Η επικίνδυνη μόδα της «εξαγωγής δημοκρατίας»

Ο Ντόναλντ Τραμπ έφερε στην… μόδα τα πραξικοπήματα με τον γνωστό άκομψο, όπως συνηθίζει, τρόπο του. Δεν έχει λόγο να κρύβεται πίσω από δορυφόρους. Προτιμά να εφαρμόζει ο ίδιος, οι υπηρεσίες του, τα σχέδια και να το απολαμβάνει. Φορώντας το τζόκεϊ του, αντί περικεφαλαίας που πολύ θα ήθελε να είχε στο κεφάλι του, εξαγγέλλει ανατροπές καθεστώτων και πολέμους.
Επί της ουσίας: Τα πραξικοπήματα, οι ανατροπές Προέδρων, ηγετών ήταν πάντα στο πεδίο δράσης των ΗΠΑ. Είναι και τώρα. Διαφέρουν οι μέθοδοι, οι πρακτικές. Στο παρελθόν χρησιμοποιούνταν δυνάμεις εκ των έσω για τη διενέργεια πραξικοπημάτων. Μέσω πρακτόρων ή αξιοποιώντας εσωτερικές, τοπικές, συγκυρίες. Η CIA είχε πρωταγωνιστικό ρόλο και έβρισκε πάντα τους ανθρώπους, που θα έκαναν τη βρωμοδουλειά, αντί να αναμιγνύονται ευθέως οι ΗΠΑ. Τώρα, επιχειρείται ανατροπή Προέδρων, κυβερνήσεων απευθείας από την Ουάσιγκτον.
Οι Αμερικανοί έχουν, ως γνωστό, μακράν παρουσία στο πεδίο των πραξικοπημάτων. Έχουν «διδάξει» τρόπους και μεθοδολογία. Από το Ιράν το 1953, τη Γουατεμάλα το 1954, το Κόγκο το 1960, το Νότιο, τότε, Βιετνάμ το 1963, τη Βραζιλία το 1964 μέχρι και την ανατροπή του Αλιέντε στη Χιλή το Σεπτέμβριο του 1973. Να μην ξεχνάμε- πώς άλλωστε να ξεχάσουμε;- το στρατιωτικό πραξικόπημα στην Ελλάδα το 1967 κι αυτό της 15ης Ιουλίου 1974 στην Κύπρο. Σε όλα τα πραξικοπήματα υπήρξε εμπλοκή των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.
Στην εποχή μας, ο Αμερικανός Πρόεδρος εμβολιάζει την πρακτική αυτή με το προσωπικό του ταπεραμέντο. Έχει απαγάγει τον Πρόεδρο άλλης χώρας, τον Μαδούρο, με «χειρουργική» επιχείρηση των ειδικών δυνάμεων. Έκτοτε, ξέχασε τις όσες κατηγορίες διατύπωνε σε βάρος του και συνεργάζεται με την αντιπρόεδρο του. Και ο Μαδούρο; Αγνοείται.
Όλοι θεωρούν ότι ο επόμενος στόχος του θα είναι η Κούβα. Ίσως και να επισπεύσει με την Κούβα, για να απροσανατολίσει και από τον αδιέξοδο πόλεμο, που ξεκίνησε μαζί με το Ισραήλ ενάντια στο Ιράν. Υπενθυμίζεται ότι τις προάλλες ερωτηθείς από δημοσιογράφο, εάν η Κούβα θα είναι ο επόμενος στόχος, ο Τραμπ απάντησε, λέγοντας τα εξής: «Πιστεύω πράγματι πως θα έχω την τιμή να πάρω την Κούβα…Να πάρω την Κούβα. Τώρα, εάν θα την απελευθερώσω ή την πάρω. Μπορώ να κάνω ό,τι θελήσω, εάν θέλετε να ξέρετε».
Κι αυτές οι αναφορές θεωρούνται από κάποιους φυσιολογικές. Και γιατί να μην θεωρούνται, όταν έχει απαγάγει τον Πρόεδρο της Βενεζουέλας και πέραν από την παρακολούθηση από τηλεοράσεως της χολιγουντιανής επιχείρησης υπήρξε σιωπητήριο; Αυτή η μη αντίδραση δημιουργεί μια δήθεν κανονικότητα. Την Κούβα οι Αμερικανοί την έχουν αποκλεισμένη για δεκαετίες. Την τελευταία περίοδο, μετά την απαγωγή Μαδούρο, την στραγγαλίζει και ενεργειακά. Αφέθηκε η χώρα χωρίς ηλεκτρισμό και καύσιμα, γεγονός που προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις. Μπορεί να επενδύει στην αντίδραση των πολιτών. Όπως επένδυσε στην ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος. Όταν, όμως, μια χώρα δέχεται επίθεση, πόσοι από τους πολίτες της θα συνταχθούν με τους επιτιθέμενους;
Οι Αμερικανοί έχουν στο στόχαστρο εδώ και πολλές δεκαετίες την Κούβα. Την θεωρούν «αγκάθι». Ο Τραμπ την βλέπει και ως επιχειρηματικό φιλέτο. Λέγεται δε πως σκέφτεται να στείλει συνεργάτη του, κουβανικής καταγωγής, να αναλάβει τη διοίκηση! Κυβερνήτη στη νέα αποικία. Λέτε να το ζήσουμε κι αυτό;
Όμως, το τι διαδραματίζεται δεν είναι μόνο θέμα χαρακτήρα του Αμερικανού Προέδρου. Είναι η αμερικανική πολιτική χωρίς προσχήματα και προσωπείο. Ποια η σχέση των πραξικοπημάτων με τη δημοκρατία; Ποια η σχέση των εισβολών με το διεθνές δίκαιο;
Εάν οι Ιρανοί θέλουν να ανατρέψουν το καθεστώς τους να το πράξουν. Οι αμερικανικοί και οι ισραηλινοί πύραυλοι δεν εκτοξεύονται για τη δημοκρατία. Άλλωστε από το «θα ανατρέψουμε το καθεστώς» έφθασαν στο «θα αδυνατίσουμε το καθεστώς». Η «εξαγωγή δημοκρατίας» είναι ξεπερασμένο μοντέλο άλλης εποχής. Και είναι και επικίνδυνο.