Η ιστορική συμφωνία ΕΕ–Ινδίας αποδεικνύει ότι ένας άλλος δρόμος είναι εφικτός

Της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Όταν οι ιστορικοί θα αναφέρονται στο 2025, θα το θυμούνται σαν μια χρονιά κατά την οποία οι εντάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο δεν ήταν αδιάφορες. Δασμοί. Έλεγχοι των εξαγωγών. Οικονομικές εξαρτήσεις. Έγιναν όργανα πίεσης και σε ορισμένες περιπτώσεις όπλα. Οι τάσεις αυτές δεν ξεκίνησαν πέρυσι, οι φραγμοί στο παγκόσμιο εμπόριο είχαν ήδη τριπλασιαστεί δύο χρόνια πριν. Το 2025, όμως, έπαψαν να είναι περιθώριο και έγιναν κυρίαρχο ρεύμα —ο κατακερματισμός έπαψε να αποτελεί κίνδυνο και έγινε πραγματικότητα.
Οι τίτλοι και τα δελτία ειδήσεων αναφέρονται σε ιστορίες συγκρούσεων και προστατευτισμού: χωρών που γίνονται εσωστρεφείς, εγείρουν νέα εμπόδια και χρησιμοποιούν ως όπλο την αλληλεξάρτηση. Το αφήγημα αυτό αντικατοπτρίζει μια πραγματική στροφή στον κόσμο που μας περιβάλλει. Ωστόσο, δεν αφηγείται ολόκληρη την ιστορία και δεν αφηγείται την ιστορία της Ευρώπης.
Το 2026 θα μείνει στην ιστορία σαν την χρονιά κατά την οποία η Ευρώπη αντέδρασε στον νέο αυτόν κόσμο, αποδεικνύοντας ότι ένας άλλος δρόμος είναι εφικτός. Από την ενέργεια έως την ασφάλεια, ενισχύουμε τη στρατηγική μας ανεξαρτησία. Όχι υποχωρώντας πίσω από τείχη δασμών ούτε κόβοντας τις σχέσεις μας με τον υπόλοιπο κόσμο. Η Ευρώπη πρωτοπορεί σε μια διαφορετική πορεία —την ανθεκτικότητα στο εσωτερικό και το ανοιχτό πνεύμα στο εξωτερικό. Γιατί η δύναμη σήμερα δεν βασίζεται στην απομόνωση, αλλά στη διαφοροποίηση.
Και η Ευρώπη δεν είναι μόνη της. Από τον Καναδά έως την Ινδία, από τη Λατινική Αμερική έως τη Νοτιοανατολική Ασία, οι χώρες αναζητούν ένα μοντέλο που θα διατηρεί το ανοιχτό πνεύμα και παράλληλα θα περιορίζει την εξάρτηση. Η Ευρώπη βρίσκεται στο επίκεντρο της αναζήτησης αυτής, όχι ως παρατηρήτρια αλλά ως πρωταγωνίστρια.
Μόλις πριν από δέκα ημέρες ήμουν στην Παραγουάη για να υπογράψω τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur, η οποία δημιουργεί μια αγορά μεγαλύτερη των 700 εκατομμυρίων ανθρώπων και ισχυροποιεί τους δεσμούς Ευρώπης και Λατινικής Αμερικής σε μια στιγμή παγκόσμιων ανακατατάξεων. Σήμερα βρίσκομαι στο Νέο Δελχί για τη σύναψη της μεγαλύτερης εμπορικής συμφωνίας που έχει επιτευχθεί ποτέ είτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση είτε από την Ινδία.
Η συμφωνία ΕΕ–Ινδίας θα αποφέρει άμεσα οφέλη στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και στους πολίτες. Η Ινδία αντιπροσωπεύει ήδη πάνω από 180 δισ. ευρώ στο ετήσιο εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών με την ΕΕ, στηρίζοντας σχεδόν 800.000 ευρωπαϊκές θέσεις εργασίας. Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας, οι δασμοί θα καταργηθούν ή θα μειωθούν στο 90 τοις εκατό των συναλλαγών. Οι ευρωπαίοι εξαγωγείς θα εξοικονομήσουν έως και 4 δισ. ευρώ ετησίως σε δασμούς, ενώ οι εξαγωγές της ΕΕ αναμένεται να υπερδιπλασιαστούν με την πάροδο του χρόνου.
Ωστόσο, αυτή η συμφωνία δεν αφορά μόνο τη διαχείριση του κινδύνου σε ταραγμένους καιρούς, αφορά και την αξιοποίηση ευκαιριών. Αποτελεί επένδυση στη μακροχρόνια συνεργασία δύο καθοριστικών δυνάμεων του 21ου αιώνα. Η Ινδία είναι η πολυπληθέστερη χώρα στον κόσμο και η ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη οικονομία. Με ρυθμό ανάπτυξης μεγαλύτερο του 6 % ετησίως, θα καθοδηγεί την παγκόσμια ανάπτυξη για δεκαετίες. Δεν βελτιώνουμε απλώς τις εμπορικές μας συναλλαγές, επενδύουμε ο ένας στο μέλλον του άλλου. Η συμφωνία αυτή παρέχει τους καλύτερους όρους που έχει προσφέρει ποτέ η Ινδία σε εταίρο της. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα απολαμβάνουν συνθήκες που δεν συγκρίνονται με εκείνες των παγκόσμιων ανταγωνιστών τους και, ως εκ τούτου, θα βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση και θα μπορούν να συμβάλουν και να συμμετέχουν στην ανάπτυξη αυτή μαζί με τους Ινδούς εταίρους μας. Η Ινδία θα αποκτήσει έναν έγκυρο και αξιόπιστο εταίρο που θα επενδύσει στην παγκόσμια άνοδό της.
Όφελος θα υπάρξει και για τους γεωργούς της Ευρώπης. Σήμερα, η Ευρώπη εξάγει δέκα φορές περισσότερα αγροδιατροφικά προϊόντα στην Κίνα απ’ ό,τι στην Ινδία. Η παρούσα συμφωνία θα συμβάλει στη γεφύρωση αυτού του χάσματος. Οι ινδικοί δασμοί στο κρασί θα μειωθούν από 150 % σε μόλις 20 %. Οι δασμοί στο ελαιόλαδο θα μειωθούν από 40 % στο μηδέν. Νέες ευκαιρίες θα δημιουργηθούν για τους γεωργούς της Ευρώπης σε μια τεράστια και ολοένα και πιο ευημερούσα καταναλωτική αγορά. Ταυτόχρονα, προστατεύονται απόλυτα οι ευαισθησίες της Ευρώπης. Δεν υπάρχουν μειώσεις των δασμών για το βόειο κρέας, τα πουλερικά ή τη ζάχαρη και όλα τα πρότυπα της ΕΕ για την υγεία, την ασφάλεια και το περιβάλλον εξακολουθούν να ισχύουν για τις εισαγωγές από την Ινδία.
Οι εμπορικές συμφωνίες πολλές φορές θεωρούνται τεχνικές. Αλλά η επίδρασή τους είναι απλή: όταν στον κόσμο υπάρχει ανασφάλεια, οι εμπορικές συμφωνίες δημιουργούν βεβαιότητα. Αυτό έχει σημασία. Έχει σημασία για να αποφασίσει ο οινοπαραγωγός να επενδύσει σε μεγαλύτερη σοδειά, ή ο επικεφαλής φαρμακευτικής εταιρείας στην Κύπρο να προσλάβει νέο προσωπικό για να προετοιμαστεί για μια μακρινή αγορά.
Αυτή η συμφωνία δεν αφορά μόνο τα οικονομικά. Είναι κάτι περισσότερο. Η Ευρώπη είναι υπεύθυνη για την άμυνά της, όπως είμαστε υπεύθυνοι και για την ευημερία μας. Ωστόσο, όσον αφορά την ασφάλεια, όπως και το εμπόριο, γνωρίζουμε ότι πρέπει να διαφοροποιούμαστε. Σήμερα υπογράφουμε την πρώτη εταιρική σχέση ΕΕ–Ινδίας στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας. Ένα ακόμη σημάδι για το πόσο έχει αλλάξει ο κόσμος και πώς οι νέες πραγματικότητες μπορούν να διαμορφώσουν νέους δεσμούς. Ενισχύουμε τους δεσμούς μεταξύ της αμυντικής μας βιομηχανίας και των ενόπλων δυνάμεών μας, συμπεριλαμβανομένων των κοινών ναυτικών ασκήσεων για την αντιμετώπιση της πειρατείας και την προστασία των θαλάσσιων οδών ζωτικής σημασίας.
Μπροστά σε μια πιο κατακερματισμένη παγκόσμια τάξη, η Ευρώπη και η Ινδία δείχνουν ότι ένας άλλος δρόμος προόδου είναι εφικτός —η συνεργασία έναντι της αντιπαράθεσης.
Δεν είναι ώρα για πολιτική νοσταλγία. Ο κόσμος δεν θα επιστρέψει στις παλιές βεβαιότητες. Η ακινησία δεν θα αποκαταστήσει τη σταθερότητα· θα εξασφαλίσει απλώς την παρακμή. Η απάντηση της Ευρώπης είναι να δημιουργήσει στενότερους δεσμούς με αξιόπιστους εταίρους, επιδιώκοντας τη διαφοροποίηση, τη συνεργασία και τη δύναμη —χωρίς αυταπάτες και χωρίς φόβο.