Θέλουν μικρά ηλεκτρικά οχήματα «made in EU»

Τη σημασία της πρότασης της Κομισιόν για παραγωγή μικρών ηλεκτρικών οχημάτων «made in EU» μέσω των λεγόμενων supercredits, ανέδειξαν στο Συμβούλιο Περιβάλλοντος στις Βρυξέλλες, ο Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, Αλέξης Βαφεάδης, ο οποίος προέδρευσε στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ και ο Επίτροπος για το Κλίμα, το Μηδενικό Ισοζύγιο Εκπομπών και την Καθαρή Ανάπτυξη, Βόπκε Χούκστρα.
Η πρόταση της Κομισιόν, σημείωσε ο κ. Βαφεάδης, προβλέπει τη διασφάλιση ευρωπαϊκού περιεχομένου στην κατασκευή οχημάτων, μέσω της εισαγωγής απαιτήσεων «κατασκευής στην Ευρωπαϊκή Ένωση» για τα λεγόμενα supercredits για μικρά οχήματα μηδενικών εκπομπών, καθώς και για πιστώσεις που σχετίζονται με χάλυβα χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος για το Κλίμα, το Μηδενικό Ισοζύγιο Εκπομπών και την Καθαρή Ανάπτυξη, Βόπκε Χούκστρα, τόνισε τη σημασία της παραγωγής μικρών ηλεκτρικών οχημάτων «made in EU» μέσω των λεγόμενων supercredits, προκειμένου να ενισχυθεί η βιομηχανία και να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας στην Ευρώπη, ενώ παράλληλα να διευκολυνθεί η μετάβαση των καταναλωτών σε οχήματα μηδενικών εκπομπών.
Τη συνεδρία απασχόλησε η πρόταση τροποποίησης των προτύπων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα για τα αυτοκίνητα και τα ελαφρά επαγγελματικά οχήματα (vans).
Όπως ανέφερε ο κ. Βαφεάδης κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί βασικό τομέα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την καινοτομική της υπεροχή και τη διατήρηση θέσεων εργασίας τόσο στη μεταποίηση όσο και σε άλλους τομείς της οικονομίας. Την ίδια ώρα, σημείωσε ότι η βιομηχανία αντιμετωπίζει σειρά προκλήσεων ως προς την ανταγωνιστικότητά της, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ο Υπουργός επισήμανε παράλληλα ότι οι μειώσεις των εκπομπών από τον τομέα των οδικών μεταφορών, πραγματοποιούνται με σχετικά αργό ρυθμό σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι που συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την αυξημένη ζήτηση για κινητικότητα. Όπως ανέφερε, οι εκπομπές από επιβατικά αυτοκίνητα και φορτηγά αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα πέμπτο των συνολικών εκπομπών στην ΕΕ.
Αναφερόμενος στην πρόταση της Κομισιόν για την τροποποίηση των προτύπων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ο κ. Βαφεάδης σημείωσε ότι αυτή προέκυψε έπειτα από σειρά διαλόγων υψηλού επιπέδου μεταξύ της Επιτροπής και της βιομηχανίας. Πρόσθεσε ότι η πρόταση συνδέεται επίσης με το Σχέδιο Δράσης για την Αυτοκινητοβιομηχανία που παρουσιάστηκε το περασμένο έτος, καθώς και με τις συζητήσεις μεταξύ των ηγετών της ΕΕ που ζήτησαν την προώθηση της αναθεώρησης των προτύπων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Ο Υπουργός τόνισε ότι η πρόταση εντάσσεται στο ευρύτερο πακέτο πρωτοβουλιών για την αυτοκινητοβιομηχανία, που παρουσιάστηκε τον περασμένο Δεκέμβριο και αποσκοπεί τόσο στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας όσο και στη συνέχιση της φιλόδοξης πορείας προς την κινητικότητα μηδενικών εκπομπών. Όπως εξήγησε, παρότι προτείνεται η μείωση του στόχου για το 2035 στο 90%, διατηρείται ο στόχος της κλιματικής ουδετερότητας, με το υπόλοιπο ποσοστό εκπομπών της τάξης του 10% να αντισταθμίζεται μέσω ενός αριθμού ευελιξιών.
Ο κ. Βαφεάδης ανέφερε επίσης ότι η πρόταση στοχεύει στην ενίσχυση της τεχνολογικής ουδετερότητας, παρέχοντας στους κατασκευαστές περισσότερες επιλογές πέρα από τα αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα με μπαταρία για την επίτευξη των στόχων τους, συμπεριλαμβανομένων των βιώσιμων ανανεώσιμων καυσίμων και της χρήσης χάλυβα χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η πρόταση της Κομισιόν προβλέπει τη διασφάλιση ευρωπαϊκού περιεχομένου στην κατασκευή οχημάτων, μέσω της εισαγωγής απαιτήσεων «κατασκευής στην Ευρωπαϊκή Ένωση» για τα λεγόμενα supercredits για μικρά οχήματα μηδενικών εκπομπών, καθώς και για πιστώσεις που σχετίζονται με χάλυβα χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
Υπενθύμισε πως στις 4 Μαρτίου η Κομισιόν παρουσίασε επίσης την πρόταση για τον Νόμο Βιομηχανικής Επιτάχυνσης (Industrial Accelerator Act), ο οποίος καθορίζει το πλαίσιο για τις απαιτήσεις «κατασκευής στην ΕΕ» και για τη χρήση χάλυβα χαμηλών εκπομπών άνθρακα στο πλαίσιο της πρότασης για τα πρότυπα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Επισήμανε πως η Προεδρία πρότεινε η συζήτηση στο Συμβούλιο να επικεντρωθεί στην αρχιτεκτονική της πρότασης της Κομισιόν και ειδικότερα στη μείωση του στόχου μείωσης των εκπομπών για το 2035 στο 90% και στην εισαγωγή των νέων ευελιξιών, οι οποίες θα μπορούσαν να διευκολύνουν την επίτευξη των κλιματικών στόχων της Ένωσης, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα του τομέα.
Για τον σκοπό αυτό, σημείωσε, η Προεδρία υπέβαλε δύο ερωτήματα προς τα κράτη μέλη, με στόχο την ενθάρρυνση της ανταλλαγής απόψεων και την αποτύπωση των θέσεων των αντιπροσωπειών. Ο Υπουργός ανέφερε ότι οι απόψεις και οι εκτιμήσεις των κρατών μελών θα αποτελέσουν σημαντική καθοδήγηση για την Προεδρία ως προς την περαιτέρω προώθηση της πρότασης, με στόχο την επίτευξη της μεγαλύτερης δυνατής προόδου κατά τη διάρκεια της θητείας της.
Με την ολοκλήρωση της συζήτησης, ο κ. Βαφεάδης ανέφερε ότι εκφράστηκαν διαφορετικές απόψεις από τις αντιπροσωπείες σχετικά με την προσέγγιση που προτείνει η Κομισιόν και το επίπεδο φιλοδοξίας της, καθώς και για το κατά πόσο οι προτεινόμενες ευελιξίες επιτυγχάνουν την κατάλληλη ισορροπία.
Παράλληλα, σημείωσε ότι πολλές αντιπροσωπείες έθεσαν ζητήματα που συνδέονται με την αλληλεπίδραση της συγκεκριμένης πρότασης με άλλες νομοθετικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι οι διασυνδέσεις αυτές θα χρειαστεί να εξεταστούν περαιτέρω στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.
Καταληκτικά, ο Υπουργός ανέφερε ότι η Προεδρία θα συνεχίσει να εργάζεται στη βάση της σημερινής συζήτησης, με στόχο να ανοίξει τον δρόμο για έναν ισορροπημένο συμβιβασμό μεταξύ των κρατών μελών.
Τι λέει ο Βόπκε Χούκστρα
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος για το Κλίμα, το Μηδενικό Ισοζύγιο Εκπομπών και την Καθαρή Ανάπτυξη, Βόπκε Χούκστρα, αναφέρθηκε στην πρόσφατη έγκριση του νόμου για το κλίμα από το Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και σημείωσε ότι η ανεξαρτησία της ΕΕ σε ενεργειακά ζητήματα παραμένει κρίσιμη, ειδικά στον τομέα των οδικών μεταφορών. Τόνισε ότι οι μεταφορές εξακολουθούν να βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε ορυκτά καύσιμα, γεγονός που ενέχει κλιματική, εμπορική και ενεργειακή διάσταση.
Ο κ. Χούκστρα παρουσίασε στοιχεία για το 2025, σύμφωνα με τα οποία περίπου το 18% των νέων αυτοκινήτων που πωλήθηκαν είναι ηλεκτρικά με μπαταρία, καταγράφοντας ανάκαμψη σε σχέση με το προηγούμενο έτος, αλλά με σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών μελών. Ο Επίτροπος επισήμανε ότι το μέλλον των οδικών μεταφορών στην Ευρώπη είναι ηλεκτρικό και ότι τα ηλεκτρικά οχήματα είναι τρεις φορές πιο αποδοτικά από τα συμβατικά, οικονομικά στη χρήση και απαραίτητα για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Σχετικά με τα πρότυπα εκπομπών CO2, ο κ. Χούκστρα τόνισε ότι παρέχουν ένα σαφές μακροπρόθεσμο σήμα για την κινητικότητα μηδενικών εκπομπών, καθοδηγούν τις επενδύσεις και υποστηρίζουν τη συνεχιζόμενη δομική μεταρρύθμιση της βιομηχανίας. Ειδικότερα, αναφέρθηκε στο Σχέδιο Δράσης για τη Βιομηχανία Αυτοκινήτων στην Ευρώπη και στο πακέτο πρωτοβουλιών για την αυτοκινητοβιομηχανία του 2025, τα οποία περιλαμβάνουν την αναθεώρηση των προτύπων CO2 για αυτοκίνητα και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα και στοχευμένες τροποποιήσεις για τα φορτηγά.
Ο Επίτροπος σημείωσε ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις συνδυάζουν φιλοδοξία και ρεαλισμό, παρέχοντας ευελιξία στους κατασκευαστές βαρέων οχημάτων για την τήρηση των στόχων του 2030. Όσον αφορά τα ελαφρά επαγγελματικά οχήματα, υπογράμμισε ότι προτείνεται πολυετές καθεστώς συμμόρφωσης για την περίοδο 2030–2032 και μειωμένος στόχος, λαμβάνοντας υπόψη τις βραχυπρόθεσμες προκλήσεις της ηλεκτροκίνησης.
Επιπλέον, ο κ. Χούκστρα τόνισε τη σημασία της παραγωγής μικρών ηλεκτρικών οχημάτων «made in EU» μέσω των λεγόμενων supercredits, προκειμένου να ενισχυθεί η βιομηχανία και να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας στην Ευρώπη, ενώ παράλληλα να διευκολυνθεί η μετάβαση των καταναλωτών σε οχήματα μηδενικών εκπομπών.
Όσον αφορά τον στόχο για το 2035 και μετά, ο Επίτροπος τόνισε ότι οι κατασκευαστές οχημάτων θα πρέπει να μειώσουν τις εκπομπές κατά 90%, με τις υπόλοιπες εκπομπές να αντισταθμίζονται μέσω βιώσιμων ανανεώσιμων καυσίμων ή χρήσης χαλυβουργίας χαμηλών εκπομπών άνθρακα, κατασκευασμένης στην ΕΕ, σύμφωνα με τον Νόμο για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή.
ΚΥΠΕ