Εδώ που φτάσαμε, η λήψη μέτρων για την οικονομία κρίνεται αναγκαία. Όχι γιατί έχουμε καταστραφεί, αλλά γιατί οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή συνεχίζονται και κανένας δεν ξέρει πότε θα ολοκληρωθούν. Είναι ενδεικτικό ότι αρκετοί αναλυτές σημειώνουν ότι ο Πρόεδρος Τραμπ έχει μπει σε αυτό τον πόλεμο χωρίς να έχει πλάνο εξόδου, ενώ την ίδια ώρα, σε γκάλοπ που δημοσιεύτηκε την Παρασκευή στο Ρόιτερ, καταγράφεται η πεποίθηση των Αμερικανών πολιτών ότι οι το κόστος των καυσίμων θα συνεχίσει την ανοδική του πορεία.
Με βάση και τα πιο πάνω, το Υπουργείο Οικονομικών ορθά επεξεργάζεται σενάρια και μέτρα για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων από τον πόλεμο στο Ιράν. Στόχος, όπως είχε δηλώσει ο ίδιος ο υπουργός Μάκης Κεραυνός, είναι όπως τα μέτρα αμβλύνουν προβλήματα που ενδέχεται να προκύψουν για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Πρόσθεσε ότι το υπουργείο επεξεργάζεται σενάρια, ώστε η κυβέρνηση να είναι σε θέση να αντιδράσει όταν και εφόσον χρειαστεί. Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι η χρονική στιγμή λήψης των μέτρων είναι κομβική. Όπως επίσης και το είδος των μέτρων που θα ληφθούν.
Χαρακτηριστικά, σε παρέμβαση του, το Δημοσιονομικό Συμβούλιο επισημαίνει μεταξύ άλλων ότι «οι κίνδυνοι που διαμορφώνονται, διαχέονται σε όλες τις πτυχές και βιομηχανίες της οικονομίας, ενώ και οι πληθωριστικές πιέσεις πολύ πιθανόν να είναι ευρείας βάσης και να μην περιοριστούν στο κόστος των καυσίμων, με εμπορεύματα, ενδιάμεσα αγαθά και λιπάσματα, ήδη να καταγράφουν σημαντικές αυξήσεις, αλλά και καθυστερήσεις αφίξεων».
Εξίσου σημαντική ήταν και η επισήμανση του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, ότι η στήριξη για τα νοικοκυριά δεν πρέπει να έχει οριζόντιο χαρακτήρα, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι: α) Τα νοικοκυριά χαμηλών εισοδημάτων αναμένεται πως θα επηρεαστούν περισσότερο από τα νοικοκυριά υψηλών εισοδημάτων, και β) πως το εισοδηματικό χάσμα μεταξύ των δύο εισοδηματικών κατηγοριών συνεχίζει να δείχνει τάση αύξησης.
Αξίζει εδώ ν’ ανοίξουμε μια παρένθεση και να τονίσουμε το γεγονός ότι μεγαλώνει η ψαλίδα μεταξύ των δυο αυτών εισοδηματικών τάξεων. Εξέλιξη, η οποία αποτελεί πλήγμα στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και προοιωνίζει ότι οι χαμηλότερες εισοδηματικές τάξεις θα δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να συμβαδίσουν με νέες τυχόν αυξήσεις σε αγαθά και υπηρεσίες.
Σε κάθε περίπτωση, καταλήγει το Δημοσιονομικό Συμβούλιο, «τα όποια μέτρα θα πρέπει να έχουν αυστηρά προσωρινό χαρακτήρα, να είναι στοχευμένα και να έχουν ξεκάθαρους και εκ των προτέρων δεδηλωμένους στόχους».
Γιατί επισημαίνεται η σημασία της προσωρινότητας των μέτρων; Διότι είναι σχεδόν βέβαιο ότι σε περίπτωση υλοποίησης τους, αρκετοί θα είναι εκείνοι που θα υποστηρίξουν την παράταση των μέτρων ή ακόμα και τη μονιμοποίηση τους. Το γεγονός μάλιστα ότι πλησιάζουν εκλογές, αποτελεί άλλη μια παράμετρο, η οποία θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, δεδομένου ότι σε τέτοιες περιόδους τα αιτήματα προς την κυβέρνηση και τα κόμματα πέφτουν βροχή. Σε μια τέτοια συγκυρία, είναι εύκολο να εκτροχιαστούν τα δημόσια οικονομικά και να δημιουργηθούν άλλα προβλήματα.
Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό για το Υπουργείο Οικονομικών να ζυγίσει όλα τα δεδομένα και να λάβει τις κατάλληλες αποφάσεις, στον κατάλληλο χρόνο και στον κατάλληλο βαθμό.
Μέτρα ζυγισμένα, στοχευμένα και στον κατάλληλο χρόνο
Η λήψη οικονομικών μέτρων κρίνεται αναγκαία λόγω της συνεχιζόμενης κρίσης στη Μέση Ανατολή, παρά το γεγονός ότι η κατάσταση δεν έχει φτάσει σε καταστροφικά επίπεδα. Το Υπουργείο Οικονομικών επεξεργάζεται σενάρια για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων, με στόχο να αμβλύνει τα προβλήματα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η χρονική στιγμή και το είδος των μέτρων είναι κρίσιμα. Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο επισημαίνει τους κινδύνους που διαχέονται σε όλους τους τομείς της οικονομίας και τις πληθωριστικές πιέσεις που εντείνονται. Προτείνει στήριξη για τα νοικοκυριά χαμηλών εισοδημάτων, καθώς επηρεάζονται περισσότερο, και τονίζει την αύξηση του εισοδηματικού χάσματος. Επισημαίνεται η αύξηση της ψαλίδας μεταξύ των εισοδηματικών τάξεων, η οποία αποτελεί απειλή για την κοινωνική συνοχή. Το Συμβούλιο τονίζει την ανάγκη για προσωρινά, στοχευμένα και με ξεκάθαρους στόχους μέτρα, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο μονιμοποίησης τους, ειδικά ενόψει των εκλογών. Η συζήτηση για τα μέτρα γίνεται σε μια περίοδο που η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει αυξημένες προκλήσεις και η ανάγκη για προσεκτικό σχεδιασμό και εφαρμογή είναι επιτακτική.
