φτάσουμε, μέχρι που να κάνουμε λίγη πρόβα, μέχρι που να τραγουδήσω, δεν με βλέπω καλά». Πράγματι, οι άνθρωποι που την υποδέχτηκαν είδαν μια γυναίκα ταλαιπωρημένη ηλικιωμένη γυναίκα. Κάποιοι ανησύχησαν μήπως δεν καταφέρει να τα βγάλει πέρα με τη συναυλία.
Κι όμως, τη στιγμή που πάτησε το πόδι της στη σκηνή η ίδια αυτή γυναίκα μεταμορφώθηκε σε ένα πλάσμα χωρίς ηλικία, γεμάτο ζωή και διάθεση, που τραγουδούσε με φωνή ανέγγιχτη από το χρόνο τις μεγάλες επιτυχίες της, χόρευε, μιλούσε κι αστειευόταν με τον κόσμο, σάρωνε τη σκηνή, επί μιάμιση ώρα. Όταν τελείωσε η συναυλία ήταν τόσο κουρασμένη που δεν κάθισε καν για φαγητό. Για ακόμη φορά τα είχε δώσει όλα. Ε, λοιπόν, αυτό σημαίνει σταρ!
Για την καριέρα της…«τα λόγια είναι περιττά»
«Τα λόγια είναι περιττά» για να περιγράψει κανείς την επαγγελματική σταδιοδρομία της Μαρινέλλας και το έντονο, ανεξίτηλο αποτύπωμα που άφησε στο ελληνικό τραγούδι. Μιλά καλύτερα, «φωνάζει» για την ακρίβεια, ο τεράστιος κατάλογος των τραγουδιών που έχει σφραγίσει με τις ανεπανάληπτες ερμηνείες της. Ποιο να πρωτοθυμηθεί κανείς. Τα ασυναγώνιστα λαϊκά ερωτικά της «Άνοιξε Πέτρα», «Για σένανε μπορώ», «Πάλι θα κλάψω», «Δωσ’ μου τ΄ αθάνατο νερό», «Εγώ κι εσύ…», «Σταλιά σταλιά», «Απόψε σε θέλω», «Άμα δείτε το φεγγάρι», «Ποτέ να μη χαθείς απ΄τη ζωή μου», «Δεν είναι που φεύγεις» ή εκείνα που μάς συνοδεύουν χρόνια τώρα στα γλέντια μας, τα «Κρίμα το μπόι σου», «Ποιος είναι αυτός ο αψηλός;», «Κρασί, Θάλασσα και τ΄ αγόρι μου», «Να παίζει το τρανζίστορ», «Ζωγραφισμένα στο χαρτί», «Τι να φταίει», «Και καλύτερα»…
Δεν είναι όμως μόνο τα τραγούδια που πιστοποιούν την τεράστια καριέρα της Μαρινέλλας αλλά και οι άνθρωποι που τα έγραψαν.
Κορυφαίοι συνθέτες και αξιόλογοι στιχουργοί από όλο το μουσικό φάσμα. Από τον Θεοδωράκη και τον Χατζιδάκι μέχρι τον Τσιτσάνη, τον Ζαμπέτα, τον Καλδάρα και τον Άκη Πάνου, από τον Πλέσσα, τον Χατζηνάσιο, τον Σπανό και τον Κατσαρό μέχρι τον Ξάρχάκο, τον Λεοντή και τον Χατζή…Πώς να μην εμπνευστεί ένας δημιουργός από μια τόσο μεγάλη φωνή, ένα τέτοιο πολυδιάστατο ταλέντο;
Γιατί η Μαρινέλλα δεν ήταν απλά μια ερμηνεύτρια με πολύ καλή φωνή. Ήταν μια χαρισματική καλλιτέχνις με όλη τη σημασία της λέξης. Με σπάνια ερμηνευτική και συναισθηματική δεινότητα, με μοναδικό, καθολικά αναγνωρίσιμο ηχόχρωμα και εξαιρετική άρθρωση – έδινε φωνή στα σύμφωνα –, με απίστευτη σκηνική παρουσία και θεατρικότητα – ερμήνευε με όλο της το κορμί και τα χέρια της ζωγράφιζαν τα συναισθήματα στον αέρα -, με μπρίο, νάζι αλλά και δυναμισμό, ανάλογα με την περίπτωση, άπιαστη και προσιτή ταυτόχρονα. Με μια λέξη, χαρισματική.
«Κάθε μία γνωριμία ένας άλλος πυρετός»
Με το ίδιο πάθος, όμως, και τον ίδιο δυναμισμό πορεύτηκε και στην προσωπική της ζωή. Αγάπησε και αγαπήθηκε βαθιά, απογοητεύτηκε και απογοήτευσε, γεύτηκε τον έρωτα, ρούφηξε τη ζωή μέχρι το μεδούλι.
Δεν επέτρεψε ποτέ όμως στον εαυτό της να εξαρτηθεί από κάποιον άλλο, στηριζόταν πάντα στις δικές της δυνάμεις. Από τα άπειρα, νεανικά της κιόλας χρόνια είχε το σθένος να σταθεί δυναμικά στο πλευρό του τεράστιου Στέλιου Καζαντζίδη, που ήταν και η πρώτη, μεγάλη της αγάπη. Μια σχέση που άγγιξε τα όρια του μύθου. Κι όταν ήρθε η στιγμή να επιλέξει πώς θέλει να πορευτεί στην καριέρα της, δεν δίστασε να ακούσει την καρδιά της και να αυτονομηθεί.
Υπήρξε επίσης η πρώτη επώνυμη Ελληνίδα που στα μέσα της συντηρητικής δεκαετίας του ’70 έφερε στον κόσμο ένα παιδί εκτός γάμου, την πολυαγαπημένη μοναχοκόρη της Τζωρτζίνα, καρπό της σχέση της με τον πρωταθλητή ιππασίας Φρέντυ Σερπιέρη.
Κι όταν ο έρωτας της χτύπησε ξανά την πόρτα, λίγους μήνες αργότερα, εκείνη δεν δίστασε, την άνοιξε και πάλι διάπλατα βάζοντας στην καρδιά της και στη ζωή της ίδια και της κόρης της τον Τόλη Βοσκόπουλο με τον οποίο υπήρξαν ένα από τα πιο λαμπερά και διάσημα επώνυμα ζευγάρια της εποχής. Κι αυτός ο γάμος όμως δεν κράτησε.
Ιδιαιτέρως ενδεικτικό πάντως του χαρακτήρα της Μαρινέλλας ήταν το γεγονός πως διατηρούσε εξαιρετικές σχέσεις με τους άνδρες που πέρασαν από τη ζωή της. Με έναν τρόπο τούς θεωρούσε οικογένειά της, νοιαζόταν γι’ εκείνους, έδινε το παρών στις δυσκολίες τους, στήριζε τις νέες οικογένειες που είχαν δημιουργήσει. Κι αυτό λέει πολλά…
Από τη στιγμή ωστόσο που η κόρη της μπήκε στην εφηβεία το κεφάλαιο «έρωτας» έκλεισε για εκείνη. Κι αυτό ήταν μια απόφαση συνειδητή, όπως είχε εξομολογηθεί η ίδια. Η ζωή της όμως συνέχισε να είναι πλημμυρισμένη από την αγάπη των δικών της ανθρώπων, της κόρης της και των εγγονιών της, της αδελφής της, των πολυαγαπημένων φίλων της. Το σπίτι της ήθελε να είναι πάντα γεμάτο δικούς της ανθρώπους και αγάπη, πολύ αγάπη.
Γιατί όπως πολύ εύστοχα είχε πει κάποτε η ίδια «Είμαστε ό,τι διατηρούμε στη μνήμη και στην καρδιά μας. Ό,τι αγαπάμε και μοιραζόμαστε με τους άλλους».
Ο προβολέας έσβησε, η σκηνή σκοτείνιασε αλλά το αστέρι της θα συνεχίσει να λάμπει. Γιατί η Μαρινέλλα ήταν ΦΩΣ!»