Η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει στην Ουάσινγκτον: Εγκαταλείψτε τις «υπερβολικές απαιτήσεις» για να υπάρξει συμφωνία

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal οι Αμερικανοί ζήτησαν από τους Ιρανούς να καταστρέψουν τα τρία μεγάλα πυρηνικά τους εργοστάσια και να μεταφέρουν το ουράνιο στην Ουάσινγκτον – Η απάντηση και οι αντιπροτάσεις της Τεχεράνης
Να εγκαταλείψει τις «υπερβολικές απαιτήσεις» για να επιτευχθεί συμφωνία, κάλεσε την Ουάσινγκτον ο υπυοργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, μία ημέρα μετά τις συνομιλίες των δύο πλευρών στη Γενεύη.
Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελατί, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας αναφέρθηκε στην πορεία των διαβουλεύσεων και στις προϋποθέσεις που, κατά την Τεχεράνη, απαιτούνται για την επίτευξη συμφωνίας.
«Η επιτυχία σε αυτή την πορεία απαιτεί σοβαρότητα και ρεαλισμό από την άλλη πλευρά, καθώς και αποφυγή κάθε εσφαλμένου υπολογισμού και υπερβολικών απαιτήσεων», δήλωσε ο Αμπάς Αραγτσί, σύμφωνα με όσα μεταδόθηκαν για το περιεχόμενο της συνομιλίας.
Οι δηλώσεις του Ιρανού υπουργού καταγράφονται στον απόηχο των επαφών που πραγματοποιήθηκαν στη Γενεύη, χωρίς να φέρουν κάποια συμφωνία και τις δύο πλευρές να παραμένουν σε μεγάλη απόσταση σε κρίσιμα ζητήματα.
Να καταστρέψει τις τρεις μεγάλες πυρηνικές εγκαταστάσεις, κάλεσε την Τεχεράνη η Ουάσινγκτον
Στις διαβουλεύσεις, που διήρκεσαν έως αργά το βράδυ, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ ανέφεραν ότι το Ιράν θα πρέπει να καταστρέψει τις τρεις βασικές πυρηνικές του εγκαταστάσεις στο Φορντό, στη Νατάνζ και στην Ισφαχάν, καθώς και να παραδώσει στις ΗΠΑ όλα τα εναπομείναντα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, σύμφωνα με αξιωματούχους που έχουν γνώση των επαφών.
Επιπλέον, ξεκαθάρισαν ότι οποιαδήποτε νέα πυρηνική συμφωνία θα πρέπει να έχει μόνιμο χαρακτήρα και να μην περιλαμβάνει ρήτρες λήξης, όπως συνέβη με τη συμφωνία που είχε συναφθεί επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα και την οποία οι Ρεπουμπλικάνοι είχαν χαρακτηρίσει διαχρονικά ανεπαρκή. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αποσύρει τις ΗΠΑ από εκείνη τη συμφωνία, το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA), κατά την πρώτη του θητεία, επαναφέροντας αυστηρές κυρώσεις κατά της Τεχεράνης.
Το Ιράν απέρριψε την πρόταση μεταφοράς των αποθεμάτων ουρανίου στο εξωτερικό. Παράλληλα, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης και πρόσωπα που γνωρίζουν τις συνομιλίες, εξέφρασε αντιρρήσεις τόσο για τον τερματισμό του εμπλουτισμού όσο και για τη διάλυση των πυρηνικών του εγκαταστάσεων και την επιβολή μόνιμων περιορισμών στο πρόγραμμά του.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν και Αμερικανός αξιωματούχος ανέφεραν ότι έχει σημειωθεί πρόοδος και ότι οι δύο πλευρές είναι πιθανό να συναντηθούν εκ νέου. Ο επικεφαλής της ομανικής διπλωματίας δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις σε τεχνικό επίπεδο θα συνεχιστούν την επόμενη εβδομάδα στη Βιέννη.
Οι αυστηρές αμερικανικές απαιτήσεις διατυπώθηκαν μετά την ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ στο Κογκρέσο την Τρίτη, κατά την οποία προειδοποίησε ότι το Ιράν συνεχίζει να επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου και βαλλιστικών πυραύλων ικανών να πλήξουν τις Ηνωμένες Πολιτείες, κατηγορίες που η Τεχεράνη απορρίπτει.
Μαζική η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει απειλήσει με στρατιωτική δράση σε περίπτωση αποτυχίας επίτευξης συμφωνίας και έχει ενισχύσει περαιτέρω τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή, ενόψει ενδεχόμενου πλήγματος, σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμα στοιχεία και Αμερικανούς αξιωματούχους. Τουλάχιστον δύο δωδεκάδες μαχητικά αεροσκάφη διέσχισαν τον Ατλαντικό από τις Ηνωμένες Πολιτείες, βάσει δεδομένων παρακολούθησης πτήσεων, και αναμένεται να ενταχθούν σε μοίρες που ήδη σταθμεύουν σε βάσεις στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, μεταξύ άλλων στο Ισραήλ και την Ιορδανία.
Παράλληλα, ένα επιπλέον αντιτορπιλικό, το USS John Finn, προστέθηκε σε δύναμη 11 πολεμικών πλοίων που επιχειρούν ήδη στη βόρεια Αραβική Θάλασσα, στον Κόλπο του Ομάν και στον Περσικό Κόλπο. Σε αυτά περιλαμβάνεται το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, επτά ακόμη αντιτορπιλικά και τρία πλοία παράκτιας μάχης.
Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι θα θεωρήσει οποιαδήποτε επίθεση, ακόμη και περιορισμένης κλίμακας, ως αφορμή για γενικευμένη απάντηση.
«Αυτή μπορεί να είναι η τελευταία ευκαιρία για την επίτευξη συμφωνίας», δήλωσε ο Σαΐντ Γκολκάρ, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τενεσί στο Τσατανούγκα και ειδικός σε θέματα ιρανικού στρατού. «Σε διαφορετική περίπτωση, οι ΗΠΑ θα επιχειρήσουν να επιλύσουν με στρατιωτικά μέσα ό,τι δεν κατέστη δυνατό μέσω της διπλωματίας», πρόσθεσε.
Οι ιρανικές προτάσεις για το ουράνιο
Το Ιράν επιμένει στο δικαίωμά του να εμπλουτίζει ουράνιο, ωστόσο φέρεται να εξετάζει προτάσεις που θα μπορούσαν να κατευνάσουν την Ουάσιγκτον. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μείωση του επιπέδου εμπλουτισμού από το 60% στο 1,5%, η προσωρινή αναστολή του εμπλουτισμού για ορισμένα έτη ή η επεξεργασία του ουρανίου μέσω αραβο-ιρανικού κοινοπρακτικού σχήματος με έδρα το Ιράν. Οι συζητήσεις αυτές παραμένουν θεωρητικές, καθώς το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας υπέστη εκτεταμένες ζημιές κατά τη διάρκεια σύγκρουσης 12 ημερών με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ τον περασμένο Ιούνιο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν για μηδενικό εμπλουτισμό, ωστόσο, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η διαπραγματευτική τους ομάδα ενδέχεται να εξετάσει το ενδεχόμενο επανεκκίνησης πυρηνικού αντιδραστήρα στην Τεχεράνη, ο οποίος θα επέτρεπε περιορισμένο εμπλουτισμό ιρανικού ουρανίου για την παραγωγή ιατρικών ισοτόπων και εξοπλισμού.