Λένα Πλάτωνος: Η μουσική μέσα μου ρέει όπως το αίμα

Η κορυφαία Ελληνίδα πιανίστα και συνθέτρια, που πρωταγωνίστησε στην ηλεκτρονική, κυρίως, μουσική σκηνή της δεκαετίας του ’80 -ταυτισμένη με τον Μάνο Χατζιδάκι και τη «Λιλιπούπολη», μέχρι και σήμερα- ενώ το σημαντικό έργο της αποτέλεσε έμπνευση, μετέπειτα, για όλους τους Έλληνες μουσικούς της electronica, ξέρει πια πως την «έσωζε» πάντα η φωτεινή της προσωπικότητα.
–Η εξωστρέφεια που αναγνωρίζω στον νέο κύκλο τραγουδιών σας, «9 στο Φως», αντικατοπτρίζει και τη διάθεσή σας αυτή την περίοδο; Σαφώς! Αλλά με καθοδηγούν και οι στίχοι πάρα πολύ – στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο υπέροχος λόγος του Νίκου Μωραΐτη. Αυτοί, με τραβάνε μαζί τους. Ωστόσο, πράγματι, δεν θα είχα κάνει αυτού του είδους τη δουλειά, αν ήμουν σε άλλη διάθεση, σε «βαριά» διάθεση. Δεν θα είχα αναλάβει τα τραγούδια αυτά.
–Πώς μετατοπίζεται η διάθεσή σας; Λόγω γεγονότων ή λόγω ενός εσωτερικού κραδασμού; Τον εσωτερικό κραδασμό τον είχα κατά καιρούς, από μικρή. Ήταν και οι οικογενειακές μου καταβολές τέτοιες. Αλλά συνέβαλαν σ’ αυτόν και οι απογοητεύσεις· κυρίως οι ερωτικές. Πάθαινα κατάθλιψη. Κάποια εποχή, μετά τον θάνατο του πατέρα μου και την αρρώστια της μάνας μου -η οποία είχε υποστεί εγκεφαλικό- πήγα στο σπίτι για να την αναλάβω· της έκανα τις ενέσεις της, τη φρόντιζα, της έδινα τα φάρμακά της κ.λπ. Τότε είχα περάσει και μία δεκαετή κρίση στη σχέση μου με τη μουσική. Ήμουνα πολύ θλιμμένη. Υπήρξαν ανακατατάξεις μέσα μου, ήμουνα πολύ μόνη… Πέρασα πολύ δύσκολα τότε. Είχα και μία φοβερά ταραγμένη σχέση με τη μητέρα μου, όσο ήμουν μικρή, η οποία ερχόταν συχνά στη μνήμη μου όσο μέναμε μαζί κι εκείνη ήταν άρρωστη…
–Δηλαδή; Ήταν άνθρωπος του καθωσπρεπισμού, κυριαρχική και φοβερά χειριστική. Ήταν ένας φοβερά δύσκολος άνθρωπος.
–Είχατε ανταγωνιστική σχέση; Πάρα πολύ! Αφότου πέθανε ο πατέρας μου κι εκείνη αρρώστησε, προσπάθησα να γίνει μια συμφιλίωση. Συμφιλιωθήκαμε κατά κάποιο τρόπο αλλά, μέσα μου, μη νομίζετε, ακόμα επεξεργάζομαι το θέμα αυτό.
-Μετά από τόσα χρόνια; Ναι. Μα, φαίνεται σε ορισμένες περιστάσεις της ζωής μου. Το πρόβλημα έρχεται λιγάκι μέσα μου.
–Η σχέση σας με τον μπαμπά σας, ο οποίος ήταν και μουσικός, πως ήταν; Πάρα πολύ ωραία! Εγώ, τον έλεγα «αδελφούλη» (χαμογελάει). Ήταν μέσα του πολύ νεανικός, ακόμη και σε μεγάλη ηλικία· ήταν ένα μεγάλο παιδί. Ο πατέρας μου δεν με καταπίεσε στη μουσική, και αφέθηκα. Αργότερα, η επιβολή και ο περιορισμός ήρθε αφότου μπήκα στο Ωδείο και είχα πάρει το Α’ Βραβείο στον Διαγωνισμό της Καίτης Παπαϊωάννου, που ήταν κάτι πολύ σημαντικό για την εποχή, λίγο προτού φύγω με υποτροφία για σπουδές στο εξωτερικό, πρώτα στην Ακαδημία της Βιέννης κι έπειτα στο Βερολίνο. Φανταστείτε ότι τότε, για τον Διαγωνισμό, το πρόγραμμα το είχα μάθει χωρίς να ξέρω καν νότες, ακούγοντας απλώς τον μπαμπά μου να παίζει στο πιάνο! Ακούγοντας και βλέποντας απλώς τα χέρια του… Αν σκεφτείτε δε ότι από δυόμισι ετών είχα καθίσει στο πιάνο… Τώρα που τα αναλογίζομαι αυτά, ανατριχιάζω! Αλλά τότε, όλα αυτά που σας αναφέρω, μου φαινόντουσαν πάρα πολύ φυσικά· έπαιζα με το αφτί τα πάντα! Και αυτοσχεδίαζα και έφτιαχνα δικά μου κομμάτια. Τα οποία σταμάτησα, όταν πλέον είχα μπει στο Ωδείο και έγινα επαγγελματίας πιανίστα – αν και όλοι μου έλεγαν «παίζεις σαν συνθέτης».
–Η Τέχνη ήταν αποκούμπι στις δύσκολες περιόδους της ζωής σας; Η λέξη «αποκούμπι» είναι πολύ μικρή ως έννοια. Η Τέχνη ήταν -και είναι!- η επαφή με το θείο! Αυτό θέλω να μεταδίδω και στον κόσμο.
-Υπάρχουν φορές που αισθάνεστε πως οι μουσικές σας γράφονται ερήμην σας; Ναι, όπως το λέτε. Ότι είμαι ένα «δοχείο» και κάτι έρχεται από πάνω. Ίσως γιατί έχω μια τρομακτική ευκολία στο να συνθέτω. Πώς να σας το πω, η μουσική μέσα μου ρέει όπως το αίμα. Με τέτοια ευκολία. Ακόμη κι όταν δεν συνθέτω, πάντα τραγουδάω ή όταν ακούω άλλη μουσική αυτοσχεδιάζω με τη φωνή μου επάνω στην άλλη μουσική. Έτσι λειτουργώ μουσικά.
–Ζήσατε ποτέ χωρίς μουσική; Μέσα στην απόλυτη σιωπή; Εκείνη τη δύσκολη δεκαετία που σας ανέφερα πιο πριν – από το 1993 που πέθανε ο πατέρας μου δηλαδή, μέχρι το 2003 περίπου. Άκουγα λίγο ελληνική μουσική τότε και Sting – αλλά εγώ η ίδια δεν ασχολιόμουν με την μουσική. Μάλιστα είχα πουλήσει και όλα τα μουσικά μου όργανα. Για συναισθηματικούς λόγους. Και μάλιστα, όταν μετά το μετάνιωσα, είχα ζητήσει το συνθεσάιζερ μου πίσω από αυτόν που του το πούλησα κι εκείνος δεν μου το ‘δινε. Το φαντάζεστε; Τέτοια κακία. Καλά, έχω συναντήσει τέτοια στη ζωή μου πάρα πολλά…
–Ένας τόσο ευαίσθητος άνθρωπος, όπως εσείς, πώς προστατεύεστε από την αρνητικότητα των γύρω σας; Με το μυαλό μου. Σκέφτομαι πάρα πολύ. Με επηρεάζει πάρα πολύ ο αρνητισμός, αλλά τον «πολεμάω». Θα σας κάνω ένα flashback και θα σας πω πως η ψυχολογία μου είχε επηρεαστεί πάρα πολύ και απ’ το γεγονός ότι δεν έκανα παιδί – όχι για βιολογικούς λόγους, αλλά για συναισθηματικούς. Ενώ το ήθελα πάρα πολύ, εκεί γύρω στο 1992-1993, με μία σχέση που είχα, αυτό δεν συνέβη. Γιατί δεν ήθελα να γίνω μητέρα χωρίς να υπάρχει πατέρας. Δεν βρήκα, ωστόσο. Ήταν σαν πεπρωμένο αυτό.
–Στους χωρισμούς σας πώς ήσασταν; Είχα περάσει πολλά σ’ αυτό τον τομέα. Πολλές φασαρίες. Κι η μητέρα μου έπαιζε πολύ μεγάλο ρόλο σ’ αυτά που γίνονταν, γιατί ανακατευόταν στις προσωπικές μου σχέσεις· ήθελε να με καθοδηγεί.
–Ζήλευε; Ναι. Προσπάθησε να με ποδηγετήσει.
–Πρέπει να ήσασταν πολύ ωραία γυναίκα νεότερη, κοιτώντας τα χαρακτηριστικά σας… Με πολλές επιτυχίες… Θα έλεγα πως έζησα τη ζωή μου πάρα πολύ έντονα! Αλλά όταν ερωτεύτηκα πολύ κάποιους ανθρώπους, ερωτεύτηκα τους λάθος ανθρώπους. Ήταν άνθρωποι που με ανταγωνίστηκαν. Και αυτοί. Δεν το έδειχναν βέβαια, αυτά γίνονταν υποδόρια… Έχω πάει στους καλύτερους ψυχιάτρους της Ελλάδας, κι έτσι γνωρίζω πια τι γινόταν, γύρισα όλους τους γιατρούς (γελάει δυνατά). Δόξα τω Θεώ, είμαι πολύ καλά πια, έχω σκεφτεί πάρα πολύ, έχω βρει τον εαυτό μου. Πρέπει να σας πω, επίσης, πως εντωμεταξύ γνώρισα κι έναν Άγιο, από τον οποίο πήρα πολύ μεγάλη δύναμη. Υπάρχουν κάποιοι που ενδεχομένως να χαμογελάσουν με αυτό που αναφέρω τώρα δημόσια, αλλά όσοι πιστεύουν στα θαύματα επί της Γης, θα με καταλάβουν.
–Σε ποιον αναφέρεστε; Στον Άγιο Πορφύριο. Όταν τον γνώρισα εγώ, δεν είχε ακόμη ανακηρυχθεί Άγιος. Το 1992, τότε που είχα κάνει τον κομβικό, για μένα, δίσκο, «Μη μου τους κύκλους τάραττε», που είχε πειράξει την κυβέρνηση και την Εκκλησία, τυχαία -αν και τίποτα δεν είναι τυχαίο- μέσω ενός φίλου μου που αντιμετώπιζε ένα τρομακτικό πρόβλημα, πήγαμε σε έναν Γέροντα για τον οποίο όλοι έλεγαν πως «είναι καταπληκτικός». Εκείνος θα του έδινε ευλογία και συμβουλές. Είχαμε πάει κάπου στο Κορωπί λοιπόν, σε ένα μοναστήρι, κι ο Γέροντας στον οποίο αναφέρομαι ήταν ο Πορφύριος. Ο κόσμος ήταν πολύς! Κι εκείνος ήταν μια καταπληκτική, μια Θεία μορφή. Θυμάμαι, λοιπόν, ότι μόλις πέρασα από μπροστά Του, μου έδωσε δύο δυνατά χαστούκια!
–Για να «συνέλθετε»; Όχι, δεν ήταν αυτό. Αυτός ήταν ο τρόπος που έδινε τη χάρη Του. Κάτι αναγνώρισε σε μένα, δεν ξέρω, τη διαίσθησή μου ίσως. Έπειτα, είναι γνωστό πως έκανε και θαύματα – εγώ η ίδια Του είχα ζητήσει να κάνει μία κοπέλα καλά, από τον καρκίνο απ’ τον οποίο έπασχε, όπως και έγινε. Η γνωριμία μου με τον Πορφύριο ήταν -και παραμένει- ένα συγκλονιστικό γεγονός στη ζωή μου. Αν δείτε τώρα το κρεβάτι μου, έχω τη φωτογραφία Του, τη μορφή Του, επάνω στο μαξιλάρι μου. Ζω μ’ Αυτόν! Με έχει βοηθήσει πάρα πολύ η επαφή μου με αυτό τον Άγιο.
–Χάρις σ’ Εκείνον αφήσατε χάπια, ψυχιάτρους κ.λπ.; Με τη συμβολή Του. Έχει μια δύναμη… Τον αγάπησα πάρα πολύ, όπως κι Εκείνος εμένα. Τον έλεγαν μάλιστα «ο Άγιος της τεχνολογίας». Καθόλου τυχαίο, για τη σχέση που αναπτύχθηκε μεταξύ μας.
-Γιατί βάλατε τον αριθμό «9» στον τίτλο του νέου σας άλμπουμ; Το «9» ήταν ο αριθμός του Πυθαγόρα. Εκτός αυτού, ήταν και μυστικιστικός αριθμός και σημαίνει το τελείωμα ενός κύκλου και την αρχή ενός καινούργιου. Το μωρό στο εξώφυλλο συμβολίζει το καινούργιο!
–Αυτό αισθάνεστε πια; Καινούργια; Ναι! Θα σας πω και το άλλο που μου συμβαίνει. Το 2008 που έκανα το comeback στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, τότε που πραγματοποίησα εκείνη την πολύ μεγάλη sold out συναυλία και με είχε υποδεχτεί ξανά ο κόσμος με τόσο μεγάλη αγάπη, είχα βγάλει έναν φρονιμίτη. Αν και ήμουν μιας κάποιας ηλικίας. Τώρα, θα το πιστέψετε πως βγάζω ξανά φρονιμίτη; Αυτό σημαίνει πολλά – πως και βιολογικά μπαίνω σε έναν νέο κύκλο. Kι αυτό είναι του Σκορπιού.
–«Το φως θρυμματίζει τις στάχτες», τελικά; Ναι. Μα, εμένα, μ’ έχει σώσει η φωτεινή μου προσωπικότητα! Το συστατικό μου είναι το Φως.
–Πάντως, όπως σας βλέπω σήμερα, κυρία Πλάτωνος, και ζώντας μέσα σε ένα τέτοιο σπίτι, με τόσα πολλά χρώματα τριγύρω, μου είναι αδιανόητο να φανταστώ πως, επί πολλά χρόνια, «ζούσατε» μέσα σε «σκοτάδια»… Με είχαν τραβήξει τα «σκοτάδια», είχαν πέσει επάνω μου πολλές αρνητικές επιρροές και, για ένα διάστημα τουλάχιστον, το Φως μέσα μου δεν μπορούσε να τα υπερνικήσει. Αλλά εγώ η ίδια δεν είχα γίνει ποτέ «σκοτεινή».
–Πώς ήταν εκείνες οι περίοδοι; Φοβερές! Κλειστά παντζούρια, εγώ στο κρεβάτι, και μέχρι επάνω οι κουβέρτες… Είναι οι περίοδοι εκείνες που δεν βλέπεις ανοιχτό ορίζοντα – είναι σα να ‘χουν πέσει όλα τα μαύρα σύννεφα του κόσμου επάνω σου. Με βοήθησαν πολύ οι ψυχολόγοι τότε. Χρωστάω πάρα πολλά στον Λάμπη τον Παπαγεωργίου, που έγινε μετά Διευθυντής του Αιγινίτειου. Μετά το θάνατο του πατέρα μου και το γεγονός της μητέρας μου, εκείνος με βοήθησε πάρα πολύ – τόσο που, όταν έγινα καλά μετά την κατάθλιψη, μου λέει: «Τώρα θα γράψεις δίσκο! Και θα έρχομαι εγώ στο studio». Κι έτσι έγραψα τις «Αναπνοές». Μέχρι τώρα τον βλέπω στον ύπνο μου.
–Έχετε, όμως, σκεφτεί, πως αν δεν είχατε αυτό τον ψυχισμό, ίσως να μην γράφατε τα αριστουργήματα που γράψατε; Είναι σωστή η παρατήρησή σας. Γιατί οι κραδασμοί μέσα μου είναι πάρα πολύ μεγάλοι! Είναι, πώς να σας πω, ένα έλασμα τρομακτικά ευαίσθητο.
–Και πολύ ευάλωτο; Στο παρελθόν, ναι. Τώρα πια, όχι. Πλέον, και με την πνευματική βοήθεια που σας είπα προηγουμένως, δεν αφήνω να μπουν μέσα μου αρνητικές επιρροές. Ναι μεν έχω και «σκοτάδι» μέσα μου, αλλά πλέον το ελέγχω. Είναι και το άλλο: Έχω αποφασίσει πια πως εγώ είμαι με τη μεριά του φωτός! Αυτό με βοηθάει πάρα πολύ – το «να ξέρεις με ποιους θα πας και ποιους θ’ αφήσεις», όπως έλεγε κι ο Νιόνιος.
–Όταν σας ταυτίζουν με τον Μάνο Χατζιδάκι, με τη «Λιλιπούπολη», με όλα αυτά τα κορυφαία μουσικά έργα που γράψατε ως η πρωτοπόρα της ηλεκτρονικής μουσικής στην Ελλάδα, κολακεύεστε; μΌχι, ιδιαιτέρως. Το θεωρώ, ως ένα βαθμό, φυσιολογικό. Απ’ την άλλη, πρέπει να σας πω πως με στενοχωρεί που υπάρχει αυτή η μετριότητα στη μουσική, σήμερα στην Ελλάδα. Είναι πολύ «μασημένες τροφές» τα κομμάτια που βγαίνουν, και τα περισσότερα έντεχνα και τα λαϊκοπόπ που κυκλοφορούν, αλλά και ο ραπισμός, που είναι ένα διεθνές κίνημα. Ευτυχώς, όμως, υπάρχει και μια νεολαία που έχει πολύ καλά στοιχεία.
–Τι είναι ο έρωτας, κυρία Πλάτωνος; «Σπουργίτι μεσ’ στους γύπες / να πνίγω τις χαρές μέσ’ στις μεγάλες λύπες», κατά τους στίχους του Νίκου; Ο έρωτας, παιδάκι μου, είναι η κινητήρια δύναμη για τη γήινη ζωή μας! Όμως, υπάρχει κι η αγάπη – η οποία είναι υπερδύναμη!
–Τα μπερδεύατε αυτά τα δύο, μικρότερη; Πολύ. Πάρα πολύ.
–Είπατε, κάποια στιγμή, «stop, τελείωσε ο έρωτας για μένα»; Ναι, το είχα πει αυτό, και κράτησε για μερικά χρόνια. Είχα ήδη κάνει κάποιες ερωτικές απόπειρες εκείνη την περίοδο, οι οποίες δεν φτούρησαν, κι είπα «τέλος πια με τους έρωτες!». Αλλά, να, που αυτή τη στιγμή είμαι ξανά ερωτευμένη!
-Ω, είναι θαυμάσιο αυτό! Είναι μια ωραία ιστορία αυτή, παρότι είναι δύσκολη. Αν και είμαι πολύ ανεξάρτητη, απ’ την άλλη. Πάντα ήμουνα, άλλωστε.
-Άμα δεν έχει δυσκολία ο έρωτας, δεν είναι έρωτας; Είναι! Έχω γνωρίσει ζευγάρια που έχουν πάει πρίμα – από την αρχή μέχρι το τέλος. Είναι θέμα έλξης και «συχνοτήτων».
-Είναι και θέμα τύχης; Τίποτα δεν είναι θέμα τύχης. Τίποτα! Όλα είναι κανονισμένα…
–Νιώσατε ότι χάσατε χρόνο στο παρελθόν; Με γεγονότα, με καταστάσεις, με ανθρώπους ίσως; Όχι. Αλλά έχω πονέσει πάρα πολύ. Πολύ! Κι έχω υποστεί την απόρριψη. Και τη συναισθηματική και ως γυναίκα. Αλλά κοιτάξτε που είμαστε τώρα, μ’ όλο αυτό το Φως…
- iNFO: Το τελευταίο album της Λένας Πλάτωνος, σε στίχους Νίκου Μωραΐτη, «9 στο Φως», κυκλοφορεί από την Panik Platinum. Τα 9 τραγούδια της σημαντικής αυτής νέας δισκογραφικής δουλειάς, ερμηνεύουν οι: Χ. Αλεξίου, Κ. Βέρδη, Δ. Γαλάνη, Σ. Γιαννάτου, Φ. Δεληβοριάς, Α. Ιωαννίδης, Α. Κανελλίδου, Α. Ρούτση, Vassilikos, αλλά και η ίδια η συνθέτρια.
Ελεύθερα, 4.1.2026