Η απαρχή μίας επικίνδυνης εποχής

Του Πέτρου Ζαρούνα*
Πολλοί αναρωτιούνται που θα είναι η επόμενη αμερικανική επέμβαση. Όμως ο κίνδυνος που δεν αντιλαμβάνονται είναι ότι η επέμβαση στη Βενεζουέλα σηματοδοτεί την έμπρακτη εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής Ασφάλειας των ΗΠΑ και του σύγχρονου δόγματος Μονρόε με μερική αποχώρηση τους από το ανατολικό ημισφαίριο και επικέντρωση τους στο δυτικό. Αυτό δημιουργεί ένα τεράστιο στρατηγικό κενό στον υπόλοιπο πλανήτη. Κάποιες περιφερειακές δυνάμεις είναι δυνατόν να επιδιώξουν να το καλύψουν. Αναμένεται να χρησιμοποιήσουν μεθόδους ανάλογες με αυτές που χρησιμοποίησε ο Τράμπ στη Βενεζουέλα και πριν από αυτόν ο Πούτιν στην Ουκρανία. Δηλαδή ωμή βία χωρίς ανάγκη για επίκληση του διεθνούς δικαίου και του χάρτη του ΟΗΕ.
Μικρές χώρες όπως η Ταιβάν καθίστανται περισσότερο ανασφαλείς και χρειάζονται απαραίτητα είτε να βρουν νέους προστάτες προς υποκατάσταση των ΗΠΑ ή εναλλακτικά να συμβιβαστούν με τους ισχυρούς τους γείτονες. Εκτιμώ πως περιφερειακοί νταήδες όπως η Τουρκία θα επιδιώξουν με μεγαλύτερη ένταση από ότι προηγουμένως να υλοποιήσουν τα αναθεωρητικά τους όνειρα με χρήση βίας ή απειλή χρήσης βίας. Η επίθεση κατά των Κούρδων στο Χαλέπι και τη Ροζάβα είναι ένα πρώτο δείγμα γραφής. Η κατάσταση αυτή κάνει επιτακτική την άμεση αμυντική ενίσχυση της ΚΔ, τη θεσμική αναβάθμιση της συμμαχικής της σχέσης με την Ελλάδα, την ενσωμάτωση της στους ευρωπαϊκούς αμυντικούς μηχανισμούς και την αξιοποίηση των σχετικών αμυντικών προγραμμάτων. Επιπρόσθετα υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω σύσφιξη των αμυντικών σχέσεων μας με τις χώρες που έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Σε ότι αφορά το μέλλον του ΟΗΕ μετά την αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα αυτό διαγράφεται εξαιρετικά αβέβαιο, καθώς η ενέργεια αυτή δοκιμάζει τα θεμέλια του διεθνούς δικαίου και την ίδια τη χρησιμότητα του Οργανισμού. Η επόμενη ημέρα βρίσκει τον ΟΗΕ σε μια ιστορική καμπή: ή θα καταφέρει να επανεφεύρει τον εαυτό του μέσω της πρωτοβουλίας UN80, ή θα περιθωριοποιηθεί οριστικά ως ένας συμβουλευτικός θεσμός χωρίς ουσιαστική παρέμβαση στις γεωπολιτικές συγκρούσεις των μεγάλων δυνάμεων. Τα γεγονότα τρέχουν. Η πρόταση Τραμπ για δημιουργία ενός νέου διεθνούς οργανισμού με το τίτλο Board of Peace φαίνεται να στοχεύει στη παράκαμψη του ΟΗΕ.
Η αποδυνάμωση του ΟΗΕ όπως αυτή διαφάνηκε με τον περιορισμένο ρόλο που σήμερα διαδραματίζει στις πλείστες εν εξελίξει συγκρούσεις έχει ήδη αρνητικές επιπτώσεις στο Κυπριακό. Η στασιμότητα σε ότι αφορά τις διαπραγματεύσεις επί της ουσίας έχει ήδη επιβεβαιωθεί με τα αποτελέσματα της συνάντησής Ολγκιν - Φιντάν και την επ' αόριστο αναβολή μίας νέας πολυμερούς διάσκεψης. Την ίδια στιγμή ο κλιμακούμενος τούρκο-ισραηλινός ανταγωνισμός στην ανατολική Μεσόγειο απομακρύνει με την σειρά του την εξεύρεση μία ομοσπονδιακής ή συνομοσπονδιακής λύσης του Κυπριακού. Ο ίδιος ο Φιντάν έχει πρόσφατα μιλήσει για πάγωμα των διαπραγματεύσεων για μία συνολική (ομοσπονδιακή ή συνομοπσονδιακή) λύση και πρότεινε την επικέντρωση σε διμερή συνεργασία με σε θέματα όπως εκείνα του εμπορίου, του τουρισμού και της ενέργειας.
Τέλος θα ήθελα να επισημάνω ότι η αμερικανική μονομερής επέμβαση στη Βενεζουέλα και προπαντός οι βλέψεις του Τραμπ στη Γροιλανδία οδηγούν σταθερά σε μία μείζονα κρίση στις σχέσεις ΕΕ και ΗΠΑ κάτι που θα δυσκολέψει αφάνταστα τη κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.
* Ο Πέτρος Ζαρούνας είναι διεθνολόγος και υποψήφιος βουλευτής με το ΑΛΜΑ στην επαρχία Λάρνακας