Η διαίρεση εμποδίζει την πρόοδο και την ειρηνική λύση

Η συνεχιζόμενη διαίρεση της Κύπρου εξακολουθεί να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην απόλαυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε ολόκληρο το νησί, αναφέρει το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR) σε έκθεσή του που καλύπτει την περίοδο από 1η Δεκεμβρίου 2024 έως 30 Νοεμβρίου 2025.
Όπως τονίζεται, χωρίς συνολική λύση του Κυπριακού η ουσιαστική πρόοδος στην προώθηση των δικαιωμάτων για όλους παραμένει δυσπρόσιτη.
Η έκθεση καλεί τις δύο πλευρές να αξιοποιήσουν την πρόσφατη πολιτική δυναμική και να επιστρέψουν σε επίσημες διαπραγματεύσεις. Σημειώνεται ότι η παρακολούθηση της κατάστασης στο βόρειο τμήμα παρέμεινε περιορισμένη, ενώ η κοινωνία των πολιτών συνεχίζει να ζητά επανέναρξη των συνομιλιών, παρά τις αμφιβολίες για το κατά πόσο μια διαπραγματευμένη λύση είναι εφικτή.
Γίνεται εκτενής αναφορά σε ζητήματα όπως το δικαίωμα στη ζωή και το θέμα των αγνοουμένων, η αρχή της μη διάκρισης, η ελευθερία διακίνησης, το δικαίωμα αναζήτησης ασύλου, τα περιουσιακά δικαιώματα, η ελευθερία θρησκείας, η ελευθερία έκφρασης και το δικαίωμα στην εκπαίδευση. Τονίζεται επίσης η ανάγκη ενσωμάτωσης οπτικής φύλου και νεολαίας στην ειρηνευτική διαδικασία.
Σε πολιτικό επίπεδο, υπενθυμίζονται τα συμφωνηθέντα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, όπως το άνοιγμα τεσσάρων σημείων διέλευσης, η αποναρκοθέτηση, η σύσταση τεχνικής επιτροπής για τη νεολαία και πρωτοβουλίες για το περιβάλλον και την ηλιακή ενέργεια στη νεκρή ζώνη.
Για τους αγνοουμένους, οι οικογένειες εκφράζουν απογοήτευση για την αργή πρόοδο, ενώ το OHCHR χαιρετίζει νέα στρατηγική επιτάχυνσης των ερευνών. Σε ό,τι αφορά τις διακρίσεις, καταγράφονται καθυστερήσεις στην ιθαγένεια παιδιών μικτών γάμων, με επιπτώσεις στην ελεύθερη διακίνηση και στην πρόσβαση σε υπηρεσίες. Προβλήματα σημειώνονται και στην ελευθερία διακίνησης, ιδίως στο σημείο διέλευσης του Αγίου Δομετίου.
Η έκθεση αναφέρεται επίσης σε περιπτώσεις επαναπροώθησης αιτητών ασύλου, στο περιουσιακό ζήτημα και στις εξελίξεις στα Βαρώσια, επαναλαμβάνοντας ότι η διαίρεση από το 1974 παραμένει το βασικό εμπόδιο για την πλήρη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κύπρο.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι συλλήψεις και οι νομικές ενέργειες εκατέρωθεν επηρέασαν αρνητικά τη διακοινοτική επαφή, αποθαρρύνοντας τις διελεύσεις. Στον τομέα της εκπαίδευσης, καταγράφεται συνέχιση διχαστικών αφηγήσεων στα σχολεία, με το OHCHR να υπογραμμίζει την ανάγκη προώθησης παιδείας ειρήνης ως βασικού εργαλείου συμφιλίωσης.