Λεμεσός: Μια πόλη για τολμηρούς και ατρόμητους διαβάτες

Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στα αγγλικά στο Politis to the point
Το δικαίωμα του πεζού να κινείται με ασφάλεια μέσα στην πόλη δεν είναι αυτονόητο στη Λεμεσό. Σε δεκάδες σημεία, τα πεζοδρόμια είτε δεν υπάρχουν είτε καθίστανται πρακτικά απροσπέλαστα, αναγκάζοντας τους πολίτες να περπατούν στο οδόστρωμα, δίπλα σε κινούμενα οχήματα. Πρόκειται για μια καθημερινή πραγματικότητα που επηρεάζει τη μετακίνηση χιλιάδων ανθρώπων.
Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν πάντα το ίδιο. Ο πεζός κατεβαίνει στο οδόστρωμα και συνεχίζει ανάμεσα σε κινούμενα οχήματα, συχνά χωρίς ορατότητα και χωρίς καμία πρόβλεψη προστασίας. Πρόκειται για μια κατάσταση που επαναλαμβάνεται καθημερινά και σε διαφορετικές περιοχές.
Φωτογραφίες και βίντεο που καταγράφηκαν σε γειτονιές της Λεμεσού αποτυπώνουν μια εικόνα γνώριμη στους περισσότερους κατοίκους. Πεζοδρόμια που στενεύουν επικίνδυνα ή εξαφανίζονται. Διαβάσεις κατειλημμένες από οχήματα. Σκουπίδια, εργοτάξια και μεταλλικές περιφράξεις που αφήνουν τον πεζό χωρίς επιλογές. Δεν υπάρχει σήμανση, ούτε προσωρινές λύσεις. Η διέλευση με τα πόδια αντιμετωπίζεται ως κάτι που μπορεί να περιμένει ή να παρακαμφθεί.
Η απουσία εναλλακτικών δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό αλλά νοοτροπίας. Η υπόθεση είναι πως ο κόσμος θα βρει τρόπο να περάσει, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει να περπατήσει στον δρόμο. Με τον καιρό, ο κίνδυνος γίνεται συνήθεια και η έκθεση στην κυκλοφορία μέρος της καθημερινότητας.
Όσοι είναι νεότεροι και πιο ευκίνητοι προσαρμόζονται. Άλλοι όμως δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα. Για άτομα με αναπηρία, για γονείς με καροτσάκια, για ηλικιωμένους, ένα μπλοκαρισμένο πεζοδρόμιο μπορεί να σημαίνει αδιέξοδο ή σοβαρό κίνδυνο.
Οι ευθύνες είναι διάχυτες. Δήμος, εργολάβοι, υπηρεσίες και οδηγοί συνεισφέρουν, άλλος λιγότερο κι άλλος περισσότερο, στη διαμόρφωση αυτής της εικόνας. Το κοινό αποτέλεσμα είναι μια πόλη όπου ο χώρος του πεζού υπάρχει στα χαρτιά, αλλά συχνά όχι στην πράξη.
Την ίδια ώρα, η Λεμεσός συνεχίζει να επενδύει σε έργα που αφορούν κυρίως την κυκλοφορία των οχημάτων. Δρόμοι διευρύνονταιι, κυκλικοί κόμβοι αλλάζουν ενώ η ροή των αυτοκινήτων παραμένει κεντρική προτεραιότητα. Το περπάτημα, όταν λαμβάνεται υπόψη, αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα.
Όμως το περπάτημα δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ο βασικός τρόπος μετακίνησης μέσα στην πόλη και βασικό στοιχείο ποιότητας ζωής. Όταν γίνεται επικίνδυνο, πρόκειται για ουσιαστικό πρόβλημα ασφάλειας.
Η αποκατάσταση των πεζοδρομίων και η διασφάλιση συνεχούς, ασφαλούς διέλευσης δεν απαιτούν ριζικές ανατροπές ή μεγάλες θεωρίες. Απαιτούν σαφείς κανόνες, έλεγχο και την πολιτική απόφαση ότι ο πεζός δεν είναι πολίτης δεύτερης κατηγορίας.
Μέχρι τότε, η Λεμεσός θα παραμένει μια πόλη όπου το περπάτημα απαιτεί προσοχή, ετοιμότητα και συχνά τόλμη. Μια πόλη για ατρόμητους διαβάτες.