Εξουσία μοντάζ και «girlfriend»

Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου
Δεν είναι το βίντεο το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι όσα περιγράφονται σε αυτό και, κυρίως, η αδυναμία -ή η απροθυμία- της κυβέρνησης να τα αντικρούσει επί της ουσίας.
Όσα βλέπουν το φως της δημοσιότητας δεν συνιστούν απλώς πολιτικό θόρυβο ή «κακόβουλη επίθεση». Αποτελούν σοβαρή θεσμική πρόκληση και ευθεία δοκιμασία για την αξιοπιστία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με το επίμαχο υλικό, «επενδύσεις» δεν προχωρούν με βάση θεσμικά κριτήρια και ελέγχους, αλλά παίρνουν σειρά προτεραιότητας με εντολή από το Προεδρικό. Η εικόνα που αναδύεται είναι εκείνη ενός άτυπου μηχανισμού εξουσίας, όπου πολιτικές παρεμβάσεις καθορίζουν ποια συμφέροντα εξυπηρετούνται και ποια παραμερίζονται.
Ακόμη πιο ανησυχητικές είναι οι αναφορές που συνοδεύουν αυτές τις «διευκολύνσεις»: εισφορές σε κρυφά ταμεία, χρηματοδοτήσεις εκτός επίσημων καναλιών, καταβολές σε μετρητά. Όχι ως μεμονωμένα περιστατικά, αλλά ως μέρος μιας πρακτικής ανταλλαγμάτων, όπου το Προεδρικό φέρεται να λειτουργεί ως μεσάζων μεταξύ εξουσίας και οικονομικών συμφερόντων. Αν αυτά ισχύουν έστω και στο ελάχιστο, αγγίζουν τον πυρήνα της διαφθοράς.
Σε αυτό το πλαίσιο, η φράση «Like my girlfriend» δεν μπορεί να εκληφθεί ως απλή ατυχής ατάκα. Αποκτά πολιτικό συμβολισμό και παραπέμπει σε μια αντίληψη εξουσίας που αντιμετωπίζει τις κρατικές αποφάσεις με όρους προσωπικής οικειότητας και «χαλαρής διευθέτησης». Όταν αυτή η νοοτροπία συνδέεται με μηχανισμούς προτεραιοποίησης επενδύσεων και οικονομικών ανταλλαγμάτων, τότε δεν μιλάμε για ύφος, αλλά για σύστημα.
Αντί η κυβέρνηση να δώσει καθαρές απαντήσεις, επέλεξε την υπεκφυγή. Χαρακτηρίζει το βίντεο «μονταρισμένο» και «κακόβουλο», αποφεύγοντας να απαντήσει στο βασικό ερώτημα της κοινωνίας: ειπώθηκαν ή δεν ειπώθηκαν αυτά τα λόγια; Το μοντάζ δεν δημιουργεί πραγματικότητα. Δεν γεννά λόγια από το μηδέν. Η επίκλησή του λειτουργεί ως προπέτασμα καπνού.
Η πολιτική ευθύνη βαραίνει πρωτίστως τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τόσο για όσα ενδέχεται να έγιναν όσο και για τον τρόπο διαχείρισής τους. Η ηγεσία κρίνεται από τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, όχι από επικοινωνιακές ασκήσεις.
Σε μια κοινωνία που έχει πληρώσει ακριβά τη διαφθορά, η ανοχή έχει τελειώσει. Οι πολίτες ζητούν αλήθεια και απαντήσεις. Όσο αυτές δεν δίνονται, βαθαίνει το ρήγμα εμπιστοσύνης και ενισχύεται η αίσθηση ότι κάποιοι παραμένουν υπεράνω ελέγχου.
Σε μια δημοκρατία αυτό δεν είναι απλώς πρόβλημα. Είναι καμπανάκι. Και η ιστορία δεν σβήνει με μοντάζ.