Η αναμονή δεν μετριέται και δεν λογοδοτείται

Του
Ανδρέα Κωνσταντίνου*
Η ταλαιπωρία των ασθενών στα Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών συνδέεται άμεσα με τον χρόνο αναμονής, την ποιότητα της φροντίδας και τη συνολική εμπειρία του ασθενούς.
Η διεθνής βιβλιογραφίαδείχνει ότι η παρατεταμένη αναμονή και η ελλιπής πληροφόρηση επιβαρύνουν την εμπειρία του ασθενούς και συνδέονται με αυξημένο άγχος, μειωμένη ικανοποίηση και δυσμενέστερη αντίληψη της παρεχόμενης φροντίδας.
Η αντιμετώπιση των πιθανών προβλημάτων στα πιο πάνω παραμένει ελλιπής όσο η αναμονή στα ΤΑΕΠ δεν μετριέται συστηματικά, δεν δημοσιοποιείται με τρόπο σταθερό και ελέγξιμο και, άρα, δεν αποτελεί πραγματικό δείκτη λογοδοσίας.
Με απλά λόγια, όταν ο χρόνος αναμονής δεν είναι δημόσια μετρήσιμος, δεν μπορεί να αξιολογηθεί σοβαρά ούτε από τον πολίτη, ούτε από τη διοίκηση, ούτε από την πολιτεία. Παραμένει κάτι που όλοι γνωρίζουν εμπειρικά, αλλά κανείς δεν μπορεί να παρακολουθήσει αντικειμενικά και διαχρονικά.
Η διεθνής βιβλιογραφία δεν υποστηρίζει ότι η δημοσιοποίηση εκτιμώμενων χρόνων αναμονής λύνει μαγικά τα προβλήματα υποστελέχωσης ή συμφόρησης. Υποστηρίζει, όμως, κάτι πιο θεμελιώδες. Ότι μειώνει την αβεβαιότητα, βοηθά στη διαχείριση προσδοκιών, επηρεάζει τη συμπεριφορά προσέλευσης και, κυρίως, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μετρησιμότητα και θεσμική λογοδοσία.
Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο. Η διαφάνεια δεν είναι πανάκεια. Είναι όμως προϋπόθεση σοβαρής βελτίωσης.
Στο κυπριακό πλαίσιο, το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν υπάρχουν καθόλου δεδομένα ή ότι το σύστημα δεν μπορεί να αναλυθεί. Το αντίθετο. Υπάρχουν ήδη παραδείγματα εμπειρικής ανάλυσης στα ΤΑΕΠ.
Η μελέτη για την εισαγωγή της συμπληρωμής των 10 ευρώ το 2013 έδειξε ότι πολιτικές παρεμβάσεις στα επείγοντα μπορούν να αξιολογηθούν ποσοτικά. Πρόκειται, πάντως, για μελέτη που βασίζεται σε παλαιότερα δεδομένα και προηγείται της εφαρμογής του ΓεΣΥ.
Υπάρχουν επίσης πρόσφατες αναλύσεις για τα μοτίβα κλήσεων ασθενοφόρων στην Κύπρο, που δείχνουν ότι η ζήτηση δεν είναι πλήρως απρόβλεπτη και ότι παρουσιάζει ημερήσια, εβδομαδιαία και εποχικά πρότυπα.
Ακόμη πιο σημαντικό, η ίδια η Ελεγκτική Υπηρεσία της Δημοκρατίας, στην Ειδική Έκθεση ΕΕ-ΕΥ 06/2026, κατέγραψε οργανωτικές και λειτουργικές αδυναμίες στα ΤΑΕΠ Λευκωσίας και Λεμεσού, καθώς και παρατεταμένους χρόνους παραμονής ασθενών.
Η Έκθεση αναφέρει μέσο χρόνο παραμονής πέντε ώρες και δεκαπέντε λεπτά στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, δύο ώρες και σαράντα εννέα λεπτά στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, και ακραία περίπτωση έντεκα ωρών και είκοσι οκτώ λεπτών στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας.
Διδακτορικός Φοιτητής