Ιδιαίτερη έμφαση στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, αλλά και στη στήριξη προς την Κύπρο και στην ανάγκη υπεράσπισης του διεθνούς δικαίου έδωσε το πρωί της Τρίτης ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, μιλώντας στη διάσκεψη των πρέσβεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, χαρακτηρίζοντας ως «ένα ισχυρό παράδειγμα ευρωπαϊκής αυτονομίας και ακλόνητης αλληλεγγύης» την αποστολή δυνάμεων από Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία για την προστασία της Κύπρου.
Στην ομιλία του παρουσίασε το πλαίσιο της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής σε έναν κόσμο που, όπως σημείωσε, γίνεται ολοένα και πιο πολυπολικός και ασταθής, τονίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να υπερασπιστεί τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες. Όπως ανέφερε, «πρέπει να υπερασπιστούμε τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες. Πρέπει να διαφυλάξουμε τις αρχές που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στις Συνθήκες μας. Παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου δεν μπορούν να γίνονται αποδεκτές – είτε στην Ουκρανία, είτε στη Γροιλανδία, είτε στη Λατινική Αμερική, είτε στην Αφρική, είτε στη Γάζα είτε στη Μέση Ανατολή».
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου χαρακτήρισε τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή ως μία από τις πιο ανησυχητικές εξελίξεις για την Ευρώπη και τη διεθνή κοινότητα, επισημαίνοντας ότι το Ιράν φέρει σημαντική ευθύνη για την ένταση στην περιοχή. «Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί τη μέγιστη ανησυχία. Το Ιράν είναι ασφαλώς υπεύθυνο για τις ρίζες αυτής της κατάστασης. Οι επιθέσεις του Ιράν και των πληρεξουσίων του, όπως η Χεζμπολάχ, εναντίον των γειτόνων τους – συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου, κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης – πρέπει να σταματήσουν», τόνισε.
Στο πλαίσιο αυτό στάθηκε ιδιαίτερα στην αντίδραση ευρωπαϊκών χωρών για την προστασία της Κύπρου, χαρακτηρίζοντάς την παράδειγμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και στρατηγικής αυτονομίας. «Η ταχεία αντίδραση της Ελλάδας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας, που απέστειλαν στρατιωτικές δυνάμεις για την προστασία της Κύπρου, αποτελεί ένα ισχυρό παράδειγμα ευρωπαϊκής αυτονομίας και ακλόνητης αλληλεγγύης», σημείωσε, προσθέτοντας ότι σε πρόσφατη τηλεδιάσκεψη με εταίρους της Μέσης Ανατολής και της περιοχής του Κόλπου εξέφρασε «την πλήρη αλληλεγγύη και στήριξη» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, κάλεσε όλες τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να επιστρέψουν στη διπλωματία. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλεί όλα τα μέρη να επιδείξουν τη μέγιστη αυτοσυγκράτηση και να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η προστασία των αμάχων, η διασφάλιση της πυρηνικής ασφάλειας και ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου είναι απολύτως κρίσιμα. Πρέπει να αποφύγουμε περαιτέρω κλιμάκωση», προειδοποίησε, υπογραμμίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα απειλούσε τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και την παγκόσμια οικονομία.
Ο κ. Κόστα αναφέρθηκε επίσης στην κατάσταση στο Ιράν, τονίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει τον ιρανικό λαό και τα δικαιώματά του, απορρίπτοντας όμως τη λογική της στρατιωτικής λύσης. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση στέκεται στο πλευρό του λαού του Ιράν, που έχει υποφέρει για πολύ καιρό. Υποστηρίζουμε το δικαίωμά του να ζει με ειρήνη και να καθορίζει το μέλλον του», δήλωσε, συμπληρώνοντας ότι «η ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν μπορούν να επιτευχθούν με βόμβες. Μόνο το διεθνές δίκαιο μπορεί να τα διασφαλίσει».
Ο Πρόεδρος Κόστα προειδοποίησε επίσης ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί γεωπολιτικά οφέλη για τη Ρωσία, η οποία, όπως είπε, εκμεταλλεύεται την κατάσταση σε βάρος της Ουκρανίας. «Μέχρι στιγμής υπάρχει μόνο ένας νικητής σε αυτόν τον πόλεμο: η Ρωσία. Υπονομεύει σταθερά τη θέση της Ουκρανίας, επωφελείται από την άνοδο των τιμών της ενέργειας και από την εκτροπή στρατιωτικών δυνατοτήτων που διαφορετικά θα μπορούσαν να σταλούν για τη στήριξη της Ουκρανίας», ανέφερε.
Υπενθύμισε, παράλληλα, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει σταθερά στο πλευρό του Κιέβου από την αρχή της ρωσικής εισβολής. «Από την πρώτη ημέρα η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αταλάντευτη στη στήριξή της προς την Ουκρανία – οικονομικά, πολιτικά, διπλωματικά, στον τομέα της ασφάλειας αλλά και στην ανοικοδόμηση», τόνισε, σημειώνοντας ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε δάνειο €90 δισ. για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας τα επόμενα δύο χρόνια.
Υπογράμμισε ότι η ΕΕ πρέπει να συνεχίσει να λειτουργεί ως πυλώνας πολυμερούς συνεργασίας σε έναν κόσμο αυξανόμενης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης. «Αυτός ο πολυπολικός κόσμος απαιτεί πολυμερείς λύσεις – όχι σφαίρες επιρροής όπου η πολιτική ισχύος αντικαθιστά το διεθνές δίκαιο», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι αξίες και η εμπιστοσύνη αποτελούν τη βάση της επιρροής και της ισχύος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε ευρύτερο επίπεδο, τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να συνεχίσει να επενδύει στην πολυμερή συνεργασία, στη στήριξη των Ηνωμένων Εθνών και στη διεύρυνση του δικτύου διεθνών εταίρων της, ενώ χαρακτήρισε τη διεύρυνση της Ένωσης «την καλύτερη γεωστρατηγική επένδυση για το μέλλον της Ευρώπης», με την Ουκρανία, τη Μολδαβία και τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων να αποτελούν μέρος αυτής της προοπτικής.
Κλείνοντας, σημείωσε ότι σε έναν κόσμο όπου επιστρέφει η γεωπολιτική αντιπαράθεση, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να παραμείνει προσηλωμένη στις αξίες της και στη διεθνή συνεργασία. «Αυτός ο πολυπολικός κόσμος απαιτεί πολυμερείς λύσεις, όχι σφαίρες επιρροής όπου η πολιτική ισχύος αντικαθιστά το διεθνές δίκαιο», τόνισε.
Πηγή: ΚΥΠΕ
Κόστα: Παράδειγμα ευρωπαϊκής αυτονομίας η αποστολή δυνάμεων σε Κύπρο
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, τόνισε τη σημασία της ευρωπαϊκής αυτονομίας και αλληλεγγύης, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την αποστολή δυνάμεων από Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία για την προστασία της Κύπρου. Μιλώντας σε διάσκεψη πρέσβεων της ΕΕ, υπογράμμισε την ανάγκη υπεράσπισης του διεθνούς δικαίου σε παγκόσμιο επίπεδο, αναφέροντας παραβιάσεις στην Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και αλλού. Εξέφρασε βαθιά ανησυχία για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, επιρρίπτοντας σημαντικές ευθύνες στο Ιράν για την κλιμάκωση της έντασης, λόγω των επιθέσεων του Ιράν και των πληρεξουσίων του, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου. Ο Κόστα κάλεσε όλες τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις, τονίζοντας την κρισιμότητα της προστασίας των αμάχων, της πυρηνικής ασφάλειας και του σεβασμού του διεθνούς δικαίου για την αποφυγή περαιτέρω κλιμάκωσης. Προειδοποίησε ότι μια τέτοια κλιμάκωση θα μπορούσε να απειλήσει τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και την παγκόσμια οικονομία. Επιπλέον, εξέφρασε την αλληλεγγύη της ΕΕ προς τον λαό του Ιράν, απορρίπτοντας όμως τη στρατιωτική λύση. Η έμφαση δόθηκε στην ανάγκη για μια ισχυρή ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική σε έναν ολοένα και πιο πολυπολικό και ασταθή κόσμο. Η ΕΕ οφείλει να διαφυλάξει τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και των Συνθηκών της, καθώς και να αντιμετωπίσει τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου όπου κι αν αυτές συμβαίνουν. Η αποστολή δυνάμεων στην Κύπρο αναδείχθηκε ως ένα συγκεκριμένο παράδειγμα της ικανότητας της ΕΕ να ενεργεί αυτόνομα και να υποστηρίζει τα κράτη μέλη της. Συνολικά, η ομιλία του Κόστα υπογράμμισε την ανάγκη για μια ενωμένη και αποφασιστική Ευρώπη που μπορεί να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της και να προωθήσει την ειρήνη και τη σταθερότητα σε μια ταραγμένη παγκόσμια σκηνή. Η προστασία της Κύπρου, η αντιμετώπιση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και η υποστήριξη του διεθνούς δικαίου αποτελούν βασικές προτεραιότητες για την ΕΕ.
