Κύπρος / Εντοπισμός επικίνδυνων ηλεκτρονικών τσιγάρων: Από βλάβη σε νεφρά και εγκέφαλο, μέχρι θάνατο (BINTEO)

Έντονη ανησυχία και προβληματισμό έχει προκαλέσει η είδηση για τον εντοπισμό ηλεκτρονικών τσιγάρων ατμίσματος που περιέχουν επικίνδυνες ναρκωτικές ουσίες και διατίθενται στην κυπριακή αγορά.
Μιλώντας στην εκπομπή «ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΡΑ», ο Εκπρόσωπος Τύπου του Τελωνείου, κ. Γιώργος Κωνσταντίνου, ανέφερε ότι τα ευρήματα προέκυψαν στο πλαίσιο διεθνούς επιχείρησης που διεξήγαγε ο ΟΗΕ, στην οποία συμμετείχε, κατόπιν πρόσκλησης, η Τελωνειακή Υπηρεσία της χώρας.
Διαβάστε σχετικά: ΠΡΟΣΟΧΗ! Επικίνδυνες ουσίες σε ηλεκτρονικά τσιγάρα – Δείτε ΕΙΚΟΝΕΣ
Όπως εξήγησε, η απόφαση για συμμετοχή δεν ήταν τυχαία. Η επιχείρηση οργανώθηκε μετά από συλλογή και ανάλυση στοιχείων του ΟΗΕ, σύμφωνα με τα οποία καταγράφεται χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων που περιέχουν επικίνδυνες ναρκωτικές ουσίες. Παράλληλα, ρόλο στην απόφαση διαδραμάτισαν και περιστατικά που είχαν περιέλθει σε γνώση της υπηρεσίας και αφορούσαν λιποθυμίες και απώλεια αισθήσεων μαθητών έπειτα από χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων ατμίσματος.
Διευκρινίζεται ότι δεν πρόκειται για παράνομα προϊόντα ούτε αφορά το σύνολο των ηλεκτρονικών τσιγάρων που κυκλοφορούν στην αγορά. Ωστόσο, η κατάσταση προκαλεί έντονο προβληματισμό, κυρίως στους γονείς, καθώς είναι ευρέως γνωστό ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στους μαθητές και κυρίως στους εφήβους.
Σημειώνεται ότι μόνο το 2025 η ΥΚΑΝ είχε κατασχέσει 3.674 παρόμοια σκευάσματα. Η διαφορά στη συγκεκριμένη επιχείρηση έγκειται στο γεγονός ότι, για πρώτη φορά, συμπεριλήφθηκαν στους ελέγχους και τα υγρά των ηλεκτρονικών τσιγάρων. Επειδή στις συσκευασίες δεν αναγραφόταν ξεκάθαρα το περιεχόμενό τους, τα σκευάσματα κατακρατήθηκαν από το Τελωνείο και στάλθηκαν για εργαστηριακό έλεγχο.
Όπως ανέφερε ο κ. Κωνσταντίνου, αυτό που δεν αναμενόταν ήταν ο εντοπισμός της ουσίας MDMB, γνωστής και ως «spice». «Αυτό δε το περιμέναμε» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα που κατακρατήθηκαν δεν θα συνεχίσουν να διατίθενται στην αγορά. Θα παραδοθούν και θα καταστραφούν, ενώ η ΥΚΑΝ θα διερευνήσει την υπόθεση, καθώς προκύπτουν ποινικές ευθύνες για τους προμηθευτές.
Από τα στοιχεία που εντοπίστηκαν στις συσκευασίες προκύπτει ότι η προέλευση των προϊόντων εντοπίζεται κυρίως σε χώρες-κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ειδικότερα στην Ολλανδία και την Ελλάδα, με αναφορά συγκεκριμένα στην Κρήτη. Οι ελληνικές αρχές αναμένεται να ενημερωθούν. Επισημαίνεται ότι ο εντοπισμός επικίνδυνων ουσιών είναι ιδιαίτερα δύσκολος όταν πρόκειται για προϊόντα που διακινούνται εντός της ΕΕ, γεγονός που οδήγησε στην απόφαση για πιο στοχευμένους ελέγχους μετά τα συγκεκριμένα ευρήματα.
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Αρχής Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου, κ. Χρίστος Μηνά, εξήγησε τι είναι το ναρκωτικό που συνδέεται με λιποθυμικά επεισόδια σε νεαρούς χρήστες. Όπως ανέφερε, τα συνθετικά κανναβινοειδή δεν είναι κάτι νέο· είναι γνωστά τα τελευταία χρόνια και πρόκειται για εξαιρετικά επικίνδυνες ψυχοδραστικές ουσίες που παρασκευάζονται σε εργαστήριο. Μιμούνται τη δράση της τετραϋδροκανναβινόλης (THC), της ψυχοδραστικής ουσίας της κάνναβης, ωστόσο είναι πολύ πιο ισχυρές και απρόβλεπτες έως και 200 με 800 φορές πιο δραστικές.
Οι παρενέργειες, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι σοβαρές και περιλαμβάνουν καρδιοτοξικότητα, βλάβες στα νεφρά και στον εγκέφαλο, επιληπτικές κρίσεις, ψυχωτικές αντιδράσεις, παράνοια και επιθετικότητα. Το 2025 έχουν καταγραφεί 28 θάνατοι σε οκτώ κράτη-μέλη της ΕΕ, ενώ ακόμη και μία μόνο χρήση, με ανεξέλεγκτη συγκέντρωση της ουσίας, η οποία συχνά δεν αναγράφεται στη συσκευασία, μπορεί να οδηγήσει σε αιφνίδιο θάνατο.
Ο κ. Μηνά διευκρίνισε ότι τα συνθετικά κανναβινοειδή εντάσσονται, βάσει της εθνικής νομοθεσίας, στις επικίνδυνες και ισχυρές ψυχοτρόπες ουσίες και ελέγχονται από την αυστηρή νομοθεσία περί ναρκωτικών.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι κατασχέσεις και οι έλεγχοι είναι σημαντικοί, ωστόσο οι δύο βασικοί πυλώνες είναι η νομοθεσία και η πρόληψη — τομείς στους οποίους, όπως είπε, υπάρχουν κενά. Η Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων έχει ήδη αποστείλει επιστολές προς όλους τους συνεργαζόμενους φορείς, επισημαίνοντας σοβαρή παράλειψη στη νομοθεσία: προϊόντα ηλεκτρονικών τσιγάρων που δεν περιέχουν νικοτίνη δεν εμπίπτουν στον σχετικό νόμο, ακόμη κι αν περιέχουν ισχυρά συνθετικά κανναβινοειδή. Την ίδια ώρα, ο νόμος απαγορεύει την πώληση και προμήθεια προϊόντων ηλεκτρονικού τσιγάρου σε ανηλίκους.
Η Αρχή ζητά την επέκταση της εφαρμογής της νομοθεσίας ήδη από τα τέλη του 2023, προκειμένου να καλυφθούν τα υφιστάμενα κενά και να ενισχυθεί η προστασία των ανηλίκων.