Καλλιτεχνική Δημιουργία και Δημόσια Πολιτική ως Πράξη Δημοκρατίας

Προτεραιότητες
Υποψήφιοι βουλευτές και βουλεύτριες από τον χώρο του Πολιτισμού καθορίζουν τις προτεραιότητες τους
Γράφει η Άντρη Χατζηανδρέου
Υποψήφια Βουλεύτρια Λευκωσίας, Ακέλ -Αριστέρα – Κοινωνική Συμμαχία
Ως άνθρωπος που υπηρέτησε τον πολιτισμό διαχρονικά – ως πιανίστα με σταθερή πορεία, ως δημιουργός και πρόεδρος πολιτιστικών οργανισμών, αλλά και ως ακαδημαϊκός και επικεφαλής θεσμών – γνωρίζω από πρώτο χέρι τι σημαίνει να εργάζεσαι χωρίς σαφές επαγγελματικό πλαίσιο. Γνωρίζω όμως και τη δύναμη, το ταλέντο και το ήθος των ανθρώπων του πολιτισμού στην Κύπρο. Και μαζί με αυτά, γνωρίζω και την ανασφάλεια που τους συνοδεύει: αποσπασματικές χορηγίες, απουσία σταθερού εισοδήματος, έλλειψη ασφαλιστικής κάλυψης, διοικητικά και γραφειοκρατικά εμπόδια που συχνά εξαντλούν περισσότερη ενέργεια από την ίδια τη δημιουργία.
Η πρότασή μου για τον πολιτισμό στηρίζεται σε τρεις ξεκάθαρους και αδιαπραγμάτευτους άξονες: την ουσιαστική κατοχύρωση του επαγγέλματος του καλλιτέχνη, τη σταδιακή αλλά αποφασιστική αύξηση της δημόσιας χρηματοδότησης με στρατηγικό σχεδιασμό και τη διαχείριση του πολιτισμού οριζόντια ως ανθρώπινο δικαίωμα που διαπερνά όλους τους τομείς πολιτικής και ενισχύει τον πυρήνα της δημοκρατίας.
Πρώτος άξονας είναι η κατοχύρωση με το σωστό περιεχόμενο. Όχι μια τυπική εγγραφή σε ένα μητρώο που μπορεί να λειτουργήσει ως φίλτρο αποκλεισμού, αλλά μια ολοκληρωμένη νομοθετική ρύθμιση που αναγνωρίζει τον καλλιτέχνη ως εργαζόμενο με πλήρη επαγγελματικά και κοινωνικά δικαιώματα. Πρόσβαση σε κοινωνική ασφάλιση και συνταξιοδοτικά ωφελήματα, πρόνοιες για τη διακοπτόμενη και υβριδική φύση της καλλιτεχνικής εργασίας, θεσμοθετημένος διάλογος με τους ίδιους τους δημιουργούς πριν από κάθε ρύθμιση που τους αφορά. Κατοχύρωση σημαίνει αξιοπρέπεια, σταθερότητα και ελευθερία δημιουργίας χωρίς τον μόνιμο φόβο της επισφάλειας.
Δεύτερος άξονας είναι η αύξηση της δημόσιας χρηματοδότησης με στρατηγικό σχεδιασμό. Ο πολιτισμός δεν μπορεί να εξαρτάται από ετήσιες αποφάσεις και αποσπασματικές χορηγίες. Χρειάζεται πολυετής προγραμματισμός, σαφείς προτεραιότητες, διαφάνεια και λογοδοσία. Όμως στρατηγικός σχεδιασμός δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς θεσμική επάρκεια. Το Υφυπουργείο Πολιτισμού οφείλει να ενισχυθεί ουσιαστικά, να στελεχωθεί επαρκώς με εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και να αποκτήσει τις διοικητικές και τεχνοκρατικές δυνατότητες που απαιτεί μια σύγχρονη πολιτιστική πολιτική. Ένα υποστελεχωμένο κράτος δεν μπορεί να χαράξει ολοκληρωμένη στρατηγική ούτε να στηρίξει αποτελεσματικά τους δημιουργούς. Η επένδυση στην δημιουργική και πολιτιστική βιομηχανία δημιουργεί θέσεις εργασίας, ενισχύει την καινοτομία, στηρίζει την εξωστρέφεια και ενδυναμώνει την κοινωνική συνοχή.
Τρίτος άξονας είναι η οριζόντια προσέγγιση του πολιτισμού ως ανθρώπινο δικαίωμα. Η πρόσβαση στην καλλιτεχνική δημιουργία αποτελεί έκφανση της ελευθερίας του λόγου και της ελευθερίας της σκέψης. Μέσα από τον πολιτισμό καλλιεργείται η κριτική ικανότητα, ενισχύεται ο δημόσιος διάλογος, προστατεύεται η πολυφωνία και θωρακίζεται η κοινωνία απέναντι στον αυταρχισμό και τη μισαλλοδοξία. Ο πολιτισμός διαπερνά την εκπαίδευση, την κοινωνική πολιτική, την τοπική αυτοδιοίκηση, την ισότητα και τη συμπερίληψη. Είναι ο χώρος όπου κάθε άνθρωπος μπορεί να εκφράζεται, να αμφισβητεί, να δημιουργεί.
Συνεπώς, η πολιτική για τον πολιτισμό δεν περιορίζεται στη διαχείριση κονδυλίων. Είναι πολιτική δημοκρατίας, ελευθερίας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Ως επαγγελματίας που δραστηριοποιείται διαχρονικά στους τομείς της παιδείας, του πολιτισμού και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πιστεύω ακράδαντα ότι, για να το πετύχουμε αυτό, πρέπει να δημιουργούμε συνθήκες συνεχούς δυναμικής, διατηρώντας ροή στις προσπάθειές μας και κρατώντας την ορμή με το μέρος μας.