Καρναβάλι Λεμεσού 1960: «Πατέρας Μαρξ» εναντίον «Μητέρας Εκκλησίας» (ΒΙΝΤΕΟ)

Στις 26 Μαΐου 1960, η σουηδική εφημερίδα Aftonbladet παρουσίαζε εκτενές αφιέρωμα στην Κύπρο, λίγους μήνες πριν από την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, μεταφέροντας την εικόνα μιας χώρας που επιχειρούσε να επιστρέψει στην κανονικότητα μετά από χρόνια έντασης. Με τίτλο «Το καρναβάλι κράτησε το προσωπείο του», ο ανταποκριτής περιέγραφε τη διστακτική επιστροφή στις παλιές συνήθειες. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «γίνονται δειλά βήματα για επιστροφή στις παλιές, κανονικές συνήθειες», ενώ για πρώτη φορά μετά τις ταραχές θα γιορταζόταν το μεγάλο καρναβάλι της Λεμεσού, της κατεξοχήν λιμενικής και βιομηχανικής πόλης. Όπως σημειώνεται η ΕΟΚΑ έχει τηρήσει την υπόσχεσή της να παραμείνει ήσυχη κατά τη διάρκεια των πολιτικών διαπραγματεύσεων.
Το ρεπορτάζ δεν παρέλειπε να αναφερθεί στις ιδεολογικές αντιπαραθέσεις της εποχής, κάνοντας λόγο για μια «ιστορία τύπου Ντον Καμίλο», δηλαδή για μια κωμική αλλά έντονη σύγκρουση ανάμεσα στη Μητέρα Εκκλησία και τον Πατέρα Μαρξ.
Ακολουθεί το σχετικό απόσπασμα που εντόπισε το ιστολόγιο Υπερβόρειοι
«Ο δήμαρχος (Κώστας Παρτασίδης), υποστήριξε με θέρμη τη διεξαγωγή του ''καρναβαλίστικου κομμουνισμού'' (αν και απέχει πολύ από τη Μόσχα), ενώ νεαρός ιερέας της πόλης χαρακτήρισε την εκδήλωση ανήθικη και ζήτησε την αποχή των πιστών. Η αντιπαράθεση μεταφέρθηκε στις εφημερίδες, με δημόσιες τοποθετήσεις και ανταλλαγή αιχμών.
Την ίδια ώρα, η περιοχή δοκιμαζόταν από έντονη ξηρασία. Το ερώτημα που κυριαρχούσε ήταν αν θα ερχόταν επιτέλους η βροχή. Ακόμη και η ιδέα πρόσκλησης ειδικού από τη Γαλλία για τεχνητή πρόκληση βροχοπτώσεων με πυραυλικά μέσα συζητήθηκε, προκαλώντας αντιδράσεις. Ο ιερέας τάχθηκε κατηγορηματικά κατά μιας τέτοιας παρέμβασης, την οποία θεώρησε πρόκληση προς τη θεία τάξη.
Λίγο πριν από την έναρξη των εκδηλώσεων, ο καιρός άλλαξε. Η βροχή άρχισε να πέφτει περίπου μία ώρα πριν την παρέλαση, μετατρέποντας το καρναβάλι σε μια υγρή αλλά κανονικά διεξαγόμενη γιορτή. Ο δήμαρχος παρέμεινε σταθερός στη στήριξή του προς τους διοργανωτές, ενώ η πόλη γιόρτασε, παρά τις καιρικές συνθήκες.
Στην παρέλαση εμφανίστηκαν και συμβολικά «κανόνια», τα οποία, ωστόσο, ήταν ξύλινα και εκτόξευαν μόνο μπαλόνια. Το στοιχείο αυτό προσέδωσε έναν σατιρικό τόνο σε μια περίοδο όπου η πολιτική ένταση βρισκόταν στο προσκήνιο. Η ΕΟΚΑ, σύμφωνα με πληροφορίες της εποχής, είχε δεσμευτεί να τηρήσει χαμηλούς τόνους κατά τη διάρκεια των πολιτικών διαπραγματεύσεων, αν και περιστατικά έντασης δεν έλειψαν.
Το φετινό καρναβάλι της Λεμεσού, μέσα σε βροχή και ιδεολογικές αντιπαραθέσεις, αποτέλεσε μια συμβολική προσπάθεια της πόλης να διατηρήσει τα προσχήματα της ομαλότητας, σε μια εποχή πολιτικών και κοινωνικών αναταράξεων».
Αναμονή, ξηρασία και φυγή κεφαλαίων
Σε άλλο κεντρικό άρθρο, με τίτλο «Αναμονή, ξηρασία, φυγή κεφαλαίων, κι όμως η ζωή στην Κύπρο είναι αρκετά όμορφη», η εφημερίδα περιέγραφε τις οικονομικές ανησυχίες της περιόδου, αλλά ταυτόχρονα τόνιζε την ανθεκτικότητα της κοινωνίας.
Όπως σημειωνόταν, «σε γενικές γραμμές η ζωή στην Κύπρο τώρα, σε σύγκριση με πριν, είναι πολύ ευχάριστη», ενώ οι άνθρωποι «δεν κάθονται πλέον στα σπίτια ψιθυρίζοντας για πολιτικές ίντριγκες». Η καθημερινότητα παρουσιαζόταν πιο ανοιχτή, πιο δημόσια, με έντονη κοινωνική και πολιτική συμμετοχή.
Μια χώρα σε μετάβαση
Η εικόνα που μετέφερε η σουηδική εφημερίδα ήταν εκείνη μιας κοινωνίας που βρισκόταν σε μεταβατική φάση: με οικονομικές προκλήσεις, πολιτικές διαπραγματεύσεις και γεωπολιτική σημασία, αλλά και με ζωντανό κοινωνικό παλμό. Η Κύπρος του 1960 εμφανιζόταν ως νησί αντιθέσεων, ανάμεσα στην αβεβαιότητα και την αισιοδοξία, στις ιδεολογικές συγκρούσεις και στη διάθεση για επιστροφή στην κανονικότητα. Ένα ιστορικό στιγμιότυπο που φωτίζει πώς ο ευρωπαϊκός Τύπος έβλεπε την Κύπρο στο κατώφλι της ανεξαρτησίας της