«Κουκούλες, κράνη και «οτιδήποτε άλλο»… έμπαζε η νομιμότητα εντάλματος έρευνας για τα επεισόδια στη Λακατάμια

Το Ανώτατο Δικαστήριο, ως Εφετείο, άνοιξε τον δρόμο σε δύο αδέλφια να διεκδικήσουν ακύρωση εντάλματος έρευνας για υπόθεση επεισοδίων από οπαδούς του ΑΠΟΕΛ στη Λακατάμια
Με ομόφωνη απόφαση, το Ανώτατο Δικαστήριο παραμέρισε πρωτόδικη απόφαση που είχε απορρίψει αίτημα για άδεια προσφυγής με προνομιακό ένταλμα Certiorari, και έκρινε ότι υπάρχει «συζητήσιμη υπόθεση» ώστε οι δύο αδέλφια, οπαδοί του ΑΠΟΕΛ, να καταχωρίσουν αίτημα και να ζητήσουν ακύρωση του εντάλματος έρευνας που εκδόθηκε για την κατοικία τους.
Η νύχτα της βίας στη Λακατάμια
Η υπόθεση ξεκινά από περιστατικό που, σύμφωνα με τον όρκο που συνόδευσε την αστυνομική αίτηση, εκτυλίχθηκε στις 18 Μαΐου 2025, γύρω στις 22:30. Περίπου 50 άτομα, τα οποία επέβαιναν σε μοτοποδήλατα και αυτοκίνητα, με καλυμμένα πρόσωπα και φορώντας διακριτικά ρούχα της ομάδας του ΑΠΟΕΛ, εισήλθαν στο Σωματείο της ΑΕΛ Λακατάμειας. Κατά τα ίδια στοιχεία, είχαν στην κατοχή τους επιθετικά όργανα όπως ρόπαλα και πέτρες, προκάλεσαν ζημιές σε τζάμια και εξοπλισμό και επιτέθηκαν σε θαμώνες, τραυματίζοντάς τους σε διάφορα σημεία του σώματος, πριν αποχωρήσουν.
Πληροφορία, υποψία, ένταλμα
Στις 20 Μαΐου 2025 διαβιβάστηκε πληροφορία ότι τα δύο αδέλφια, εμπλέκονταν στα επεισόδια. Σύμφωνα με την περιγραφή, θεάθηκαν να επιβαίνουν σε μοτοσικλέτα από την οποία είχαν αφαιρέσει τις πινακίδες εγγραφής και, μαζί με άλλα άτομα με καλυμμένα πρόσωπα, εισήλθαν στο σωματείο, προκαλώντας ζημιές και επιτέθηκαν στους θαμώνες. Στον όρκο, οι πληροφοριοδότες χαρακτηρίστηκαν «αξιόπιστοι», με την αιτιολογία ότι είχαν συνεργαστεί και στο παρελθόν με την Αστυνομία με θετικά αποτελέσματα.
Με βάση τα πιο πάνω, ζητήθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας ένταλμα έρευνας για την οικία και τα υποστατικά τους, με επίκληση εύλογης υποψίας ότι εκεί ενδέχεται να αποκρύπτονται επιθετικά όπλα, ξύλινα ρόπαλα, κράνη, κουκούλες, καθώς και «οποιαδήποτε άλλα τεκμήρια» όπως ρουχισμός, υποδήματα, γάντια, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν μαρτυρία για σειρά υπό διερεύνηση αδικημάτων, από συνομωσία προς διάπραξη κακουργήματος μέχρι οχλαγωγία και επίθεση που προκαλεί πραγματική σωματική βλάβη. Το ένταλμα εκδόθηκε.
Ζητούν Certiorari, (ακύρωση εντάλματος)
Τα δύο αδέλφια Κ.Π και Π.Π, ζήτησαν άδεια να καταχωρίσουν αίτηση για Certiorari ώστε να ακυρωθεί το ένταλμα έρευνας. Πρωτόδικα, Δικαστής απέρριψε το αίτημα για σχετική άδεια, θεωρώντας ότι, με βάση το περιεχόμενο του όρκου, υπήρχε μαρτυρία που τους τοποθετούσε στη σκηνή και ότι υπήρχε εύλογη σύνδεση της οικίας τους με τη διερεύνηση και τα αναζητούμενα τεκμήρια.
Το Εφετείο, όμως, εντόπισε κάτι πολύ συγκεκριμένο. Η ύπαρξη μαρτυρίας ότι ένα πρόσωπο εμπλέκεται σε υπό διερεύνηση αδίκημα δεν αρκεί από μόνη της για να δικαιολογήσει έρευνα στην κατοικία του. Χρειάζεται κάτι επιπλέον, μια πραγματική και εύλογη διασύνδεση μεταξύ των αντικειμένων που ψάχνεις και του συγκεκριμένου τόπου που ζητάς να ερευνηθεί, όχι απλώς μια γενική λογική υπόθεση ότι «αφού συμμετείχε, κάπου θα τα έχει, άρα στο σπίτι».
Σύμφωνα με την Ποινική Δικονομία στον όρκο θα πρέπει να ξεκαθαρίζεται ποια αντικείμενα ψάχνεις και σε ποιον χώρο υπάρχει εύλογη υποψία ότι βρίσκονται. Κι όταν μιλάς για κατοικία, τα πράγματα περιορίζονται ακόμη περισσότερο, επειδή το Άρθρο 16 του Συντάγματος προστατεύει το απαραβίαστο της κατοικίας και επιτρέπει είσοδο ή έρευνα μόνο «όπως ο νόμος ορίζει» και με «δεόντως αιτιολογημένο» δικαστικό ένταλμα.
Με αυτό το πλαίσιο, το Ανώτατο σημείωσε ότι το πρωτόδικο σκεπτικό έδειχνε να στηρίζεται στην παραδοχή πως, εφόσον υπάρχει αξιόπιστη πληροφορία για παρουσία και ενεργό συμμετοχή των δύο υπόπτων, «εύλογα οδηγεί» στην πιθανότητα να φυλάσσουν στην οικία τους κουκούλες, ρούχα και άλλα αντικείμενα. Ωστόσο χρειάζεται υπόβαθρο γεγονότων τέτοιο που να ικανοποιεί την προϋπόθεση του νόμου, ειδικά όταν το ζητούμενο είναι παραβίαση κατοικίας.
Υπερβολική εξουσία
Υπάρχει και δεύτερο σημείο που ανέδειξε το Δικαστήριο, με πρακτικό ενδιαφέρον για όσους διαβάζουν εντάλματα έρευνας σαν να είναι λίστα για ψώνα. Το Ανώτατο αναφέρει ότι έπρεπε να απασχολήσει το πρωτόδικο Δικαστήριο η αναζήτηση «κατά τρόπο γενικό και αόριστο» ρούχων, υποδημάτων, γαντιών και κουκούλων και αν αυτή η περιγραφή ήταν επαρκώς σαφής και συγκεκριμένη, ώστε να μην δίνεται στην Αστυνομία «ανεπίτρεπτα ευρεία διακριτική εξουσία» για το τι θα ψάξει και τι θα πάρει.
Με απλά λόγια, άλλο είναι να ψάχνεις ένα συγκεκριμένο αντικείμενο που συνδέεται με ένα περιστατικό και άλλο να ανοίγει η πόρτα για να χωρέσουν «ό,τι φοριέται και ό,τι πατιέται».
Παροχή άδειας
Το κρίσιμο είναι ότι το Ανώτατο δεν είπε πως «το ένταλμα ήταν παράνομο» ούτε ακύρωσε το ένταλμα στο παρόν στάδιο. Είπε ότι υπάρχει συζητήσιμη υπόθεση, αρκετά σοβαρή ώστε να δοθεί άδεια να προχωρήσει η κύρια διαδικασία με κλήση για Certiorari, χωρίς να προδικάζεται το τελικό αποτέλεσμα. Γι’ αυτό και, όπως σημειώνεται, αποφεύγεται περαιτέρω συζήτηση «προς αποφυγή κινδύνου προκατάληψης» της πορείας της υπόθεσης.
Την σύνθεση του Ανωτάτου αποτελούσαν η Πρόεδρος Κατερίνα Σταματίου και οι Δικαστές Λένα Δημητριάδου Ανδρέου και Α. Δαυίδ. Τα δύο αδάλφια εκπροσώπησαν οι δικηγόροι Η. Στεφάνου, Γ. Νεάρχου και Φ. Μαλά, για το Δικηγορικό γραφείο «Ηλίας Α. Στεφάνου ΔΕΠΕ».