Ευθύνη υπουργών και αξιωματούχων: Στο κενό και η δεύτερη προσπάθεια για ποινικοποίηση των πράξεων τους

Δεν φαίνεται να κερδίζει έδαφος ούτε το δεύτερο εγχείρημα 13 χρόνια μετά, για ποινικοποίηση της ευθύνης των υπουργών, υφυπουργών και άλλων κρατικών αξιωματούχων για πράξεις ή παραλείψεις που εκ προθέσεως ζημιώνουν τη Δημοκρατία.
Η Επιτροπή Νομικών της Βουλής συζήτησε σήμερα πρόταση νόμου που κατέθεσε ο βουλευτής ΔΗΣΥ Κυριάκος Χατζηγιάννης με την οποία οι υπουργοί, υφυπουργοί και άλλοι κρατικοί αξιωματούχοι τιμωρούνται με φυλάκιση ή και πρόστιμο αν οι πράξεις τους και εκ προθέσεως παραβιάζουν το Σύνταγμα.
Τόσο οι βουλευτές, ακόμη και του ίδιου κόμματος με την εισηγητή της πρότασης, όσο και η γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου, καθώς και εκπρόσωποι της Νομικής Υπηρεσίας και του Υπουργείου Δικαιοσύνης, δεν συμφωνούν με την πρόταση, γιατί θεωρείται ότι ποινικοποιείται η πολιτική ζωή και όσοι αναλαμβάνουν δημόσια αξιώματα θα φοβούνται να ενεργήσουν σύμφωνα με τα καθήκοντά τους.
Όπως ανέφερε ο πρόεδρος της Επιτροπής Νίκος Τορναρίτης, το Υπουργείο Δικαιοσύνης είχε καταθέσει νομοσχέδιο το 2013 το οποίο απέσυρε μετά από επιφυλάξεις των βουλευτών. Ο εισηγητής της πρότασης ανέφερε ότι κακώς διακόπηκε η προσπάθεια το 2020 «αφού θα είχαμε αποτροπή όσων έχουν εμφανιστεί. Με την πρόταση μου δεν έχει αναδρομικότητα και δεν έρχομαι να τιμωρήσω πρώην υπουργούς ούτε και αγγίζουμε τις ισορροπίες των εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα ούτε και επηρεάζουμε δικαστικές διαδικασίες».
Το νομοσχέδιο αφορούσε μόνο τους υπουργούς, ενώ με την πρόταση νόμου αφορά και υφυπουργούς και άλλους κρατικούς αξιωματούχους. Αφορά δυο αδικήματα και θα μπορούμε να πούμε του υπουργού ότι το ρουσφέτι που έχεις κάνει συνιστά αδίκημα. Η αφετηρία μου είναι η Γερμανία, κλειδώνει την ευθύνη και στέλλει το μήνυμα ότι πρέπει να σέβονται όσοι ασκούν εξουσία. Πρέπει να είναι υπόλογοι στο Δικαστήριο όσοι δεν σέβονται την ευθύνη τους.
Η γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου ανέφερε ότι γενικά επί της αρχής κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου. Αυτό το νομοσχέδιο, είπε, θεωρούμε ότι δημιουργεί στρεβλώσεις και επικαλύψεις στο υφιστάμενο νομικό πλαίσιο, έχει πολύ ευρεία έννοια, διερωτήθηκε πώς αποδεικνύεται ότι κάποιος παραβιάζει το νόμο, αφήνει περιθώρια για αυθαίρετες ερμηνείες και δεν προστατεύεται κανένας από τις αυθαίρετες ερμηνείες. Η πρόταση δεν αφορά τους υφιστάμενους υπουργούς, δεν θέλουμε να ποινικοποιήσουμε την πολιτική.
Επεσήμανε ακόμα ότι μπορεί να δημιουργήσει στρέβλωση και να έχουμε κώδικα δύο ταχυτήτων, έχουμε το πόθεν έσχες και με την πρόταση νόμου οι υπουργοί θα έχουν περισσότερη ευθύνη απ’ ότι οι βουλευτές ή άλλοι αξιωματούχοι.
Η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας Δέσποινα Κυπριανού εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για το νομοσχέδιο, οι οποίες εκφράστηκαν και σήμερα για την πρόταση νόμου. Βασική αρχή των ποινικών διατάξεων, είναι ότι αυτές προβλέπουν αξιόποινες πράξεις οι οποίες να είναι συγκεκριμένες. Να είναι καθορισμένες και όχι αόριστες με γενική έννοια ότι αποτελούν ποινικό αδίκημα. Πρέπει να ξέρουμε, παρατήρησε, τη βαρύτητα της κάθε πράξης για να καθορίσουμε και την ποινή. Υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο που καλύπτει όλες ή σχεδόν όλες τις συμπεριφορές που θέλουμε να ποινικοποιήσουμε σήμερα.
Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης Φαίδρα Γρηγορίου ανέφερε ότι το 2013 είχαν κατατεθεί δύο νομοσχέδια τα οποία και αποσύρθηκαν και μετά κατατέθηκε νομοσχέδιο για αύξηση των ποινών, ώστε να καλύψει το θέμα.
Βουλευτές ανέφεραν ότι η ευθύνη των κρατικών αξιωματούχων είναι αστική και όχι ποινική. Αναφέρθηκε επίσης ότι η πρόταση ποινικοποιεί την πολιτική ζωή. Ειπώθηκε επίσης ότι πρέπει αυτά τα αδικήματα να αποδεικνύονται στα Δικαστήρια. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Νίκος Τορναρίτης ανέφερε ότι σήμερα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί πως διαχειριζόμαστε τον δημόσιο πλούτο, δεν μπορεί να συμπεριφερόμαστε με αλαζονεία.
Ο εισηγητής της πρότασης επανέλαβε ότι επιθυμεί όσοι ασκούν εξουσία να είναι υπόλογοι στη δικαιοσύνη. Εδώ η πρόταση, είπε, αναφέρεται σε εκ προθέσεως κρατικού αξιωματούχου να προβεί σε πράξεις ή παραλείψεις που θα ζημιώσουν τη Δημοκρατία. Αναφέρθηκε στην περίπτωση των αερόσακων και διερψωτήθηκε αν δεν βλάπτονται τα συμφέροντα της Δημοκρατίας, έμεινε αυτή η χώρα χωρίς νερό, χωρίς ενέργεια, δεν υπάρχει ευθύνη; Η πρόταση νόμου μετά και τις τοποθετήσεις όλων μένει μετέωρη, με τον κ. Τορναρίτη να αναφέρει ότι αυτή θα εξεταστεί από τους βουλευτές για να δουν πώς θα προχωρήσει.