Η Ευρώπη μπροστά στον καθρέφτη των ευθυνών της

Του Πατριάρχη
Η πρόσφατη ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο, στο Μόναχο, στη Διάσκεψη Ασφαλείας, δεν ήταν απλώς μια παράθεση πολιτικών προθέσεων της νέας αμερικανικής διοίκησης, αλλά ένα ξεκάθαρο καμπανάκι κινδύνου που ηχεί πάνω από τις Βρυξέλλες και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Ο Ρούμπιο, ως ένας πολιτικός που αντιλαμβάνεται τη γεωπολιτική μέσα από το πρίσμα του αμερικανικού συμφέροντος, αδιαφορώντας για τις κοινές αξίες, έστειλε το μήνυμα πως η εποχή της ανέμελης ευρωπαϊκής ασφάλειας, υπό την ομπρέλα της Ουάσιγκτον πλησιάζει στο τέλος της. Για την Ευρώπη, αυτό δεν πρέπει να εκληφθεί ως απειλή, αλλά ως η τελευταία ίσως ευκαιρία να ενηλικιωθεί πολιτικά και στρατιωτικά.
Επί δεκαετίες η Γηραιά Ήπειρος επαναπαυόταν στο γεγονός ότι αποτελεί έναν οικονομικό γίγαντα, παραμένοντας ταυτόχρονα ένας γεωστρατηγικός νάνος.
Η Ρωσία του Πούτιν, με την αναθεωρητική της ατζέντα και την εισβολή στην Ουκρανία, απέδειξε πως η οικονομική ευμάρεια δεν αρκεί όταν οι πύραυλοι πέφτουν στη γειτονιά σου σκοτώνοντας κόσμο και καταστρέφοντας υποδομές. Η Ευρώπη καλείται πλέον να αποφασίσει αν θα παραμείνει ένας απλός θεατής των εξελίξεων ή αν θα μετεξελιχθεί σε έναν αυτόνομο πόλο ισχύος.
Η ομοσπονδιοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που άλλοτε φάνταζε ως ένα μακρινό όνειρο των ιδεαλιστών, προβάλλει σήμερα ως ένας ρεαλιστικός μονόδρομος επιβίωσης.
Για να αντιμετωπίσει τη ρωσική απειλή και να σταθεί όρθια ανάμεσα στις οικονομικές, τεχνολογικές και εμπορικές συμπληγάδες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας, η Ευρώπη οφείλει να επενδύσει στη δική της αμυντική βιομηχανία και στην ενεργειακή της απεξάρτηση.
Δεν είναι δυνατόν η ασφάλεια της Λευκωσίας, των Αθηνών, των Παρισίων ή της Βαρσοβίας να εξαρτάται από τις διαθέσεις του εκάστοτε ενοίκου του Λευκού Οίκου. Η στρατηγική αυτονομία απαιτεί θυσίες και κυρίως την εγκατάλειψη των εθνικών εγωισμών που συχνά παραλύουν τη λήψη αποφάσεων στις Βρυξέλλες.
Η οικονομική ανταγωνιστικότητα είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος. Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλλουν δασμούς και η Κίνα επιδοτεί αθέμιτα τις δικές της βιομηχανίες, η Ευρώπη δεν μπορεί να απαντά μόνο με θεωρίες και γραφειοκρατικές αγκυλώσεις. Χρειάζεται μια τολμηρή μεταρρύθμιση που θα επιτρέπει την καινοτομία και θα προστατεύει τα ευρωπαϊκά προϊόντα χωρίς να οδηγεί σε απομονωτισμό.
Η ιστορία, μας έχει διδάξει πως η παρακμή ξεκινά όταν μια κοινωνία αρνείται να δει την πραγματικότητα.
Η ομιλία Ρούμπιο, μας δείχνει την πραγματικότητα κατάματα. Η Ευρώπη έχει το πνευματικό υπόβαθρο, την ιστορική εμπειρία και τους πόρους να γίνει ξανά πρωταγωνιστής. Το ερώτημα είναι αν διαθέτει την πολιτική βούληση να κόψει τον ομφάλιο λώρο της εξάρτησης και να βαδίσει στον δρόμο της αυτονομίας. Αν δεν το πράξει τώρα, κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα απέραντο μουσείο ένδοξου παρελθόντος, την ώρα που το μέλλον θα γράφεται σε άλλες ηπείρους.