Κτηνιατρικές Υπηρεσίες: «Ακολουθήθηκε πιστά το πρωτόκολλο» — Αλλά ο ιός κυκλοφορούσε δύο εβδομάδες

Ο ιός του αφθώδους πυρετού εισήλθε στις δύο κτηνοτροφικές μονάδες στην Ορόκλινη, πριν δύο περίπου eβδομάδες πριν την ενημέρωση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών για λήψη δειγμάτων στις 21 Φεβρουαρίου, αναφέρουν οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες (ΚΥ) σε ανακοίνωσή τους, επισημαίνοντας ότι το γεγονός αυτό δεν είχε δηλωθεί.
Σημειώνει επίσης ότι οι κτηνοτρόφοι που τηρούν τα μέτρα βιοασφάλειας θα αποζημιωθούν πλήρως και άμεσα με τρέχουσες τιμές αγοράς.
Αναφορικά με τον εντοπισμό του πρώτου κρούσματος, σημειώνεται στην ανακοίνωση ότι η πρώτη κλήση και ενημέρωση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών έγινε στις 19/02/2026 από κτηνοτρόφο στα Λειβάδια Λάρνακας ο οποίος ενημέρωσε ότι εμφάνισε συμπτώματα συμβατά με αφθώδη πυρετό. Αμέσως Επαρχιακός Κτηνιατρικός Λειτουργός μετέβη στην εκμετάλλευση, όπου έγινε κλινική εξέταση και λήφθηκαν τα ανάλογα δείγματα για εξέταση στο εργαστήριο ιολογίας. Τα δείγματα αντέδρασαν θετικά στον αφθώδη πυρετό και επιβεβαιώθηκαν στις 20/2/2026.
Αναφέρεται, ακολούθως, ότι μετά την ανακοίνωση του περιστατικού στα Λειβάδια, δύο εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται στην κτηνοτροφική περιοχή της Ορόκλινης, ενημέρωσαν τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες ότι εδώ και κάποιες μέρες τα ζώα τους είχαν συμπτώματα τα οποία σύμφωνα με τον ιδιώτη κτηνίατρο τους οφείλοντταν σε γαγγραινώδη μαστίτιδα.
Κτηνιατρικός Λειτουργός μετέβη στην εκμετάλλευση, όπου έγινε κλινική εξέταση και λήφθηκαν δείγματα, τα οποία αντέδρασαν θετικά στον αφθώδη πυρετό και επιβεβαιώθηκαν επίσημα στις 21/2/2026. Με την επιβεβαίωση των κρουσμάτων ενημερώθηκαν οι κτηνοτρόφοι, τους δόθηκαν οδηγίες όπως συνεχίσουν να φροντίζουν τα ζώα τους ενώ ταυτόχρονα τους επιδόθηκε το σχετικό έντυπο με τις οδηγίες για τις ενέργειες στις οποίες όφειλαν να προβούν περιλαμβανομένου και του αποκλεισμού του να εισέλθει ο οποιοσδήποτε στις μονάδες τους.
«Σύμφωνα με τα εργαστηριακά αποτελέσματα στις 21/2/2026, ο ιός εισήλθε στις πιο πάνω εκμεταλλεύσεις πριν από περίπου δύο βδομάδες χωρίς να δηλωθεί», αναφέρει η ανακοίνωση, προσθέτοντας πως «δεδομένου ότι ο ιός προϋπήρχε και δεν δηλώθηκε, ενημερώθηκε η αστυνομία η οποία και διερευνά το ενδεχόμενο απόκρυψης και μη έγκαιρης ενημέρωσης από πλευράς των κτηνοτρόφων και κτηνιάτρων τους». Σημειώνει, επίσης, ότι μέχρι στιγμής εντός της ζώνης επιτήρησης τριών χιλιομέτρων γύρω από τις μονάδες που έχουν τεθεί σε περιορισμό, έχουν εντοπιστεί με θετικά κρούσματα έξι κτηνοτροφικές μονάδες οι οποίες γειτνιάζουν.
«Βασική μας προτεραιότητα αποτελεί η προστασία της παραγωγής και η στήριξη των παραγωγών», σημειώνουν οι ΚΥ, προσθέτοντας ότι είναι σε πλήρη επαφή και συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενώ την προσπάθεια περιορισμού την εξάπλωσης συνδράμουν το Τμήμα Γεωργίας, το Τμήμα Δασών, η Υπηρεσία Θήρας και η Πολιτική Άμυνα. Η ανακοίνωση σημειώνει ότι η νόσος αφορά μόνο τα δίχηλα ζώα (βοοειδή, αιγοπρόβατα, χοίρους) και δεν μεταδίδεται με κανένα τρόπο στον άνθρωπο ούτε και μέσω της κατανάλωσης τροφίμων.
Αναφέρει ότι τα συμπτώματα για βοοειδή είναι πυρετός, μείωση γαλακτοπαραγωγής, στοματίτιδα με σιελόρροια, χωλότητα, φυσαλίδες στη στοματική κοιλότητα, μαστό, άκρα. Για τα αιγοπρόβατα είναι πυρετός, χωλότητα, θάνατοι νεαρών ζώων, συνήθως όχι αλλοιώσεις στη στοματική κοιλότητα. Για τους χοίρους είναι πυρετός, χωλότητα, φυσαλίδες στη γλώσσα, ρύγχος, άκρα.
Παραπέμποντας στη νομοθεσία, επισημαίνει ότι οποιοσδήποτε επιχειρηματίας ή άτομο που έχει στη φύλαξη, φροντίδα ή την κατοχή του ζώα οφείλει να ειδοποιεί το ταχύτερο δυνατό τον Διευθυντή ή τον Επαρχιακό Κτηνιατρικό Λειτουργό ή κτηνίατρο ή τον πλησιέστερο αστυνομικό σταθμό, για οποιαδήποτε αυξημένη θνησιμότητα ή νοσηρότητα των ζώων του ή υποψία εμφάνισης γνωστοποιητέας ασθένειας. Προσθέτει ότι, σε περίπτωση εμφάνισης αφθώδους πυρετού, απαγορεύονται οι μετακινήσεις ζώων και προϊόντων, χωρίς την έγκριση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών.
Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες καλούν τους κτηνοτρόφους και το κοινό να επικοινωνούν τηλεφωνικά για απορίες στα Επαρχιακά Γραφεία Λευκωσίας (22805241), Λεμεσού (25819512), Λάρνακας (24821275) και Πάφου (26821260).
Υπενθυμίζοντας τα μέτρα βιοασφάλειας που πρέπει να εφαρμόζουν οι κτηνοτρόφοι καθημερινά, η ανακοίνωση αναφέρει ότι περιλαμβάνουν αποτελεσματική περίφραξη των εκτροφών με αποκλεισμό της δυνατότητας πρόσβασης αδέσποτων ζώων και τρωκτικών, απολύμανση όλων των τροχοφόρων οχημάτων που πρόκειται να εισέλθουν και να εξέλθουν της κτηνοτροφικής μονάδα, απολύμανση των προσώπων που πρόκειται να εισέλθουν και να εξέλθουν της εκτροφής, χρήση μέσων ατομικής προστασίας των επισκεπτών και δέουσα μετέπειτα διαχείριση, καταγραφή της προέλευσης και της προηγούμενης μονάδας που επισκέφθηκαν τα οχήματα και οι επισκέπτες.
Επίσης, εφοδιασμό εκτροφών με ζωοτροφές από εγκεκριμένες χώρες μόνο, διεξοδικό έλεγχο της προέλευσης των ζωοτροφών και τεκμηρίωση αυτής, καθαρισμό και αποτελεσματική απολύμανση των εκτροφών, συστηματική αποκομιδή της κοπριάς και απορροή των υγρών συλλογών, συστηματική επιθεώρηση, έλεγχο και επιτήρηση του ζωικού κεφαλαίου για ενδεχόμενη εκδήλωση ύποπτων συμπτωμάτων και άμεση ενημέρωση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών για οποιαδήποτε υποψία εκδήλωσης ασθένειας ζώων.
Σημειώνεται, επίσης, ότι οι κτηνοτρόφοι που τηρούν τα μέτρα βιοασφάλειας θα αποζημιωθούν πλήρως και άμεσα με τρέχουσες τιμές αγοράς.
Παραθέτοντας τις ενέργειες που έγιναν από τις 19/2/2026 έως τις 22/2/2026, αναφέρεται ότι ακολουθήθηκε πιστά ό,τι προνοεί το Έκτακτο Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση των ασθενειών της κατηγορίας Α που προβλέπεται από τον Κανονισμό 2020/687.
Στο πλαίσιο αυτό, έχουν εγκατασταθεί σημεία απολύμανσης στην είσοδο πρόσβασης των εξής κτηνοτροφικών περιοχών: Λειβάδια, Ορόκλινης, Αραδίππου (2 σημεία), Αθηένου (4 σημεία), Τρούλλους, Κελλιά, Καλό Χωριό, Δρομολαξιά και Κλαυδιά, με στόχο να περιοριστεί ο ιός στην επαρχία Λάρνακας. Σημεία που δεν έχουν απολύμανση θα αποκλείονται.
Προς ενίσχυση και επέκταση των σημείων έχει ήδη μετακληθεί προσωπικό και συνεργεία από το Τμήμα Δασών, Γεωργίας, Υπηρεσία Θήρας και Πολιτική Άμυνα. Παράλληλα, έγινε ανάκληση αδειών όλων των λειτουργών των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών και τέθηκαν όλοι σε πλήρη ετοιμότητα ώστε η όλη κατάσταση να παρακολουθείται στενά. Έγινε ενημέρωση όλων των κτηνοτρόφων που βρίσκονται στις ζώνες γύρω από όλες τις μολυσμένες εκμεταλλεύσεις. Έγινε και γίνονται συνεχώς δειγματοληψίες από γειτονικές εκμεταλλεύσεις γειτονικών μονάδων Λειβαδιών και Ορόκλινης οι οποίες και αντέδρασαν θετικά γεγονός που θεωρείται φυσιολογικό.
Αναφέρεται ότι το γάλα από όλες τις μολυσμένες εκμεταλλεύσεις καταστρέφεται, ενώ ξεκίνησε και η διαδικασία ταφής των μολυσμένων ζώων σε συνεννόηση με συναρμόδιες αρχές. Επίσης, η λίστα με τις εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται εντός της ζώνης των 3 χιλιομέτρων έχει αποσταλεί στο Σύνδεσμο Τυροκόμων Κύπρου. Η μεταφορά γάλακτος από τις μονάδες που βρίσκονται στις ζώνες περιορισμού επιτρέπεται μόνο μετά από σχετική άδεια των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών και τηρουμένων των πρωτοκόλλων απολύμανσης.
Συνεχίζονται οι έλεγχοι στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις και διευθετήθηκε η μετάκληση ιδιωτών κτηνίατρων. Έγινε επικοινωνία με τη Γενική Διεύθυνση Υγείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από την οποία ζητήθηκε η ομάδα κτηνιατρικών εμπειρογνωμόνων το συντομότερο και έχει ζητηθεί καθοδήγηση για το ενδεχόμενο εμβολιασμών. Εφαρμόστηκε παγκύπρια απαγόρευση μετακινήσεων δίχηλων ζώων (βοοειδή, αιγοπρόβατα, χοίρους) και ζωοτροφών χωρίς την προηγούμενη έγκριση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών. Η μετακίνηση προς τα σφαγεία γίνεται μόνο κατόπιν άδειας.
Παράλληλα, το Τμήμα Γεωργίας προχώρησε σε συστάσεις προς τις Τοπικές Αρχές για δημιουργία τροχόλουτρων στις κτηνοτροφικές περιοχές που βρίσκονται υπό την αρμοδιότητά του και ζήτησε αντίστοιχα μέτρα από τις Επαρχιακές Διοικήσεις Λάρνακας, Λεμεσού και Πάφου. Η δαπάνη θα καλυφθεί από το Υπουργείο. Σημειώνεται ότι έχουν ήδη σταλθεί προδιαγραφές των τροχόλουτρων (στη βάση αυτών των συστάσεων ήδη ξεκίνησε η κατασκευή τροχόλουτρων στην Αραδίππου).
Στο μεταξύ, κινήθηκε η ανακριτική διαδικασία για διερεύνηση των περιστατικών των κτηνοτροφικών μονάδων της Ορόκλινης, που αμέλησαν να ενεργήσουν σύμφωνα με το άρθρο 6 του περί της Υγείας των Ζώων Νόμου, να γνωστοποιήσουν την ύπαρξη αφθώδους πυρετού στις εκτροφές τους. Παράλληλα, προχωρά η διενέργεια διοικητικών ελέγχων ως προς την προμήθεια και εφοδιασμό των κτηνοτρόφων με ζωοτροφές (σανός και ενσιρώματα) επιπλέον των ελέγχων των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών για εντοπισμό της πηγής προέλευσης του ιού.