Λύση ή απειλή για το σύστημα υγείας οι νοσηλευτές από τρίτες χώρες;

Της Ελένης Κωνσταντίνου
Σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα συνεχίζεται η συζήτηση για την αντιμετώπιση της έλλειψης νοσηλευτών, με το σχετικό νομοσχέδιο να παραμένει «παγωμένο» λόγω έντονων διαφωνιών. Η ΠΑΣΥΝΟ εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις, κάνοντας λόγο για «κερκόπορτα» που ενδέχεται να πλήξει το επάγγελμα, ενώ την ίδια ώρα ο ιδιωτικός τομέας προειδοποιεί για οξυμένες ανάγκες που φτάνουν μέχρι και τους 700 νοσηλευτές.
Οι συντεχνίες εστιάζουν κυρίως σε ζητήματα ποιότητας φροντίδας και γλωσσικής επάρκειας, ζητώντας αυστηρότερα κριτήρια για την εισαγωγή προσωπικού από το εξωτερικό, ενώ συνδέουν τη στάση τους με τη σύναψη συλλογικής σύμβασης. Από την άλλη, η ΟΕΒ και οι εκπρόσωποι των ιδιωτικών νοσηλευτηρίων τονίζουν ότι οι ανάγκες είναι άμεσες και πιεστικές, επισημαίνοντας ότι οι νέοι φοιτητές δεν μπορούν να καλύψουν το κενό στο άμεσο μέλλον.
ΠΑΣΥΝΟ: Να ενισχυθεί εγχώρια η στελέχωση
Η ΠΑΣΥΝΟ εκφράζει έντονες ανησυχίες, χαρακτηρίζοντας ως «κερκόπορτα» την πρόθεση της κυβέρνησης να επιτρέψει την εισαγωγή ποσοστού 10% νοσηλευτών από τρίτες χώρες, στο πλαίσιο του υπό συζήτηση νομοσχεδίου. Όπως επισημαίνει, μια τέτοια ρύθμιση ενδέχεται να αποθαρρύνει τους Κύπριους νέους από το να επιλέξουν τη νοσηλευτική ως επαγγελματική κατεύθυνση, μειώνοντας μακροπρόθεσμα τη συμμετοχή τους στον κλάδο.
Μιλώντας στο ραδιόφωνο του Αστρα ο εκπρόσωπος της συντεχνίας, Δημήτρης Κουντουρής, τόνισε ότι η εισαγωγή νοσηλευτών από τρίτες χώρες δεν συνιστά βιώσιμη ή ουσιαστική λύση για την αντιμετώπιση των ελλείψεων προσωπικού. Αντίθετα, προειδοποίησε ότι μπορεί να δημιουργήσει νέα προβλήματα στον κλάδο, επισημαίνοντας πιθανούς κινδύνους για την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας προς τους ασθενείς. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ζήτημα της γλωσσικής επάρκειας, σημειώνοντας ότι η ανεπαρκής γνώση της ελληνικής γλώσσας θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την επικοινωνία με τους ασθενείς και τη συνολική λειτουργία των νοσηλευτικών μονάδων.
Παράλληλα, ανέφερε ότι ήδη καταγράφονται θετικά αποτελέσματα από πρωτοβουλίες ενίσχυσης της εγχώριας στελέχωσης. Συγκεκριμένα, μέσω εκστρατείας του ΟΚΥΠΥ, σημειώθηκε αύξηση της τάξης του 75% στον αριθμό των Κυπρίων φοιτητών που επέλεξαν τη νοσηλευτική. Οι φοιτητές αυτοί βρίσκονται σήμερα στο δεύτερο έτος σπουδών τους, γεγονός που, σύμφωνα με την ΠΑΣΥΝΟ, αποδεικνύει ότι υπάρχουν προοπτικές κάλυψης των αναγκών μέσα από την ενίσχυση της εγχώριας εκπαίδευσης και όχι μέσω εισαγωγής προσωπικού από το εξωτερικό.
Σημαντικές οι ελλείψεις υποστηρίζουν τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια
Η έλλειψη νοσηλευτών είναι ένα θέμα που «καίει» τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια, ενώ πλέον δεν κρύβουν τη δυσαρέσκειά τους για το γεγονός ότι οι τροποποιήσεις στο σχετικό νομοσχέδιο παραπέμφθηκαν στην επόμενη Βουλή. Ο προϊστάμενος του Τμήματος Επιχειρηματικής Ανάπτυξης της ΟΕΒ, Μιχάλης Γρηγορίου, τόνισε ότι σημαντικές ελλείψεις νοσηλευτικού προσωπικού καταγράφονται στα ιδιωτικά νοσηλευτήρια, με τον αριθμό να φτάνει περίπου τους 700 νοσηλευτές. Όπως ανέφερε, μιλώντας στο ραδιόφωνο του «Άστρα», οι άμεσες ανάγκες ανέρχονται στους 500 νοσηλευτές, ενώ εκτιμάται ότι πολύ σύντομα θα προκύψει ανάγκη για επιπλέον 200, λόγω της συνεχούς ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα υγείας.
Ο ίδιος εξήγησε ότι, παρόλο που έχουν αυξηθεί οι θέσεις για σπουδές στη νοσηλευτική, θα απαιτηθεί χρόνος μέχρι οι νέοι φοιτητές να ολοκληρώσουν την εκπαίδευσή τους και να ενταχθούν στην αγορά εργασίας. Παράλληλα, σημείωσε ότι τα πακέτα απολαβών που προσφέρονται στον κλάδο είναι ιδιαίτερα ικανοποιητικά, υποστηρίζοντας ότι δεν εντοπίζεται πρόβλημα όσον αφορά τις συνθήκες εργοδότησης.
Να σημειωθεί ότι σε σχέση με την εισαγωγή νοσηλευτών από τρίτες χώρες, και ειδικότερα το ζήτημα της γλωσσικής επάρκειας, πρόκειται για ένα θέμα που συμπεριλαμβανόταν σε σχετική νομοθεσία, η οποία, μεταξύ άλλων, προνοούσε την κατάργηση της απαίτησης κατοχής μεταπτυχιακού τίτλου που ισχύει σήμερα για εγγραφή στο μητρώο και καθορίζει ως ελάχιστο προσόν τη γνώση της ελληνικής γλώσσας σε επίπεδο «μέτριο».
Μ. Κουλούμας: Η λύση δεν μπορεί να είναι αποσπασματική
Το ζήτημα της έλλειψης νοσηλευτών, που βρίσκεται τις τελευταίες εβδομάδες στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές και βραχυπρόθεσμες λύσεις, τονίζει από την πλευρά του ο επίτιμος πρόεδρος της ΟΣΑΚ, Μάριος Κουλούμας. Όπως σημειώνει, απαιτείται μια ολοκληρωμένη στρατηγική, με σαφή προσανατολισμό και βάθος χρόνου, που να στοχεύει στην ουσιαστική επίλυση του προβλήματος.
«Δυστυχώς, μέχρι σήμερα η Πολιτεία και οι αρμόδιοι θεσμοί δεν λειτουργούν με τρόπο που να διασφαλίζει ότι οι αποφάσεις στον τομέα της Υγείας είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες και βασισμένες σε διεθνώς αναγνωρισμένες καλές πρακτικές. Αντίθετα, για ακόμη μια φορά καλούμαστε να διαχειριστούμε μια κρίση εκ των υστέρων, με πυροσβεστικές και βιαστικές παρεμβάσεις.
Η εργοδότηση νοσηλευτών από τρίτες χώρες μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης, αλλά σε καμία περίπτωση πρέπει να αποτελεί τη μοναδική επιλογή. Διαφορετικά, ελλοχεύει ο κίνδυνος μετατόπισης του προβλήματος, με πιθανές επιπτώσεις στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας».
Αυτό που απαιτείται είναι μια ολιστική προσέγγιση, βασισμένη σε δεδομένα, η οποία να περιλαμβάνει:
•Κίνητρα για προσέλκυση νέων στη νοσηλευτική, με έμφαση στη στήριξη των φοιτητών.
•Αναβάθμιση της εικόνας του επαγγέλματος και αναγνώριση του επιστημονικού του ρόλου.
•Βελτίωση των συνθηκών εργασίας και διασφάλιση ισότητας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
•Αξιοποίηση βοηθητικού προσωπικού για μη νοσηλευτικά καθήκοντα.
•Επαναφορά νοσηλευτών που έχουν αποχωρήσει από το επάγγελμα.
•Στήριξη των οικογενειών, ιδιαίτερα των εργαζόμενων μητέρων.
•Οργανωμένη ένταξη προσωπικού από το εξωτερικό, με εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας και αξιολόγηση προσόντων.
Υπ. Υγείας: Δεν έχει εγκαταλειφθεί το νομοσχέδιο
Η συζήτηση για το νομοσχέδιο που αφορά τους νοσηλευτές παραμένει σε εξέλιξη και δεν έχει εγκαταλειφθεί, ξεκαθάρισε ο Υπουργός Υγείας, Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, τονίζοντας ότι στόχος είναι να οδηγηθεί προς συζήτηση στη Βουλή πριν από τη λήξη της τρέχουσας κοινοβουλευτικής θητείας. Όπως ανέφερε, παρά την αναβολή της συζήτησης στην Επιτροπή Υγείας, ο διάλογος με τις συντεχνίες συνεχίζεται με ανταλλαγή απόψεων και προσπάθεια γεφύρωσης των διαφορών. Βέβαια, χρονικά εκτιμάται από τους εμπλεκόμενους φορείς ότι είναι δύσκολο να βρεθεί ενώπιον της Βουλής σύντομα και να γεφυρωθεί το χάσμα που υπάρχει. Επίσης, την ίδια ώρα καταγράφεται και το αδιέξοδο που προέκυψε στη συνάντηση του Υπουργού με τις συντεχνίες, παρουσία και του προέδρου της Επιτροπής Υγείας της Βουλής, Ευθύμιου Δίπλαρου, που οδήγησε τελικά σε αναβολή της συζήτησης την περασμένη Πέμπτη και «πάγωμα» του νομοσχεδίου σε αυτή τη φάση. Την ίδια ώρα, η πίεση στον ιδιωτικό τομέα υγείας αυξάνεται, καθώς οι ανάγκες σε νοσηλευτικό προσωπικό παραμένουν υψηλές. Πάντως και η ΟΕΒ, εκπροσωπώντας μεταξύ άλλων ιδιωτικά νοσηλευτήρια και κέντρα αποκατάστασης, ανακοίνωσε τη σύγκληση ευρείας σύσκεψης στις 31 Μαρτίου, με στόχο τη λήψη αποφάσεων για αντιμετώπιση της κρίσης. Έτσι, ενώ η διαδικασία παραμένει ανοιχτή, οι έντονες διαφωνίες εξακολουθούν να καθυστερούν την προώθηση οριστικών λύσεων.