Κυκλοφοριακός εφιάλτης στη Λεμεσό: 96.000 οχήματα σε μια ημέρα στον κόμβο Αγίου Αθανασίου – Αναλυτικά στοιχεία και δεδομένα

Τέσσερις λωρίδες, κυκλικοί κόμβοι και μέχρι 96.000 οχήματα την ημέρα. Η Λεμεσός, βρίσκεται αντιμέτωπη με το πιο έντονο κυκλοφοριακό πρόβλημα που έχει καταγραφεί ποτέ, με τον παρακαμπτήριο αυτοκινητόδρομο, σε ορισμένα σημεία, να ξεπερνά τα όρια του. Τα επίσημα στοιχεία του Τμήματος Δημοσίων Έργων αποτυπώνουν με αριθμούς την καθημερινή ταλαιπωρία χιλιάδων οδηγών. Μειωμένες ταχύτητες, αυξημένη διέλευση βαρέων οχημάτων και κυκλοφορία που ξεκινά από τις 6 το πρωί και παραμένει αυξημένη μέχρι τις 8 το βράδυ.
Ο κόμβος Αγίου Αθανασίου αναδεικνύεται ως το πιο φορτωμένο σημείο όχι μόνο της Λεμεσού, αλλά ολόκληρου του παγκύπριου δικτύου αυτοκινητοδρόμων, την ώρα που ο Α1 εξυπηρετεί ταυτόχρονα αστικές μετακινήσεις, διακίνηση προς το λιμάνι, μεγάλες αναπτύξεις, το καζίνο και τη σύνδεση με την Πάφο. Παράλληλα, η μέση ταχύτητα πέφτει δραματικά στις ώρες αιχμής, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς αντιληπτό, αλλά μετρήσιμο.
Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει κυκλοφοριακό πρόβλημα, αλλά πόσο έτοιμες είναι οι υποδομές να αντέξουν την πίεση της ανάπτυξης.
Σε απάντηση των ερωτημάτων του «Φ», το Τμήμα Δημοσίων Έργων παρέθεσε αναλυτικά στοιχεία και δεδομένα που σκιαγραφούν το μέγεθος του κυκλοφοριακού προβλήματος στη Λεμεσό, αποτυπώνοντας την αυξημένη καθημερινή διακίνηση οχημάτων, τα πιο επιβαρυμένα σημεία του οδικού δικτύου, καθώς και τον σχεδιασμό και τα χρονοδιαγράμματα των έργων και μέτρων που προωθούνται για την αποσυμφόρηση της πόλης και τη μετάβαση σε πιο βιώσιμες μορφές μετακίνησης.
Στον αυτοκινητόδρομο Λευκωσίας – Λεμεσού (A1), τμήμα Παρακαμπτήριου Λεμεσού από τον Κόμβο Γερμασόγειας μέχρι τον Κόμβο Νοσοκομείου/ Κάθετου Δρόμου, διακινούνται ημερησίως 65.000 – 91.000 οχήματα και στις δυο κατευθύνσεις (4 λωρίδες). Τα βαρέα οχήματα είναι αγγίζουν το 7-10% της συνολικής κυκλοφορίας και είναι ιδιαίτερα αυξημένα στο τμήμα από τον κόμβο Αγίας Φυλάξεως προς τον Κόμβο Λιμανιού και Γεν. Νοσοκομείου.
Το ΤΔΕ διαθέτει μόνιμους μετρητές κυκλοφορίας στην περιοχή της Παρεκλησιάς και στον Άγιο Αθανάσιο στον Α1. Η μέση ημερήσια κυκλοφορία στον Α1 παρά τον κόμβο Παρεκλησιάς είναι 54.000 οχήματα την ημέρα και παρά τον κόμβο Αγίου Αθανασίου 91.000 οχήματα την ημέρα.
96.000 οχήματα σε μια ημέρα στο ύψος του Αγίου Αθανασίου
Το πιο επιβαρυμένο σημείο του παρακαμπτηρίου Λεμεσού εντοπίζεται στον κόμβο Αγίου Αθανασίου. Σύμφωνα με το ΤΔΕ, στο σημείο αυτό έχουν καταγραφεί σε μια ημέρα 96.000 οχήματα, αριθμός πολύ υψηλός για τη χωρητικότητα του αυτοκινητόδρομου ενώ η κυκλοφορία είναι αυξημένη από τις 6:00π.μ. μέχρι και τις 8:00μ.μ. Σημειώνεται ότι αρκετές από τις μετακινήσεις στον Παρακαμπτήριο Λεμεσού γίνονται για μετάβαση από ανατολικά προς δυτικά, ενώ γίνονται μετακινήσεις μεταξύ κόμβων για αποφυγή της συμφόρησης στο αστικό δίκτυο, καθώς και μετακινήσεις για εξυπηρέτηση του Λιμανιού, μεγάλων αναπτύξεων όπως το καζίνο, Mall, Μαρίνα Λεμεσού αλλά και για μετάβαση στην Πάφο (αεροδρόμιο κ.λπ.). Το σημείο αυτό είναι και το σημείο με την μεγαλύτερη κυκλοφορία παγκύπρια στο δίκτυο των αυτοκινητοδρόμων.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία για τις μέσες ταχύτητες.
Μέση Ωριαία Ταχύτητα στον Α1 (Τμήμα Παρεκλησιά – Άγιος Αθανάσιος)
• Μετρητής Παρεκλησιάς στον Α1 (διακίνηση σε όλες τις λωρίδες, η κυκλοφορία είναι αυξημένη τις ώρες αυτές) – Μέση Ταχύτητα 7:00π.μ. – 7:00μ.μ: 101 χλμ/ώρα.
• Μετρητής Αγίου Αθανασίου στον Α1 (κατεύθυνση δυτικά προς Πάφο, δύο λωρίδες) – Μέση Ταχύτητα 7:00π.μ – 7:00μ.μ: 71 χλμ/ώρα.
• Μετρητής Αγίου Αθανασίου στον Α1 (κατεύθυνση ανατολικά προς Παρεκλησιά, δύο λωρίδες) – Μέση Ταχύτητα 7:00π.μ. – 7:00μ.μ: 74 χλμ/ώρα.
Τα πιο πάνω δεδομένα δείχνουν τη δραματική μείωση στη μέση ωριαία ταχύτητα στον Α1 στην περιοχή Αγίου Αθανασίου.
Σε τροχιά υλοποίησης ο Βόρειος Παρακαμπτήριος
Σε ό,τι αφορά την μελέτη για την κατασκευή του Βόρειου Παρακαμπτήριου Λεμεσού σύμφωνα με το Τμήμα Δημοσίων Έργων, αναμένεται ότι το τμήμα μεταξύ 1ης Απριλίου και Γιάννη Κρανιδιώτη (Λεωφόρος Ευαγόρα Λανίτη), καθώς και το τμήμα μεταξύ Γιάννη Κρανιδιώτη και Κάθετου Δρόμου Νοσοκομείου (Λεωφόρος Συνεργατισμού) θα προσφοροδοτηθούν το 2ο εξάμηνο του 2026.
Σε ερώτησή προς το ΤΔΕ, κατά πόσο οι μελέτες λαμβάνουν υπόψη τη μελλοντική πληθυσμιακή αύξηση βόρεια της Λεμεσού και τις αυξημένες ανάγκες σε οδικές και συγκοινωνιακές υποδομές, το Τμήμα απαντά ότι έχουν ληφθεί υπόψη δημογραφικά δεδομένα και προβλέψεις ανάπτυξης της περιοχής, ώστε ο σχεδιασμός των έργων να ανταποκρίνεται τόσο στις υφιστάμενες όσο και στις μελλοντικές κυκλοφοριακές απαιτήσεις, διασφαλίζοντας την επαρκή εξυπηρέτηση της περιοχής σε βάθος χρόνου.
Σε ό,τι αφορά τη λειτουργία του συστήματος Park and Ride στη Λεμεσό, το ΤΔΕ αναφέρει ότι το υπουργείο Μεταφορών έχει ήδη συνάψει συμφωνίες με τον Γυμναστικό Σύλλογο «Τα Ολύμπια» (ΓΣΟ) για τη χρήση του Τσιρείου Σταδίου ως χώρου Park and Ride, καθώς και με τη διαχειρίστρια εταιρεία του Σταδίου «Alphamega» για χρήση ενός μέρους του χώρου στάθμευσης του Σταδίου για τον ίδιο σκοπό. Επιπλέον, με την αναβάθμιση του Σταδίου «Σπύρος Κυπριανού» έχουν δημιουργηθεί οι κατάλληλες υποδομές για λειτουργία Park and Ride.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη οι κατασκευαστικές εργασίες για δύο επιπλέον χώρους Park and Ride στα Κάτω Πολεμίδια και στον Άγιο Τύχωνα. Ωστόσο, όπως σημειώνεται, για να καταστούν όλοι οι πιο πάνω χώροι πλήρως λειτουργικοί, απαιτείται η ένταξη και λειτουργία αντίστοιχης υπηρεσίας δημόσιων επιβατικών μεταφορών, η οποία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική αξιοποίηση του συστήματος Park and Ride.
Σημαντική πρόοδος στο ΣΒΑΚ
Σχετικά με το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας Λεμεσού και σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα η υλοποίησή του, όπως και ποια είναι τα βασικά προβλήματά του, σύμφωνα με το ΤΔΕ έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, με βασικό ορόσημο την προκήρυξη των βασικών διαγωνισμών που αφορούν τα Έργα Προτεραιότητας (Early Winners), που περιλαμβάνουν: Ποδηλατικές υποδομές, λεωφορειολωρίδες, σταθμούς στάθμευσης και μετεπιβίβασης σε επιλεγμένα κομβικά σημεία της πόλης, καθώς επίσης και σταθμούς λεωφορείων.
Η εξέλιξη αυτή, όπως υπογραμμίζεται, σηματοδότησε τη μετάβαση από το στάδιο του σχεδιασμού και των μελετών, στο στάδιο της πρακτικής υλοποίησης Έργων.
Συγκεκριμένα, στην παρούσα φάση, το ΤΔΕ υλοποιεί τα πιο κάτω έργα, με συνολικό κόστος περίπου €18 εκατ.:
• «Έργα Προτεραιότητας Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) Λεμεσού, Φάση Α΄ Λεωφορειολωρίδες σε τμήμα του Παραλιακού Δρόμου και Έργα Ποδηλατικής Υποδομής».
• «Έργα προτεραιότητας Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) Λεμεσού, Φάση Β΄ Λεωφορειολωρίδες Νότια του κυκλικού κόμβου Τροόδους και Έργα Ποδηλατικής Υποδομής».
• «Σταθμοί Στάθμευσης και Μετεπιβίβασης – Επαρχία Λεμεσού»
Παράλληλα, το ΤΔΕ προχωρεί στην ετοιμασία εγγράφων διαγωνισμού για την κατασκευή τριών σταθμών λεωφορείων. Στην οδό Θεμιστοκλέους (Δημοτική Αγορά), στην οδό Λέλας Καραγιάννη-Αιόλου (πίσω από τη Λεωφ. Αρχιεπισκόπου Λεοντίου Α΄) οι οποίοι αποτελούν προτάσεις του ΣΒΑΚ και στην κοινότητα Μονιάτη (Σαϊττάς). Η ολοκλήρωση των έργων αναμένεται μέχρι το 2029.
Εξετάζεται επιπρόσθετη λωρίδα στο Τμήμα Παρεκκλησιάς – Αγίου Αθανασίου.
Με δεδομένο ότι το κυκλοφοριακό αποτελεί πλέον το σοβαρότερο πρόβλημα στη Λεμεσό, ζητήσαμε από το Τμήμα Δημοσίων Έργων, να μας αναφέρει τα σχέδια από πλευράς του υπουργείου Μεταφορών και τις παρεμβάσεις που προγραμματίζονται για την επόμενη πενταετία, ειδικά υπό το πρίσμα της έντονης ανάπτυξης βόρεια του αυτοκινητοδρόμου.
Σύμφωνα με το Τμήμα, η στρατηγική για την άμβλυνση του κυκλοφοριακού προβλήματος περιλαμβάνει πολυεπίπεδες, συνεχείς δράσεις και ενέργειες, οι οποίες στοχεύουν στη μείωση των αυξανόμενων δεικτών κυκλοφοριακής επιβάρυνσης. Υπογραμμίζει ότι η έντονη ιδιωτική ανάπτυξη στην Επαρχία Λεμεσού ασκεί πρόσθετη πίεση στο κυκλοφοριακό σύστημα, καθιστώντας αναγκαία την προώθηση συνδυασμού στοχευμένων μέτρων και πολιτικών για τη βελτίωση του οδικού δικτύου. Παράλληλα, ενισχύεται η ένταξη και η χρήση τεχνολογίας στη διαχείριση της κυκλοφορίας, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων στάθμευσης.
Μέτρα για τα επόμενα 5-10 χρόνια τα εξής:
• Βόρειος Παρακαμπτήριος Λεμεσού (Λεωφόρος Ευαγόρα Λανίτη, Λεωφόρος Συνεργατισμού).
• Λεωφορειοδωρίδες σε τμήμα του Παραλιακού Δρόμου και Έργα Ποδηλατικής Υποδομής και νότια του κυκλικού κόμβου Τροόδους και Έργα Ποδηλατικής Υποδομής.
• Κάθετος Δρόμος Αγίου Αθανασίου – οδός Βυθκιών.
• Δημιουργία Park and Ride – Σταθμοί Στάθμευσης και Μετεπιβίβασης.
• Εφαρμογή Περιφερειακού Ελέγχου Έξυπνων Φώτων Τροχαίας.
• Εφαρμογή Συστημάτων Τηλεματικής με την χρήση Πινακίδων Μεταβλητών Μηνυμάτων.
• Εγκαταστάσεις έξυπνων φώτων Τροχαίας στους κυκλικούς κόμβους του Παρακαμπτηρίου Λεμεσού.
•Αυτοκινητόδρομος Λεμεσού – Σαϊττά, Φάση Α2.
Πέραν των πιο πάνω εξετάζεται η δημιουργία επιπρόσθετης λωρίδας σε κάθε κατεύθυνση στον Αυτοκινητόδρομο Λευκωσίας – Λεμεσού, τμήμα Παρεκκλησιάς – Αγίου Αθανασίου.