Καυτή πατάτα οι κοινόκτητες οικοδομές: Νομοσχέδιο στο συρτάρι, αρμοδιότητες στον αέρα και σοβαρά ζητήματα ασφάλειας χωρίς λύση

Άλλος δεν πληρώνει κοινόχρηστα, άλλος ενδιαφέρεται να εισπράττει μόνο το ενοίκιο και δεν πληρώνει για να επιδιορθωθεί η πολυκατοικία, άλλος καταλαμβάνει κοινόχρηστους χώρους, άλλος κλείνει τις σκάλες με την τοποθέτηση διαφόρων αντικειμένων (από ψυγεία μέχρι και κρεβάτια) και γενικά σε πολλές περιπτώσεις η κατάσταση με τις κοινόκτητες οικοδομές είναι απαράδεκτη και κάθε άλλο παρά ευρωπαϊκή χώρα θυμίζει.
Σημειώνεται, πως σε αρκετές περιπτώσεις στα κοινόκτητα κτήρια υπάρχουν και στατικά προβλήματα ενώ από ενέργειες κάποιων ενοίκων/ιδιοκτητών εγείρονται και θέματα ασφάλειας τα οποία δυνατόν να αποδειχθούν μοιραία σε περίπτωση ισχυρού σεισμού ή και πυρκαγιάς (εξ’ απόψεως διαφυγής) κ.ο.κ..
Το όλο ζήτημα επιχειρήθηκε να ρυθμιστεί με νομοσχέδιο το οποίο είχε καταθέσει το υπουργείο Εσωτερικών το 2023 αλλά κατά τη διάρκεια συζήτησης στη Βουλή ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών κ. Άριστος Δαμιανού το έστειλε από εκεί που ήρθε.
Η επιστροφή του Νομοσχεδίου έγινε λόγω των αντιδράσεων των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ) στους οποίους κατέληξε η ευθύνη ελέγχου των κονόκτητων οικοδομών. Σημειώνεται ότι σήμερα η ευθύνη ανήκει στο Τμήμα Κτηματολογίου το οποίο θεωρεί πως δεν είναι δουλειά του να κάνει τον «τροχονόμο» στις πολυκατοικίες, θέση η οποία, ως ένα βαθμό, είναι δικαιολογημένη. Στο πλαίσιο μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είχε αποφασιστεί όπως η ευθύνη ανατεθεί στους νέους Δήμους, οι οποίοι αντέδρασαν, με αποτέλεσμα η καυτή πατάτα να βρεθεί στα χέρια των ΕΟΑ. Κάποιοι από αυτούς δέχτηκαν με το στανιό τα νέα καθήκοντα ενώ άλλοι, ακόμη και αν δεν το λένε καθαρά, δεν θέλουν να αναλάβουν την ευθύνη για οικονομικούς και άλλους λόγους.
Το ποτήρι ξεχείλισε ύστερα από επιστολή των πέντε ΕΟΑ στην Επιτροπή Εσωτερικών, ενώπιον της οποίας συζητείται το νομοσχέδιο.
Στην επιστολή αναφέρεται, πως χρειάζεται περισσότερος χρόνος ώστε να μπορέσουν (οι ΕΟΑ) να τοποθετηθούν επί του νομοσχεδίου. Καταγράφεται επίσης:
«Η χρηματοοικονομική μελέτη που ετοιμάστηκε από το Τμήμα Κτηματολογίου (ως προς τη βιωσιμότητα του όλου εγχειρήματος) έχει σταλεί στους ΕΟΑ τον Δεκέμβριο του 2025. Εκκρεμεί η ανάλυση των στοιχείων και η κατάσταση εσόδων-εξόδων της νέας υπηρεσίας για σκοπούς διαβούλευσης μεταξύ των ΕΟΑ και στη συνέχεια διαβούλευση με το αρμόδιο υπουργείο».
Στην επιστολή προστίθεται, πως «η έλλειψη δομής, η ανάγκη εξεύρεσης νέων κτηριακών εγκαταστάσεων και ο όγκος εργασίας της ετοιμασίας για ανάληψη αυτών των καθηκόντων (λογισμικά προγράμματα, συγγραφή ρόλων εργασίας, αυτοματοποίηση διαδικασιών μεταφορά φυσικών φακέλων και αγορά και εγκατάσταση μηχανημάτων/υπολογιστών), καθιστούν υποχρεωτική την ψήφιση της μεταβατικής περιόδου σε περίπτωση συναίνεσης ανάληψης της διαχείρισης κοινόκτητων οικοδομών».
Με άλλα λόγια, οι ΕΟΑ επιδιώκουν να κλωτσήσουν το όλο θέμα πάρα κάτω.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Άριστος Δαμιανού, ο οποίος ανέγνωσε την επιστολή, ξεκαθάρισε και τα ακόλουθα:
«Λυπάμαι δεν πρόκειται να παίξω αυτό το παιγνίδι. Δώσαμε άπλετο χρόνο αλλά ακόμη και τώρα οι ΕΟΑ εγείρουν ζητήματα λειτουργικά, οικονομικά και άλλα και θεωρώ πως δεν έγινε αυτό που έπρεπε να γίνει. Θέλω να απολογηθώ σε όλους για το γεγονός ότι δεν ολοκληρώθηκε η διαδικασία, όχι με δική μας ευθύνη.
Κατατέθηκε νομοσχέδιο το οποίο θα ρύθμιζε το θέμα των κοινόκτητων οικοδομών, χωρίς να είναι συμφωνημένο και οι ΕΟΑ αντιδρούν και ως Επιτροπή θεωρούμε ότι δικαίως αντιδρούν διότι πρόκειται για επιπρόσθετη αρμοδιότητα. Αναγνωρίζω ότι σε κάποιους πρέπει να ανατεθεί αυτή η αρμοδιότητα και προσωπικά έχω την άποψη ότι αυτή έπρεπε να παραμείνει στο Κτηματολόγιο.
Οι ΕΟΑ καλούνται να λειτουργήσουν για να παρέχουν αυτή την τόσο σημαντική υπηρεσία χωρίς μόνιμη λύση για ανταποδοτικά τέλη.
Έρχονται εδώ προσκεκλημένοι και η διαδικασία δεν προχωρά, γι’ αυτό θα πάρετε το νομοσχέδιο και όταν είσαστε έτοιμοι να επανέλθετε.
Από πλευράς υπουργείου Εσωτερικών (Κτηματολόγιο) λέχθηκε ότι έγινε σκληρή δουλειά να ετοιμαστεί η σχετική μελέτη (κόστους, τελών κ.ο.κ.). Θεωρούμε, ανέφερε εκπρόσωπός του, ότι έγινε αρκετή δουλειά σε συνεργασία με τους ΕΟΑ.
Ο κ. Δαμιανού, απευθυνόμενος στους εμπλεκόμενους και σχολιάζοντας σχετική αναφορά, ανέφερε: Επιστρέφουμε το νομοσχέδιο και όταν συμφωνήσετε, θα ορίσουμε συνεδρία της Επιτροπής εκτάκτως για να προχωρήσουμε. Το νομοσχέδιο εκκρεμεί από το 2023 και έπρεπε να τα βρείτε.
Μετά το πέρας της συνεδρίας στην Επιτροπή Εσωτερικών, ο κ. Δαμιανού, δήλωσε:
«Ενώ η κοινωνία αναμένει δικαιολογημένα μια σύγχρονη νομοθεσία για τις κοινόκτητες οικοδομές, ένα κοινωνικό πρόβλημα, που δεν θέλει εξήγηση, η κυβέρνηση και σ’ αυτή την περίπτωση αδυνατεί να καταθέσει στη Βουλή ένα ολοκληρωμένο και συμφωνημένο Νομοσχέδιο.
Ερήμην των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης, αποφάσισε να τους αποδώσει σοβαρές αρμοδιότητες, σε σχέση με την επιτήρηση και τον έλεγχο των κοινόκτητων οικοδομών. Εν αγνοία μάλιστα των ΕΟΑ κατατέθηκε Νομοσχέδιο, την στιγμή που οι νεοσύστατοι αυτοί οργανισμοί προσπαθούν να ορθοποδήσουν.
Η ανάγκη είναι δεδομένη και αναμένω με την αίσθηση του επείγοντος η Κυβέρνηση να καταβάλει μεγαλύτερες προσπάθειες και να επανακαταθέσει στη Βουλή ένα αποδεκτό κείμενο.
Και επειδή, τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά, σε καμία περίπτωση δεν θα δεχτώ τον εμπαιγμό του Κοινοβουλίου και της Επιτροπής Εσωτερικών, της οποίας προεδρεύω. Η ανάγκη ρύθμισης του ζητήματος των κοινόκτητων οικοδομών είναι δεδομένη και αναμένω με την αίσθηση του επείγοντος η Κυβέρνηση να καταβάλει μεγαλύτερες προσπάθειες και να επανακαταθέσει στη Βουλή ένα αποδεκτό κείμενο.
Αντιδρώντας το υπουργείο Εσωτερικών εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία υποστηρίζει, πως «οι αναφορές του κ. Δαμιανού, περί εμπαιγμού της Επιτροπής και του σώματος δεν ευσταθούν και προσέθεσε, πως η κυβέρνηση «έχει καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια, για να υποβληθεί ένα λειτουργικό και εφαρμόσιμο νομοσχέδιο».
Στην ανακοίνωση αναφέρονται και τα ακόλουθα:
«Από την πρώτη στιγμή, ως Κυβέρνηση, είχαμε υπογραμμίσει την ανάγκη άμεσης προώθησης του συγκεκριμένου νομοθετήματος, το οποίο θα επιλύσει τα χρονίζοντα προβλήματα που ταλαιπωρούν χιλιάδες ιδιοκτήτες και ένοικους σε κοινόκτητες οικοδομές.
Το εν λόγω νομοσχέδιο είχε ετοιμαστεί ήδη από το 2023, πριν τη σύσταση των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ) και τη μεταφορά της αρμοδιότητας της αδειοδότησης σε αυτούς, ενώ ακολούθως, συζητήθηκε στην παρουσία εκπροσώπων των ΕΟΑ, οι οποίοι ενημερώθηκαν για τις διατάξεις του κειμένου.
Παρά το γεγονός αυτό και λαμβάνοντας υπόψιν ανησυχίες που εκφράστηκαν από τους ΕΟΑ, διενεργήθηκε εκ νέου διαβούλευση μαζί τους, δεδομένου ότι με βάση τη νομοθεσία από 1η Ιουλίου 2024 αποτελούν την αρμόδια Οικοδομική Αρχή.
Στο πλαίσιο της εν λόγω διαβούλευσης, το Τμήμα Κτηματολογίου ετοίμασε μελέτη, η οποία περιλαμβάνει το σύνολο των κοινόκτητων οικοδομών, αναλυτική κατάσταση των χρόνων διεκπεραίωσης των απαιτούμενων διεργασιών, εκτίμηση του προσωπικού για στελέχωση, καθώς επίσης και προτεινόμενα σενάρια τελών για κάλυψη του κόστους λειτουργίας Υπηρεσίας Εγγραφής και Εποπτείας Λειτουργίας Διαχειριστικών Επιτροπών Κοινόκτητων Οικοδομών».
Όπως έγραψε ήδη ο «Φ» υπάρχουν περίπου 21.000 κοινόκτητες οικοδομές που αντιπροσωπεύουν 219.000 μονάδες.